III SA/Lu 540/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia - w zakresie wniosku M. H. o przyznanie prawa pomocy postanawia: umorzyć postępowanie. Pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. M. H. działając poprzez pełnomocnika – J. H. (mąż skarżącej) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. Sąd odrzucił skargę. Pismem z 16 października 2014 r. J. H. jako pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 21 października 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. J. H. w terminie wniósł sprzeciw, kwestionując zasadność wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W dniu 20 listopada 2014 r. do sądu wpłynął wniosek J. H. o zawieszenie postępowania z powodu zgonu skarżącej M. H.. W dniu 11 grudnia 2014 r. do sądu wpłynął oryginał skróconego odpisu aktu zgony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Nie ulega żadnych wątpliwości, że prawo pomocy ma charakter osobisty, niezbywalny i niedziedziczny, uzależniony od osobistej sytuacji majątkowej i rodzinnej podmiotu, który ubiega się o nie. Świadczą w o tym w szczególności art. 246 p.p.s.a., określający przesłanki przyznania prawa pomocy oraz art. 251 p.p.s.a., w myśl którego przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała. Wskutek śmierci skarżącej M. H. w dniu 10 listopada 2014 r. postępowanie w zakresie dotyczącym złożonego w jej imieniu przez pełnomocnika J. H. wniosku o przyznanie prawa pomocy, musi zostać umorzone. Z uwagi na wspomniany wyżej osobisty charakter prawa pomocy nie ma możliwości dalszego prowadzenia czynności procesowych w tym zakresie po śmierci strony, która o prawo pomocy wnioskowała. Na marginesie jedynie sąd zauważa, że gdyby nie śmierć skarżącej, sprzeciw i tak nie wywołałby skutków prawnych, bowiem jest niedopuszczalny. Pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego w przedmiocie wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Należy zauważyć, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości zaskarżenia takiego zarządzenia. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy.