III SA/Lu 540/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. G. i M. G. na czynność Starosty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zawyżonej opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 27 września 2011 r. zobowiązano skarżącego R. G. działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik skarżącego M. G. do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. W terminie do jego opłacenia, skarżący R. G. powołując się na trudną sytuację bytowo-finansową swoją i żony (oboje są rencistami) w piśmie z dnia 10 października 2011 r. wniósł o zwolnienie od opłat sądowych. W związku z powyższym pismem, wezwano skarżącego R. G. do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz do złożenia oświadczenia czy działając jako pełnomocnik M. G. wnosi o zwolnienie od opłat sądowych również dla swojego mocodawcy. W zakreślonym terminie skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy dla siebie, a także złożył oświadczenie, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych również dla M. G. Wobec faktu, że informacje podane w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny możliwości płatniczych skarżącego R. G., wezwaniem z dnia 16 listopada 2011 r. zobowiązano go do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Kolejnym wezwaniem z tej samej daty zobowiązano również R. G. działającego jako pełnomocnik M. G. do złożenia wypełnionego i podpisanego przez M. G. urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwania te zostały doręczone skarżącemu R. G. w dniu 23 listopada 2011 r. i pozostały bez odpowiedzi. Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2012 r., wobec niezłożenia przez M. G. wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, referendarz sądowy pozostawił jego wniosek bez rozpoznania. Stwierdzić natomiast należy, że wniosek skarżącego R. G. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu, podlega merytorycznemu rozpoznaniu, jednakże nie zasługuje na uwzględnienie z niżej przytoczonych powodów: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem P. G. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2, poza tym nie posiada innych nieruchomości, jak również żadnych zasobów finansowych. Skarżący podał, że otrzymuje rentę w wysokości [...] zł netto, jego żona otrzymuje również rentę w kwocie [...] zł netto, natomiast syn P. jest osobą bezrobotną i utrzymuje się z pracy dorywczej. Skarżący podniósł również, że posiada zadłużenie w bankach, na kartach kredytowych i na rachunku bieżącym. Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak było informacji odnośnie wysokości dochodów skarżącego i jego żony w kwocie brutto, wysokości dochodów syna osiąganych z pracy dorywczej, jak również wielkości posiadanych obciążeń kredytowych. Formularz nie zawierał również danych odnośnie stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego. Z uwagi na powyższe, w trybie art. 255 p.p.s.a., wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 listopada 2011 r. i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z dnia 21 grudnia 2011 r.). W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków na utrzymanie) z wielkością obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Oceniając informacje podane w urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. Nienadesłanie dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń spowodowało, że nie można ustalić dokładnie wysokości miesięcznych dochodów rodziny skarżącego i wysokości wydatków związanych z utrzymaniem koniecznym. Powyższe skutkuje tym, że nie jest możliwa ocena realnych zdolności płatniczych skarżącego ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.