III SA/Lu 54/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. I. i J. W. na postanowienie Inne z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i zażalenia – w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżące p o s t a n a w i a: odrzucić skargę kasacyjną skarżących z dnia 6 sierpnia 2021 r. Wyrokiem z dnia 6 maja 2021 r. wydanym w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. I. i J. W. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i zażalenia. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. skarżąca J. I. wniosła w imieniu własnym oraz w imieniu skarżącej J. W. jako jej pełnomocnik procesowy skargę kasacyjną od powyższego wyroku, która została sporządzona i własnoręcznie przez nią podpisana (k. 78-106 akt sądowych). Jednocześnie tego samego dnia wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i częściowego zwolnienia jej od kosztów sądowych. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 13 sierpnia 2021 r. (sygn. akt III SPP/Lu 88/21), skarżącej J. I. przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu [...] września 2021 r. ustanowiony dla skarżącej adwokat z urzędu wydał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 132-136 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesiona przez obie skarżące skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, dlatego podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.). Dodatkowo, według przepisu art. 175 § 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona również przez: 1) doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; 2) rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej. Wymaga zwrócenia uwagi, że ustawowy wymóg dopuszczalności sporządzenia skargi kasacyjnej wyłącznie przez profesjonalnych pełnomocników procesowych związana jest z wysokimi wymaganiami formalnymi skargi kasacyjnej. Istotą przymusu adwokacko-radcowskiego jest zatem konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata lub radcę prawnego dlatego, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewnia jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, który umożliwia sądowi kasacyjnemu należyte dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Powyższy wymóg ma charakter materialnoprawny i z tej przyczyny nie podlega sanowaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2004 r., sygn. akt FSK 371/04). Powołany na wstępie przepis art. 175 § 1 p.p.s.a., który wprowadził tzw. przymus adwokacki w zakresie uprawnienia do wniesienia skargi kasacyjnej skutkuje tym, że – co do zasady – wyłącza możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej przez samą stronę. Tylko bowiem podmioty wymienione w art. 175 § 2 p.p.s.a., do których skarżąca się nie zalicza, uprawnione są do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście w imieniu własnym. Natomiast z przepisu art. 178 p.p.s.a. wynika reguła bezwzględna, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W tym kontekście wniesienie skargi kasacyjnej sporządzonej i podpisanej osobiście przez skarżącą J. I. jako osobę fizyczną i jako pełnomocnika procesowego drugiej ze skarżących będącej osobą fizyczną, która nie jest profesjonalnym prawnikiem i nie posiada cech określonych w art. 175 § 2 p.p.s.a., jest niedopuszczalne i uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu, co w konsekwencji skutkowało koniecznością wniesionej odrzucenia skargi kasacyjnej. Jednocześnie wymaga zwrócenia także uwagi, że skarżące zostały prawidłowo pouczone o sposobie i terminie wniesienia omawianego środka zaskarżenia, w tym również o konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (pouczenie – k. 72-73; k. 138 i 139 akt sądowych). Dodatkowo ustanowiony dla skarżących po wydaniu wyroku z urzędu – w trybie art. 253 § 2 p.p.s.a. – pełnomocnik w osobie adwokata, w dniu [...] września 2021 r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 132-136 akt sądowych), co skutkowało ponownym otwarciem dla skarżących biegu nowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej – na podstawie art. 177 § 4 zd. 3 p.p.s.a. Pomimo zaś upływu tego terminu skarga kasacyjna spełniająca wymogi przymusu adwokacko-radcowskiego nie została skutecznie wniesiona. W takich okolicznościach wniesiona przez skarżące skarga kasacyjna, która sporządzona i podpisana została osobiście przez J. I. w imieniu obu skarżących jest niedopuszczalna, dlatego podlega odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie – na podstawie art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 175 § 1 p.p.s.a. – orzekł w postanowieniu.