III SA/Lu 544/07
WyrokWSA w Lublinie2008-04-15
Skład orzekający: Maria Wieczorek, Jerzy Marcinowski, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania w przedmiocie wymeldowania, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zgodna z prawem, gdy organ odwoławczy uznał, że postępowanie wyjaśniające nie było wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest zgodna z prawem, jeśli organ ten zasadnie uznał, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji było niewystarczające do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wymeldowania. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie rozstrzyga meritum sprawy, a jedynie ocenia potrzebę i zakres dalszego postępowania wyjaśniającego, które ma przeprowadzić organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący D. B. złożył skargę na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych o wymeldowaniu R. B. z pobytu stałego i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie trwałego opuszczenia lokalu przez R. B. i konieczne jest dalsze postępowanie wyjaśniające. Skarżący domagał się zmiany decyzji i wymeldowania R. B., zarzucając organom nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności i sprzeczność decyzji z dowodami. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2007r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji orzekającej o wymeldowaniu oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r. działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania R. B. od decyzji Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych działając z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] , orzekającej o wymeldowaniu R. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. K. [...] w L. - uchylił decyzję organu I instancji w całości i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że odwołująca w sposób trwały opuściła lokal przy ul. K. [...] w L. i nastąpiło trwałe zerwanie więzi z tym lokalem. Organ podkreślił, że strony pozostają w głębokim konflikcie, czego efektem jest wytaczane wzajemne oskarżenia i toczące się postępowania karne.
Kwestią wymagającą postępowania wyjaśniającego są ustalenia dotyczące czy R. B. faktycznie w sposób trwały opuściła sporny lokal, czy też opuszczenie to ma charakter czasowy związany z istniejącym konfliktem. Ustalenie i wyjaśnienie powyższego jest bowiem niezbędne dla wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Organ II instancji wskazał na konieczność przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków w trybie art. 79 § 2 kpa.
Skargę na powyższą decyzję złożył D. B., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i wymeldowanie R. B. z lokalu przy ul. K.
W uzasadnieniu skargi wskazał na to, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy dotyczących między innymi konfliktu rodzinnego. Podniósł sprzeczności zaskarżonej decyzji ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1289 ze zm.) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
W sprawie niniejszej przedmiotem rozpoznania jest decyzja Wojewody L. wydana w trybie art. 138 § 2 kpa.
Stosownie do powołanego wyżej art. 138 § 2 kpa , decyzja kasacyjna może zostać wydana, gdy zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone w ten sposób postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa.
Przy jej wydaniu, organ odwoławczy ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu, organ II instancji nie rozstrzyga wówczas meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanych przez organ I instancji.
Skoro zatem decyzja kasacyjna może być wydana w określonej sytuacji, istotne jest czy organ odwoławczy zasadnie uznał konieczność przeprowadzenia takiego postępowania wyjaśniającego w sprawie niniejszej tj. w przedmiocie wymeldowania.
Odnosząc się do realiów rozpoznawanej sprawy, podzielić należy stanowisko Wojewody, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i nie może zostać uzupełnione w dodatkowym postępowaniu, o którym mowa w art. 136 kpa. Organ II instancji trafnie wskazał w jakim zakresie ma być przeprowadzone i jakich czynności procesowych winien dokonać organ I instancji orzekając w przedmiocie wymeldowania.
Stosownie do art. 15 ust .2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanką opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu jest to, by miało ono charakter trwały i było dobrowolne.
W judykaturze przyjmuje się, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu jest to nie tylko fizyczne nie przebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związku z lokalem dotychczasowym i założenie w nowym ośrodku osobistych i majątkowych interesów. Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.
Wskazany zakres postępowania wyjaśniającego spełnia te wymogi.
Wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie uwzględnił wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy. D. B. nie przedstawił bowiem żadnych dowodów na okoliczności podane w piśmie procesowym, a mianowicie, że jest wezwany do stawiennictwa na innej sprawie sądowej.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło