III SA/Lu 540/14
PostanowienieWSA w Lublinie2015-03-25
Skład orzekający: Jerzy Drwal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba działająca jako pełnomocnik skarżącej, po śmierci mocodawczyni i wygaśnięciu pełnomocnictwa, może skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie sądu dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Zażalenie wniesione przez osobę, która działała jako pełnomocnik skarżącej, po śmierci mocodawczyni i wygaśnięciu pełnomocnictwa, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Osoba ta nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania w rozumieniu P.p.s.a., a pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia było błędne.Stan faktyczny
Skarżąca M. H. wniosła skargę na postanowienie Prezesa ZUS. Sąd odrzucił skargę. Następnie pełnomocnik skarżącej, J. H., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Po śmierci skarżącej, sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o prawo pomocy. J. H. wniósł zażalenie na postanowienie o umorzeniu. Sąd rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia - w zakresie zażalenia z dnia 6 lutego 2015 r. postanawia odrzucić zażalenie.
Pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. M. H. działając poprzez pełnomocnika – J. H. (mąż skarżącej) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia.
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. Sąd odrzucił skargę.
Pismem z dnia 16 października 2014 r. J. H. jako pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem z dnia 21 października 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. J. H. w terminie wniósł sprzeciw, kwestionując zasadność wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń.
W dniu 20 listopada 2014 r. do sądu wpłynął wniosek J. H. o zawieszenie postępowania z powodu zgonu skarżącej M. H.. W dniu 11 grudnia 2014 r. do Sądu wpłynął oryginał skróconego odpisu aktu zgony skarżącej.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku M. H. o przyznanie prawa pomocy w związku ze śmiercią skarżącej.
J. H. pismem z dnia 6 lutego 2015 r. wniósł zażalenie na w/w postanowienie Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zażalenie podlega odrzuceniu.
Zażalenie jest środkiem odwoławczym przysługującym od postanowień, w przypadkach określonych w ustawie (art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. Zażalenie mogą wnieść tylko określone podmioty, to jest strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Rzecznik Praw Dziecka (art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści art. 12 P.p.s.a., ilekroć w ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Katalog uczestników postępowania wskazuje z kolei art. 33 § 1 P.p.s.a. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
W niniejszej sprawie wnoszący zażalenie J. H. nie jest stroną postępowania, nawet w szerszym rozumieniu wskazanym w art. 12 P.p.s.a. Jak wskazano na wstępie, działał on od początku sprawy jako pełnomocnik skarżącej – swojej żony. W jej imieniu wniósł skargę. Sytuacja zmieniła się istotnie w wyniku śmierci skarżącej – w dniu 10 listopada 2014 r.
Zgodnie z art. 43 P.p.s.a. w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa.
W związku ze śmiercią mocodawczyni – skarżącej, pełnomocnictwo J. H. wygasło, a dalsze jego możliwości działania w sprawie ustały, bowiem sprawa została zakończona prawomocnym już postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. o odrzuceniu skargi. Skarżąca nie zainicjowała postępowania zmierzającego do kontroli instancyjnej, bowiem nie wniosła skargi kasacyjnej.
Wnosząc zażalenie z dnia 6 lutego 2015 r. J. H. nie działał już jako pełnomocnik M. H., bowiem pełnomocnictwo wygasło. Należy zatem przyjąć, że działał w imieniu własnym.
W badanej sprawie J. H. nie jest skarżącym, ani uczestnikiem postępowania, nie spełnia bowiem kryteriów określonych w wyżej przytaczanych art. 32 i 33 P.p.s.a.
Dla porządku należy dodać, że J. H. doręczone zostało postanowienie z dnia 14 stycznia 2015 r. o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku M.H. o przyznanie prawa pomocy. Wprawdzie postanowienie doręczono z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia zażalenia, jednak intencją Sądu było doręczenie postanowienia J.H. tylko informacyjnie – z uwagi na dotychczasowy charakter jego uczestnictwa w postępowaniu. Natomiast pouczenie o prawie do zażalenia było błędne, ponieważ osoba, która nie jest stroną postępowania nie może skutecznie wnieść zażalenia. Merytoryczne rozpatrywanie takiego zażalenia jest niemożliwe.
Zażalenie zatem należy uznać za niedopuszczalne. Zażalenie, które jest niedopuszczalne podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.
Z powyższych względów Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło