III SA/Lu 546/10
PostanowienieWSA w Lublinie2011-04-06
Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, gdy strona jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, ale nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Strona zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, gdy sytuacja materialna, rodzinna i zdrowotna strony to uzasadnia.Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Prezesa ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący jest osobą bezrobotną, nieosiągającą dochodów, prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dzieckiem, posiadają niskie dochody i korzystają z pomocy społecznej. Skarżący przedstawił dokumentację potwierdzającą trudną sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Przyznał K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego i zobowiązał do zwrócenia się o wyznaczenie radcy prawnego do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, o wyznaczenie którego zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych.
W dniu 28 marca 2011 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Do wniosku skarżący załączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
W tym miejscu podnieść należy, że do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oraz dokumentów załączonych do wniosku wynika, że skarżący nigdzie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Skarżący od [...] r. pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (decyzja PUP w [...] z [...] i oświadczenie skarżącego z 23 marca 2011 r.). Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i niepełnoletnim, uczęszczającym do szkoły synem. W skład majątku skarżącego i jego rodziny wchodzi dom o pow. [...] m2 wraz z działką o pow. [...] arów i budynkiem gospodarczym). Poza tym skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Jedynym stałym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę żony skarżącego, średnio w wysokości [...] zł netto. W miesiącu poprzedzającym zgłoszenie wniosku o prawo pomocy tj. w lutym 2011 r. wynagrodzenie żony do wypłaty było jeszcze niższe i wyniosło [...] zł (wg. wydruku z listy płac z [...]). Rodzina korzysta także ze środków pomocy społecznej w postaci zasiłku rodzinnego na dziecko i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka (decyzja MOPS w [...] z [...]). Budżet rodziny jest ponadto obciążony spłatą kilku pożyczek bankowych zaciągniętych przez żonę skarżącego. Wskazać również należy, że skarżący jest osobą przewlekle chorą, na co przedstawił stosowną dokumentację lekarską.
Mając na uwadze sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącego (bezrobocie skarżącego, niski miesięczny dochód na osobę w rodzinie, brak majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów postępowania, chorobę skarżącego wymagającą długotrwałego leczenia) uznać należy, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego.
Dodatkowo wyjaśnić należy stronie, że zgodnie z art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała [...], radcę prawnego [...], właściwa [...] rada okręgowej izby radców prawnych [...], w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym [...] radcą prawnym [...], wyznaczy [...] radcę prawnego [...] wskazanego przez stronę.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 258 § 1
i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło