III SA/Lu 542/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. H. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., znak:[...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem sporządzonym dnia 6 lipca 2014 r. mąż skarżącej działający w sprawie jako jej pełnomocnik zwrócił się z wnioskiem o ustanowienie dla niej adwokata. W nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 1 sierpnia 2014 r. pełnomocnik zaznaczył, że wnosi o ustanowienie dla skarżącej adwokata. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżąca podała, że od [...] r. pobierała rentę, natomiast od [...] r. jest na emeryturze. Skarżąca wyjaśniła, że miała na utrzymaniu troje dzieci, natomiast od października 2013 r. nie mieszka z nią już żadne z nich. Wskazała, że w 2009 r. ujawniono u niej dwa [...], których leczenie w [...] jest bardzo kosztowne. Niektóre badania odbywające się 2-3 razy w roku kosztują ok. [...] – [...] zł, ponadto skarżąca opłaca anestezjologa w kwocie ok. [...] zł jednorazowo. Skarżąca podniosła, że koszty leczenia pochłaniają jej całą emeryturę, natomiast mąż ponosi wszystkie inne opłaty związane z utrzymaniem (wyżywienie, ubranie, wynajem). W dalszej części wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, z którym mieszka w wynajętym lokalu. Odnośnie stanu majątkowego wykazała, że nie posiada majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych. Wskazała, że mąż działający w tej sprawie jako jej pełnomocnik, również nie posiada żadnego majątku. Oświadczyła, że na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł składa się jej emerytura w kwocie [...] zł oraz renta męża w wysokości [...] zł. Wniosek został podpisany przez pełnomocnika strony. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Należy zaznaczyć, że oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno odzwierciedlać aktualny i rzeczywisty stan rodzinny i materialny osoby wnioskującej o udzielenie prawa pomocy i nie powinno pozostawać w sprzeczności z innymi dokumentami i oświadczeniami złożonymi w tym samym okresie w innych sprawach. Oceniając zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów postępowania w sprawie niniejszej, referendarz sądowy miał na uwadze informacje podane przez męża skarżącej w urzędowym formularzu PPF z dnia 12 sierpnia 2014 r., złożonym do sprawy III SA/Lu 533/14, a także informacje wynikające z akt sprawy I SA/Lu 455/14. Analiza oświadczeń - skarżącej złożonego w sprawie niniejszej i oświadczenia jej męża złożonego w sprawie III SA/Lu 533/14 oraz dokumentów z akt sprawy I SA/Lu 455/14 (akta administracyjne) pozwala stwierdzić, że podawane informacje na temat stanu rodzinnego, kosztów utrzymania koniecznego rodziny, a także stanu majątkowego były niepełne i sprzeczne. Z uzasadnienia wniosku PPF sporządzonego dnia 12 sierpnia 2014 r., złożonego w sprawie III SA/Lu 533/14 przez męża skarżącej wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą i jej mężem pozostaje córka [...], której opłacają studia w [...] i ponoszą jej koszty utrzymania. Natomiast z wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie wynika, że skarżąca mieszka i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym tylko z mężem. Zauważyć ponadto należy, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie skarżąca nie ujawniła, że jej mąż jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz. ([...]ha przel.) oraz [...] ha fiz. lasu, która to okoliczność wynika ze znajdującej się w aktach sprawy I SA/Lu 455/14 (akta administracyjne) decyzji z dnia [...] r., nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. W przedmiotowym wniosku, w części dotyczącej majątku osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym skarżąca podała, że mąż nie posiada żadnego majątku, co stoi w ewidentnej sprzeczności ze stanem faktycznym. Ponadto należało wyjaśnić z jakich środków opłacane są dodatkowe koszty leczenia skarżącej wskazane na kwotę [...]-[...] zł ponoszone z częstotliwością co kilka miesięcy. Ponieważ oświadczenie skarżącej złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny jej możliwości poniesienia w przedmiotowej sprawie kosztów postępowania, na podstawie art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w dniu 12 sierpnia 2014 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do nadesłania dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej strony skarżącej. Wezwanie powyższe nie zostało wykonane (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 18 września 2014 r.), natomiast pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2014 r. wzywające do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Nie wykonując wezwania z dnia 12 sierpnia 2014 r. w zakresie pełnego ujawnienia swojego stanu rodzinnego i materialnego, skarżąca tym samym nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej i rodzinnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Nienadesłanie żądanych dokumentów uniemożliwiło wyjaśnienie powstałych wątpliwości i ustalenie realnych możliwości płatniczych skarżącej. Skarżąca nie wykazała zatem istnienia przesłanek określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.