III SA/Lu 545/09

WyrokWSA w Lublinie2010-03-30

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, stosując środek egzekucyjny w postaci opróżnienia lokalu mieszkalnego, naruszył przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności poprzez zastosowanie środka zbyt uciążliwego, gdy przydzielony lokal zamienny posiada niższy standard niż lokal opuszczany?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny w postaci opróżnienia lokalu mieszkalnego, ponieważ jest to środek dopuszczalny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków niepieniężnych i prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku wydania nieruchomości. Przydzielony lokal zamienny, mimo pewnych niedogodności, spełnia wymogi lokalu zamiennego określone w ustawie, a jego wskazanie ma charakter tymczasowy do czasu wypłaty odszkodowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o uznaniu zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego opróżnienia lokalu mieszkalnego za nieuzasadnione. Skarżąca zarzuciła zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, wskazując na niższy standard przydzielonego lokalu zamiennego. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że lokal zamienny został wskazany tymczasowo do czasu wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, która znajdowała się na trasie projektowanej drogi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego opróżnienia lokalu mieszkalnego za nieuzasadnione oddala skargę. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.) i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.) oraz art. 17 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, ze zm.) oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), po rozpatrzeniu zażalenia E. S. – utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił, że w toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym E. S. wniosła w dniu 10 sierpnia 2009 r. zażalenie do Wojewody na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] uznające jej zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego dotyczącego opróżnienia lokalu mieszkalnego (w budynku przy ul. K. w L) za nieuzasadniony. W zażaleniu skarżąca zarzuciła, iż lokal zamienny przy ul. R. nie odpowiada wymogom ustalonym w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Skarżąca podniosła, iż lokal przy ul. K. był wyposażony w instalację centralnego ogrzewania, posiadał ciepłą wodę, instalację gazową, elektryczną i kanalizacyjną, natomiast przydzielony lokal przy ul. R nie posiada instalacji centralnego ogrzewania, instalacji gazowej, ogrzewany jest piecem węglowym. Brak jest również ogrzewania w łazience, co uniemożliwia korzystanie w okresie zimowym. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, E. S. była współwłaścicielem nieruchomości przy ul. K (udz. [...]), który odpowiadał 0,82 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] ustalony został termin wydania nieruchomości zabudowanej położonej przy ul. K. w L dla zarządcy drogi, tj. Gminie na pierwszy dzień przypadający po upływie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna. W dniu [...]kwietnia 2009 r. wskazano skarżącej (wraz z rodziną) lokal zamienny przy ul. R do czasu wpływu odszkodowania przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta . W operacie szacunkowym ww. nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym jest zapis informujący, że na parterze zlokalizowana jest część mieszkalna stanowiąca jeden pokój, łazienkę i wc. Organ wyjaśnił, że w związku z postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2009 r. zawieszającym postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przy ul. K, zachodziły tylko i wyłącznie przesłanki prawne do wskazania lokalu zamiennego na czas określony. W tym stanie rzeczy wskazano lokal zamienny przy ul. R uwzględniając parametry lokalu wymienione w operacie szacunkowym tj.: liczbę pomieszczeń - jeden pokój mieszkalny. W ocenie organu wskazany lokal zamienny na czas określony spełnił wymogi lokalu zamiennego określone w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Upomnieniem z dnia 7 maja 2009 r. skarżąca została poinformowana, iż po upływie 7- dniowego terminu do opróżnienia mieszkania zostanie skierowany wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji. O powyższym E. S, była wielokrotnie informowana oraz, że w przypadku gdy nie dojdzie do dobrowolnego opróżnienia lokalu mieszkalnego zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji. Zawieszenie wypłaty odszkodowania za ww. nieruchomość jest podstawą do udzielenia doraźnej pomocy ze strony Miasta poprzez czasowe wskazanie lokalu przy ul. R w L. Na powyższe postanowienie Wojewody z dnia [...] skargę do sądu administracyjnego wniosła E. S., domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Przydzielony lokal zamienny w ocenie skarżącej posiada znacznie gorszy standard, czym naruszony został art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W lokalu tym brak jest instalacji gazowej i centralnego ogrzewania, a osoby zamieszkujące ze skarżącą ze względu na niepełnosprawność i przewlekłe schorzenia nie są w stanie obsługiwać pieca węglowego. Ponadto skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie było niedopuszczalne zastosowanie środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), ponieważ postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Skarżąca poinformowała Wojewodę o treści powyższego postanowienia SKO, jednak organ nie uwzględnił tego środka dowodowego, przez co naruszył art. 77 § 1 Kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji (postanowienia) w zakresie jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) Skarga jest niezasadna. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, zatem skarga podlegała oddaleniu. Egzekucja administracyjna w niniejszej sprawie prowadzona została z zachowaniem wszelkich reguł postępowania egzekucyjnego w administracji określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa"), w tym z zachowaniem przepisów o właściwości organów. W świetle przepisu art. 2 § 1 pkt 10 ustawy, egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym, pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do tak określonych obowiązków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień. Należy wskazać, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji norm prawa materialnego. Zadaniem organu egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązku objętego tytułem wykonawczym, natomiast organ ten nie zajmuje się prawidłowością decyzji administracyjnej nakładającej określony obowiązek. Zatem organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, bowiem zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przedmiotowej sprawie egzekucja jest dopuszczalna, albowiem zmierza ona do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia 2 października 2007 r., wniosek o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci opróżnienia lokalu mieszkalnego pochodzi od wierzyciela, zaś wystawiony przez uprawniony podmiot tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej prowadzone zostało w związku z przebudową rejonu ulicy K. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]2007 r. w sprawie ustalenia lokalizacji drogi powiatowej. Działka na której usytuowany jest zajmowany przez skarżącą lokal (którego jest współwłaścicielką) znajduje się na środku projektowanego skrzyżowania ulic, wobec czego powyższą decyzją ustalony został termin wydania przedmiotowej nieruchomości dla zarządcy drogi, tj. Gminiy – na pierwszy dzień przypadający po upływie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...]utego 2008 r., wobec czego w dniu [...]kwietnia 2009 r. wskazano skarżącej lokal zamienny do czasu wypłaty odszkodowania. Pismem z dnia [...]maja 2009 r. skierowano do skarżącej upomnienie, w którym wezwano ją do dobrowolnego opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w przedmiotowym budynku przy ul. K. i przeniesienia się do lokalu zastępczego przy ul. R. Na wykonanie powyższego zakreślono skarżącej termin 7 dni od daty doręczenia upomnienia, informując jednocześnie, że w sytuacji niezastosowania się do obowiązku dobrowolnego opuszczenia lokalu zostanie przeprowadzone postępowanie egzekucyjne w sprawie przymusowego opróżnienia lokalu. Na skutek niezastosowania się do przedmiotowego upomnienia, w dniu [...]lipca 2009 r. wydane zostało postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego oraz wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...]z dnia [...] lipca 2009 r. Analizując wyżej przedstawiony przebieg postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej stwierdzić należy, że przeprowadzone ono zostało prawidłowo. Organy obu instancji słusznie w ocenie Sądu, uznały zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącej za nieuzasadnione. Podnoszony przez skarżącą zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego dotyczącego opróżnienia lokalu mieszkalnego nie znajduje uzasadnienia. Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przedmiotowy środek egzekucyjny, ponieważ zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym może być m.in. odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń. Celem postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 1 ustawy, jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym, musi być ono zatem przede wszystkim skuteczne. Skoro celem niniejszego postępowania egzekucyjnego było wydanie nieruchomości dla zarządcy drogi, aby nie wstrzymywać prac inwestycyjnych wynikających z decyzji z dnia [...]2007 r. będącej podstawą prawną obowiązku, to organowi egzekucyjnemu stosującemu środek w postaci opróżnienia lokalu - nie można czynić zarzutu, iż zastosował środek egzekucyjny zbyt uciążliwy. Odnosząc się bowiem do kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego trzeba zauważyć, że w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym ustawodawca przewidział następujące środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia; wykonanie zastępcze; odebranie rzeczy ruchomej; odebranie nieruchomości, opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń; przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12b ustawy). Z uwagi na charakter prowadzonego postępowania, w okolicznościach niniejszej sprawy, organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania spośród wszystkich wyżej wymienionych, jedynie środka egzekucyjnych w postaci opróżnienia lokalu. Dokonując zatem wyboru właściwego środka organ kierował się zasadami postępowania egzekucyjnego, w tym zasadą ujętą w przepisie art. 7 § 2 ustawy, stanowiącym, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Nie miał przy tym organ egzekucyjny możliwości zastosowania środka mniej uciążliwego, bowiem zastosowanie innego środka nie spełniłoby celu egzekucji, gdyż nie doprowadziłoby do wykonania obowiązku wydania nieruchomości uprawnionemu podmiotowi (zarządcy drogi). W ocenie skarżącej okolicznością, która świadczy o zastosowaniu przez organ zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest fakt, iż przydzielony jej lokal zamienny posiada gorszy standard. Odnosząc się do tej kwestii stwierdzić należy, iż pomimo niedogodności na które wskazuje skarżąca (m.in. brak centralnego ogrzewania), przydzielony lokal spełnia wymogi lokalu zamiennego określone w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów [...], organ wziął bowiem pod uwagę parametry dotychczas zajmowanego lokalu przy ul. K. określone w operacie szacunkowym sporządzonym w dniu [...]grudnia 2008 r. Poza tym wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie przydzielenie lokalu zamiennego ma charakter tymczasowy tj. do czasu wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, której skarżąca była współwłaścicielem w wysokości odpowiadającej 0,82 m2 powierzchni użytkowej budynku. Reasumując stwierdzić należy, iż argumenty podniesione w skardze są niezasadne, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd nie stwierdził naruszeń zasad postępowania egzekucyjnego, do wszczęcia egzekucji doszło na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego, po uprzednim pisemnym upomnieniu zobowiązanej i wezwaniu do dobrowolnego wykonania obowiązku. Z powyższych względów skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło