III SA/Lu 539/14
PostanowienieWSA w Lublinie2015-01-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, postępowanie w przedmiocie tego wniosku powinno zostać umorzone?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega umorzeniu w przypadku śmierci strony, ponieważ prawo pomocy ma charakter ściśle osobisty, niezbywalny i niedziedziczny. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, co uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca M. H. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd odrzucił jej skargę. Następnie pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego skarżąca nie uczyniła. Po śmierci skarżącej, pełnomocnik złożył wniosek o zawieszenie postępowania, a następnie przedstawił akt zgonu. Sąd rozpoznał sprawę w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia kapitału początkowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 września 2014 r. postanawia: umorzyć postępowanie.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2014 r. M. H. działając poprzez pełnomocnika – J. H. (mąż skarżącej) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia kapitału początkowego.
Postanowieniem z dnia 17 września 2014 r. Sąd odrzucił w/w skargę.
Pismem z 28 września 2014 r. J.H. jako pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
Zarządzeniem z dnia 8 października 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wraz z wezwaniem przesłano urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy przeznaczony dla osoby fizycznej, oznaczony symbolem "PPF".
Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 24 października 2014 r.
Skarżąca nie wykonała wezwania w zakreślonym terminie.
W dniu 20 listopada 2014 r. do sądu wpłynęło pismo J. H., w którym wnosi o zawieszenie postępowania z powodu zgonu skarżącej M. H.. W dniu 11 grudnia 2014 r. do sądu wpłynął oryginał skróconego odpisu aktu zgony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Nie ulega żadnych wątpliwości, że prawo pomocy ma charakter osobisty, niezbywalny i niedziedziczny, uzależniony od osobistej sytuacji majątkowej i rodzinnej podmiotu, który ubiega się o nie.
Świadczą w o tym w szczególności art. 246 p.p.s.a., określający przesłanki przyznania prawa pomocy oraz art. 251 p.p.s.a., w myśl którego przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała.
Wskutek śmierci skarżącej M. H. w dniu 10 listopada 2014 r. postępowanie w zakresie dotyczącym złożonego w jej imieniu przez pełnomocnika J. H. wniosku o przyznanie prawa pomocy, musi zostać umorzone. Z uwagi na wspomniany wyżej osobisty charakter prawa pomocy nie ma możliwości dalszego prowadzenia czynności procesowych w tym zakresie po śmierci strony, która o prawo pomocy wnioskowała.
Na marginesie jedynie sąd zauważa, że gdyby nie śmierć skarżącej, wniosek o prawo pomocy zostałby pozostawiony bez rozpoznania, bowiem pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie nadesłała wypełnionego urzędowego formularza. Zgodnie zaś z art. 257 p.p.s.a., wniosek, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło