III SA/Lu 543/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Samcik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu. W dniu 12 września 2014 r. skarżący złożył wniosek o wyrejestrowanie autobusu marki [...] o numerze identyfikacyjnym [...], zarejestrowanego pod numerem [...]. Do wniosku załączona została kopia faktury VAT z dnia 30 kwietnia 2002 r., dotycząca sprzedaży złomu stalowego. Z niewyraźnej treści faktury i pisma Sądu Okręgowego w [...] z dnia 21 listopada 2014 r. wynika, że zbywcą złomu stalowego było [...]" Spółka z o.o. w [...], a nabywcą przedsiębiorca [...] w [...], Organ pierwszej instancji, odmawiając wyrejestrowania pojazdu, powołał się na przepis art. 79 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), dalej także P.r.d. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że katalog przesłanek wyrejestrowania pojazdu wskazany w art. 79 P.r.d. ma charakter zamknięty, więc inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy do skutecznego żądania wyrejestrowania danego pojazdu. Organ przywołał także treść § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1522 z późn.zm.), w którym wymienia się jakie dokumenty należy złożyć z wnioskiem o wyrejestrowanie pojazdu. Organ pierwszej instancji ustalił, że [...] jest właścicielem pojazdu na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 30 sierpnia 1993 r. o podziale majątku wspólnego, jednakże nie złożył wniosku o przerejestrowanie pojazdu. Wnioskodawca złożył do akt sprawy kopię oceny technicznej autobusu z dnia 19 sierpnia 2008 r. wykonanej na jego zlecenie przez rzeczoznawcę. Z treści opinii wynika, że autobus w stanie przedstawionym do badania stanowi złomową pozostałość z pojazdu i nie nadaje się do wykorzystania. Rodzaj i zakres ubytków korozyjnych wskazuje, że autobus nie był użytkowany przez długi czas. W toku badania stwierdzono nadwozie w stanie całkowitej dewastacji z rozległymi ubytkami materiału poszyć, podłogi, szkieletu nośnego i ramy głównej nośnej. Brak silnika, szyb, foteli, wykładzin tapicerskich, osprzętu i wyposażenia elektrycznego, pokryw schowków. Podzespoły zawieszenia układu jezdnego, układu kierowniczego i hamowania skorodowane, zapieczone z powodu wieloletniego unieruchomienia. Rzeczoznawca stwierdził, że jeżeli pojazd jest zarejestrowany, to zgodnie z przepisami musi być przekazany do utylizacji w firmie uprawnionej do kasacji pojazdów. Organ pierwszej instancji, biorąc pod uwagę treść oceny rzeczoznawcy uznał, że podstawą wyrejestrowania pojazdu mógłby być przepis art. 76 ust. 1 pkt 6 P.r.d. W związku z tym wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia podania przez złożenie między innymi zaświadczenia wydanego przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów lub przedsiębiorcę prowadzącego punkt zbierania pojazdów, o przyjęciu niekompletnego pojazdu. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca takiego zaświadczenia nie złożył, wyjaśniając w piśmie z dnia 4 grudnia 2014 r., że z pojazdu został wyjęty, zniszczony i złomowany silnik. Zdaniem wnioskodawcy pojazd bez silnika nie jest pojazdem użytkowym. Skarżący wyjaśnił, że pozostałości pojazdu po wyjęciu silnika są dowodem w sprawie sądowej przeciwko bankowi, stąd bez zgody Sądu niemożliwe jest zniszczenie reszty pojazdu, która jest faktycznie nieużytecznym, zardzewiałym oraz niekompletnym złomem. Samochód bez silnika jest tylko pozostałością samochodu, a nie samochodem. W ocenie organu pierwszej instancji ze złożonej faktury VAT nie wynika, aby zbyty złom był w jakikolwiek sposób powiązany z pojazdem marki [...], którego dotyczy wniosek. Ponadto kopia faktury nie spełnia wymogów zaświadczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 6 P.r.d. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium podniosło, że obowiązek przedstawienia wymaganych prawem dokumentów ciąży na składającym wniosek o wyrejestrowanie pojazdu. Oznacza to, że w przypadku nieprzedłożenia kompletu dokumentów właściwy organ administracji publicznej nie może wyrejestrować pojazdu. Kolegium wskazało, że [...] wraz z wnioskiem o wyrejestrowanie pojazdu złożył kopię faktury VAT z dnia 30 kwietnia 2002 r., z której wynika, że przedsiębiorca [...] w [...] przyjął złom stalowy od niezidentyfikowanego dostawcy (zatarta treść pieczątki nagłówkowej) i uiścił należność. W ocenie Kolegium podstawą wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o odmowie wyrejestrowania pojazdu był przepis art. 79 ust. 1 pkt 6 P.r.d., gdyż z uzupełnionego wniosku strony o wyrejestrowanie pojazdu wynika, że został z niego wyjęty silnik, zaś pozostała część jest "faktycznie nieużytecznym, zardzewiałym oraz niekompletnym złomem". Jednak Kolegium rozważyło także podstawy wyrejestrowania pojazdu wskazane w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. Według organu rozważenia wymagało, czy przekazanie do przedsiębiorcy prowadzącego punkt skupu złomu i surowców wtórnych, nie będącego przedsiębiorcą prowadzącym punkt zbierania pojazdów, elementów karoserii samochodowej i to bliżej niezidentyfikowanej, podpada pod wyżej wymienione przesłanki ustawowe. Zdaniem Kolegium, nie powinno budzić żadnych wątpliwości, iż w rozpatrywanej sprawie nie chodzi o przypadki wymienione w art. 79 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4, zaś w rachubę wchodzi jedynie przypadek z punktu 6, a mianowicie przekazanie niekompletnego pojazdu do wyspecjalizowanego przedsiębiorcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przede wszystkim nie zgodziło się z prezentowaną przez wnioskodawcę tezą, że pozbawiony silnika samochód nie jest już samochodem i w związku z tym nie wymaga utylizacji w trybie wskazanym w ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 140). Takie zapatrywanie prowadziłoby do obejścia przepisów związanych z ochroną środowiska, gdyż pozbawienie rzeczy jednej z istotnych części pozwalałoby właścicielowi na jej porzucenie w dowolnym miejscu z uwagi na niemożność objęcia niekompletnej rzeczy hipotezą przepisów prawnych. W ocenie Kolegium złożona przez skarżącego faktura przyjęcia odpadów metali (złomu stalowego), nie spełnia wymogów określonych w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji Ponadto, faktura ta nie pozwala na identyfikację pojazdu ani też na identyfikację dostawcy złomu. Braków w tym zakresie nie może uzupełnić ewentualne oświadczenie skarżącego, że przekazany do skupu złom metalowy, stanowił pozostały po wymontowaniu silnika niekompletny przedmiotowy pojazd. Cechy identyfikujące pojazd zawiera dowód rejestracyjny, w którym oznacza się także numer nadwozia, jednakże mimo jego nieprzedłożenia przez właściciela pojazdu, możliwe jest odczytanie cech pojazdu z uwagi na zachowany numer identyfikacyjny [...]. Według organu skarżący nie udokumentował, że przedstawiona faktura VAT dotyczy niekompletnego pojazdu będącego przedmiotem postępowania. Ponadto w opinii Kolegium, przypadek przekazania niekompletnego pojazdu podmiotowi niebędącemu przedsiębiorcą wymienionym w art. 79 ust. 1 pkt 1 i 6 p.r.d., nie wyczerpuje przesłanek do wyrejestrowania pojazdu. Kolegium podniosło, że skarżący mógłby próbować ponownie wyrejestrować pojazd. Musiałaby jednak spełnić określone w ustawie warunki i udokumentować przekazanie niekompletnego pojazdu w trybie art. 79 ust. 1 pkt 6 p.r.d. Powinien więc dysponować taką częścią zdekompletowanego pojazdu, która umożliwiałyby jego identyfikację, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Wskazywana przez skarżącego niemożność demontażu pojazdu z uwagi na spór z bankiem stanowi jedynie czasową przeszkodę do złożenia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu. Dokonanie złomowania pozostałej części pojazdu, która jest możliwa do identyfikacji oraz otrzymanie stosowanego zaświadczenia od przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów dałoby podstawę wyrejestrowania autobusu wnioskodawcy. Według organu nie jest również wykluczone, że wyrejestrowanie mogłoby nastąpić z uwagi na trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności (art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d.). Taka utrata musiałaby jednak być udokumentowana przez [...], bowiem inicjatywa w tym zakresie należy do strony postępowania, nie zaś do organów prowadzących ewidencję pojazdów. W opinii Kolegium podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie może dowolnie dysponować swoją własnością nie może prowadzić do pozytywnego załatwienia sprawy, ponieważ ustawodawca przez sformułowanie surowych przesłanek ograniczył przypadki wyrejestrowania pojazdu. Celem takiej regulacji jest zapobieżenie porzucania pojazdów zniszczonych i wyeksploatowanych, poprawa bezpieczeństwa obrotu pojazdami, zapobieżenie manipulacjom i fałszowaniu, a ponadto dostosowanie regulacji prawa krajowego do norm obowiązujących w Unii Europejskiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...][...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przesłanki wyrejestrowania pojazdu zostały wyczerpująco wymienione w art. 79 ust. 1 P.r.d., według którego pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek jego właściciela, w przypadku: 1/ przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie; 2/ kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania; 3/ wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę; 4/ zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą; 5/ udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności; 6/ przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie; 7/ wycofania pojazdu z obrotu, o którym mowa w art. 70g ust. 5. Zgodnie ze stanem faktycznym przedstawionym w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji oraz wynikającym z akt sprawy skarżący jest właścicielem zarejestrowanego autobusu, który obecnie jest zdekompletowany, zdewastowany i nie nadaje się do eksploatacji. Skarżący dysponuje jedynie nadwoziem pojazdu z podzespołami zawieszenia układu jezdnego, układu kierowniczego i hamowania pozbawionym jednak silnika i jego sprzętu. Z wyjaśnień skarżącego przedstawionych w piśmie z dnia 4 grudnia 2014 r. wynika, że silnik został zezłomowany, o czym miałaby świadczyć faktura VAT dokumentująca sprzedaż złomu stalowego przedsiębiorcy [...] w [...]. Słuszne jest jednak stanowisko obydwu organów, że ze złożonej faktury VAT nie wynika, aby zbyty złom był w jakikolwiek sposób powiązany z pojazdem marki [...], którego dotyczy wniosek o wyrejestrowanie. Przedmiot sprzedaży został bowiem lakonicznie opisany jako złom stalowy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy błędne jest, przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego (strona 3 i 4 decyzji), rozpatrywanie omawianej faktury jako ewentualnego dowodu sprzedaży elementów karoserii samochodowej, ponieważ sam skarżący nie twierdzi, że wyzbył się karoserii na rzecz skupującego złom, natomiast z jego pisma z dnia 4 grudnia 2014 r. wynika, że zezłomowany został silnik, o czym miałaby świadczyć przestawiona faktura. Prawidłowe jednak jest ustalenie, że omawiana faktura nie jest dowodem zbycia jakichkolwiek elementów autobusu marki [...], którego dotyczy wniosek o wyrejestrowanie, ponieważ nie tylko opis przedmiotu sprzedaży nie wskazuje na jakiekolwiek związki sprzedawanego złomu z pojazdem, ale także z faktury wynika, że skarżący nie był sprzedającym złom, ponieważ zbywcą było [...] Spółka z o.o. w [...]. Okoliczność ta jednak nie ma większego znaczenia, ponieważ istotne jest, że skarżący jako właściciel pojazdu nadal posiada nadwozie pojazdu z podzespołami zawieszenia układu jezdnego, układu kierowniczego i hamowania, a więc dysponuje niekompletnym pojazdem w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 6 P.r.d. Prawidłowe jest przy tym stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które zakwestionowało tezę prezentowaną przez wnioskodawcę, że pozbawiony silnika samochód nie jest już samochodem i w związku z tym nie wymaga utylizacji w trybie wskazanym w ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Takie zapatrywanie prowadziłoby bowiem do obejścia przepisów związanych z ochroną środowiska, gdyż pozbawienie rzeczy jednej z istotnych części pozwalałoby właścicielowi na jej porzucenie w dowolnym miejscu. W przedstawionym stanie faktycznym sprawy oczywiste jest, że podstawą wyrejestrowania pojazdu nie mogły być przesłanki określone w art. 79 ust. 1 pkt 1-4, 7 P.r.d. Organ odwoławczy rozważał wprawdzie także możliwość wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d., jednakże w ocenie Sądu brak tej przesłanki jest także oczywisty, skoro skarżący nadal dysponuje niekompletnym pojazdem, w sytuacji kiedy przepis art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. wymaga udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Prawidłowa jest także odmowa wyrejestrowania pojazdu po rozważeniu przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 pkt 6 P.r.d., według którego pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek jego właściciela, w przypadku przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie. Skarżący mimo wezwania nie przedstawił zaświadczenia, o którym mowa w wymienionym wyżej przepisie i nie mógł tego zrobić, ponieważ w rzeczywistości nie przekazał niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Świadczy o tym fakt, że nadal dysponuje niekompletnym pojazdem w postaci nadwozia pojazdu z podzespołami zawieszenia układu jezdnego, układu kierowniczego i hamowania. Niezależnie od tego co było przedmiotem sprzedaży jako złom stalowy udokumentowanej fakturą VAT z dnia 30 kwietnia 2002 r., to prawidłowe jest stanowisko obydwu organów, że dokument ten nie spełnia wymogów określonych w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Przede wszystkim nie wykazano, aby nabywca złomu był przedsiębiorcą prowadzącym stację demontażu lub przedsiębiorcą prowadzącym punkt zbierania pojazdów. Można stwierdzić, że dopóki skarżący nie przekaże niekompletnego pojazdu (to jest posiadanego nadwozia pojazdu z podzespołami zawieszenia układu jezdnego, układu kierowniczego i hamowania) do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów i nie uzyska odpowiedniego zaświadczenia, dopóty nie będzie możliwe wyrejestrowanie pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 6 P.r.d. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że wskazywana przez skarżącego niemożność przekazania pojazdu z uwagi na spór z bankiem (nawet jeżeli ta niemożność jest obiektywna, co jest mało prawdopodobne) stanowi jedynie czasową przeszkodę do złożenia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności oraz stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).