III SA/Lu 539/14

PostanowienieWSA w Lublinie2015-03-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która działała jako pełnomocnik strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a po śmierci strony nie została zawieszona ani wznowiona, może skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie sądu?
Ratio decidendi
Zażalenie wniesione przez osobę, która działała jako pełnomocnik strony, a po śmierci mocodawczyni jej pełnomocnictwo wygasło, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Taka osoba nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania w rozumieniu przepisów PPSA, a zatem nie posiada legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia.
Stan faktyczny
Skarżąca M. H. wniosła skargę na decyzję ZUS dotyczącą kapitału początkowego. Sąd odrzucił skargę. Następnie skarżąca wniosła o wyłączenie referendarzy, ale postępowanie w tym zakresie zostało umorzone z powodu śmierci skarżącej. Mąż skarżącej, J. H., który działał jako jej pełnomocnik, wniósł zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania. Sąd uznał, że zażalenie jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia kapitału początkowego w zakresie zażalenia J. H. z dnia 9 lutego 2015 r. postanawia: odrzucić zażalenie. M. H., działając poprzez pełnomocnika – J. H. (mąż skarżącej), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia kapitału początkowego. Postanowieniem z dnia 17 września 2014 r. Sąd odrzucił skargę. Pismem z dnia 9 listopada 2014 r. M. H., działając poprzez pełnomocnika J. H., wniosła o wyłączenie referendarzy sądowych od podejmowania w sprawie jakichkolwiek decyzji procesowych. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o wyłączenie referendarzy sądowych, wskazując, że stało się ono bezprzedmiotowe na skutek śmierci skarżącej w dniu 10 listopada 2014 r. Pismem z dnia 9 lutego 2015 r. J. H. złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 21 stycznia 2015 r. o umorzeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zażalenie jest środkiem odwoławczym przysługującym od postanowień, w przypadkach określonych w ustawie (art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. Zażalenie mogą wnieść tylko określone podmioty, to jest strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Rzecznik Praw Dziecka (art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści art. 12 p.p.s.a., ilekroć w ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Katalog uczestników postępowania wskazuje z kolei art. 33 § 1 p.p.s.a. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W niniejszej sprawie wnoszący zażalenie J. H. nie jest stroną postępowania, nawet w szerszym rozumieniu wskazanym w art. 12 p.p.s.a. Jak wskazano na wstępie, działał on od początku sprawy jako pełnomocnik skarżącej – swojej żony. W jej imieniu wniósł skargę. Sytuacja uległa zmianie w wyniku śmierci skarżącej – w dniu 10 listopada 2014 r. Zgodnie z art. 43 p.p.s.a. w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. W związku ze śmiercią mocodawczyni – skarżącej, pełnomocnictwo J. H. wygasło, a dalsze jego możliwości działania w sprawie ustały. Sprawa została zakończona prawomocnym już postanowieniem z dnia 14 września 2014 r. o odrzuceniu skargi, zaś skarżąca nie zainicjowała postępowania zmierzającego do kontroli instancyjnej, bowiem nie wniosła skargi kasacyjnej. Wnosząc zażalenie z dnia 9 lutego 2015 r. J. H. nie działał już jako pełnomocnik M. H., bowiem pełnomocnictwo wygasło. Należy zatem przyjąć, że działał w imieniu własnym. W badanej sprawie J. Ha. nie jest skarżącym, ani uczestnikiem postępowania, nie spełnia bowiem kryteriów określonych w wyżej przytaczanych art. 32 i 33 p.p.s.a. Osoba, która nie jest stroną postępowania nie może skutecznie wnieść zażalenia. Merytoryczne rozpatrywanie jej wniosku w tym zakresie jest niemożliwe. Wniesione przez J. H. zażalenie z dnia 9 lutego 2014 r. należało zatem uznać za niedopuszczalne. Zażalenie, które jest niedopuszczalne podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło