III SA/Lu 538/14
PostanowienieWSA w Lublinie2015-02-25
Skład orzekający: Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba działająca jako pełnomocnik w postępowaniu administracyjnym, której pełnomocnictwo wygasło w związku ze śmiercią mocodawcy, może skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie sądu administracyjnego dotyczące umorzenia postępowania w zakresie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego?Ratio decidendi
Zażalenie wniesione przez osobę, która nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania sądowo-administracyjnego, jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Pełnomocnictwo procesowe wygasa z mocy prawa w przypadku śmierci strony, a dalsze działania pełnomocnika w sprawie są niemożliwe, chyba że postępowanie zostanie zawieszone. Błędne pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia nie nadaje legitymacji do jego wniesienia osobie niebędącej stroną.Stan faktyczny
M. H. wniosła skargę na decyzję ZUS dotyczącą odmowy przeliczenia emerytury. Sąd odrzucił skargę postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. Następnie Sąd umorzył postępowanie w zakresie sprzeciwu M. H. od zarządzenia referendarza sądowego postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. J. H., który był pełnomocnikiem M. H., wniósł zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania. Sąd uznał, że J. H. nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania, a jego pełnomocnictwo wygasło w związku ze śmiercią mocodawczyni.Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie J. H.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [..] nr [..] w przedmiocie odmowy przeliczenia emerytury w zakresie zażalenia J. H. z dnia [..] postanawia: odrzucić zażalenie.
M. H. działając poprzez pełnomocnika – J. H. (mąż skarżącej), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [..] w przedmiocie odmowy przeliczenia emerytury.
Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. Sąd odrzucił skargę.
Z kolei postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. Sąd umorzył postępowanie w zakresie sprzeciwu M. H. z dnia 3 listopada 2014 r. od zarządzenia referendarza sądowego.
Pismem z dnia 10 lutego 2015 r. J. H. złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 21 stycznia 2015 r. o umorzeniu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje:
Zażalenie podlega odrzuceniu.
Zażalenie jest środkiem odwoławczym przysługującym od postanowień, w przypadkach określonych w ustawie (art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. Zażalenie mogą wnieść tylko określone podmioty, to jest strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Rzecznik Praw Dziecka (art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści art. 12 P.p.s.a., ilekroć w ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Katalog uczestników postępowania wskazuje z kolei art. 33 § 1 P.p.s.a. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
W niniejszej sprawie wnoszący zażalenie J. H. nie jest stroną postępowania, nawet w szerszym rozumieniu wskazanym w art. 12 P.p.s.a. Jak wskazano na wstępie, działał on od początku sprawy jako pełnomocnik skarżącej – swojej żony. W jej imieniu wniósł skargę. Sytuacja zmieniła się istotnie w wyniku śmierci skarżącej – w dniu 10 listopada 2014 r.
Zgodnie z art. 43 P.p.s.a. w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania.
W związku ze śmiercią mocodawczyni – skarżącej, pełnomocnictwo J. H. wygasło, a dalsze jego możliwości działania w sprawie ustały, bowiem sprawa została zakończona prawomocnym już postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. o odrzuceniu skargi. Skarżąca nie zainicjowała postępowania zmierzającego do kontroli instancyjnej, bowiem nie wniosła skargi kasacyjnej.
Wnosząc zażalenie z dnia 10 lutego 2015 r. J. H. nie działał już jako pełnomocnik M. H., bowiem pełnomocnictwo wygasło. Należy zatem przyjąć, że działał w imieniu własnym.
W badanej sprawie J. H. nie jest skarżącym, ani uczestnikiem postępowania, nie spełnia bowiem kryteriów określonych w wyżej przytaczanych art. 32 i 33 P.p.s.a.
Dla porządku należy dodać, że J. H. doręczone zostało postanowienie z dnia 21 stycznia 2015 r. o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku M. H. o wyłączenie referendarzy sądowych. Wprawdzie postanowienie doręczono z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia zażalenia, jednak intencją Sądu było doręczenie postanowienia J. H. tylko informacyjnie – z uwagi na dotychczasowy charakter jego uczestnictwa w postępowaniu. Natomiast pouczenie o prawie do zażalenia było błędne, ponieważ osoba, która nie jest stroną postępowania nie może skutecznie wnieść zażalenia. Merytoryczne rozpatrywanie takiego zażalenia jest niemożliwe.
Zażalenie zatem należy uznać za niedopuszczalne. Zażalenie, które jest niedopuszczalne podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.
Z powyższych względów Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło