III SA/Lu 549/13
WyrokWSA w Lublinie2013-11-28
Skład orzekający: Jacek Czaja, Ewa Ibrom, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia może zostać nałożona, gdy naruszenie nastąpiło w wyniku awarii innego pojazdu i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć?Ratio decidendi
Kara pieniężna za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia jest zasadna, nawet jeśli naruszenie nastąpiło w wyniku awarii innego pojazdu. Kluczowe jest posiadanie ważnego zaświadczenia w momencie wykonywania przewozu, a nie okoliczności towarzyszące, takie jak awaria czy trudności w organizacji transportu. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, dotyczący zdarzeń, których podmiot nie mógł przewidzieć, nie ma zastosowania, gdy podstawowym naruszeniem jest brak wymaganego zaświadczenia.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że pojazdem kierowanym przez J. S. przewożono bydło na rzecz firmy B. B. bez wymaganego, aktualnego zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne. Zaświadczenie, które okazał kierowca, utraciło ważność. Skarżący twierdził, że przewóz był awaryjny z powodu awarii innego pojazdu i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Organy administracyjne nałożyły karę pieniężną, uznając, że brak ważnego zaświadczenia stanowił podstawowe naruszenie przepisów, a okoliczności awarii nie zwalniały z odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzja z dnia [...] maja 2013 r., Nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] nakładającą na B. B. karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu [...] lutego 2013 r. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki Scania o nr rej. [...], którym kierował J. S. W wyniku kontroli ustalono, że powyższym pojazdem przewożona była jedna sztuka bydła. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał m.in. wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...], wystawiony w dniu [...] czerwca 2011 r., ważny do dnia [...] czerwca 2012 r. J. S. oraz obecny w trakcie kontroli B. B., właściciel firmy "[...]" zeznali, że w dniu kontroli nie posiadali aktualnego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne.
Mając na uwadze powyższe, L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, o czym powiadomił stronę pismem z dnia [...] lutego 2013 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r., Starostwo Powiatowe w Z. poinformowało L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, że w dniu [...] czerwca 2011 r. B. B. zostało wydane zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...], ważne od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia [...] czerwca 2012 r. oraz że po dniu [...] czerwca 2012 skarżący nie składał wniosku o wydanie nowego zaświadczenia lub udzielenia licencji na transport drogowy. Powyższe zostało potwierdzone pismem z dnia [...] marca 2013 r. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżący wyjaśnił, iż jest osobą w podeszłym wieku i zapomniał wykupić zaświadczenie na przewóz na potrzeby własne.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...], L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na B. B. karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. B. wskazał, że w dniu [...] lutego 2013 r., transportował jedną sztukę bydła pojazdem marki Lublin o nr rej. [...], który uległ awarii. Mając na uwadze dobro zwierzęcia, bowiem na zewnątrz panował mróz, skarżący zdecydował się użyć do awaryjnego przetransportowania bydła skontrolowanego pojazdu. Pojazd ten nie posiadał dokumentu uprawniającego do wykorzystywania na potrzeby własne, ponieważ nie był używany. Skarżący podniósł, że nie miał możliwości zorganizowania innego pojazdu przystosowanego technicznie do przewozu zwierząt. Zdaniem skarżącego powyższe okoliczności mieszczą się w kategorii zdarzeń i okoliczności, których nie można było przewidzieć.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., Nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przewóz wykonywany w dniu [...] lutego 2013 r. był wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności skarżącego, tj. sprzedaży hurtowej żywych zwierząt. W toku kontroli kierowca okazał nieaktualne zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że w chwili kontroli skarżący nie posiadał aktualnego zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, ani licencji, która zwalniałaby go z obowiązku uzyskania zaświadczenia.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie można zastosować art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. Nr 1265 z późn. zm.), dalej: ustawa o transporcie drogowym, który uniemożliwia wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem i nakazuje umorzenie postępowania wszczętego w tej sprawie, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że skarżący błędnie przyjął, iż zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne należy wiązać z określonym pojazdem, bowiem istota popełnionego naruszenia sprowadza się do tego, że strona w ogóle nie posiadała ważnego zaświadczenia, a nie do tego, że strona nie posiadała wypisu z zaświadczenia na pojazd, którym wykonywała przewóz.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. B. wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy i prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i dokonanie ustaleń w oparciu o niepełny, wadliwie zebrany materiał dowodowy oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skarżący przyznał, że jest osobą w podeszłym wieku i zapomniał wykupić zaświadczenia. Samochód będący przedmiotem kontroli był wystawiony na sprzedaż i nie był przez skarżącego używany. Natomiast dwa pozostałe samochody, którymi dysponuje skarżący nie przekraczają masy całkowitej 3,5 tony, w związku z czym ustawa o transporcie drogowym nie ma do nich zastosowania.
W ocenie skarżącego, transportując zwierzę samochodem marki Lublin o nr rej. [...], który nie wymagał zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, nie mógł przewidzieć, że samochód ten ulegnie awarii. Skarżący wskazał, że zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony zwierząt, zwierzę nie może przebywać w temperaturze poniżej 5 stopni Celsjusza. W dniu kontroli na zewnątrz temperatura spadła poniżej 0 stopni Celsjusza i zwierzę należało zawieść do punktu gromadzenia zwierząt, bowiem skarżący nie posiada obiektu, w którym można przechować zwierzę, a w okolicy nie było przewoźników pozwalających na transport zwierząt.
Zdaniem skarżącego powyższe mieści się w okolicznościach, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto, organ nie sprawdził, jakie samochody posiada skarżący, czy wymagają one zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, czy w pobliżu miejscowości, w której doszło do awarii samochodu znajdowali się inni przewoźnicy zwierząt oraz jakie warunki i procedury powinny być zastosowane w razie awarii samochodu, którym transportowano zwierzę.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które powodowałyby konieczność usunięcia jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sprawie nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy na potrzeby własne kary pieniężnej w kwocie 8.000,00 zł za naruszenie określone w pkt 1.3 Załącznika Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] lutego 2013 r. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki Scania o numerze rej. [...]. W toku kontroli stwierdzono, że kierowca J. S. w dniu kontroli wykonywał transport na rzecz B. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], bez aktualnego zaświadczenia. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] maja 2013 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nakładającą na B. B. karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Natomiast z art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym wynika obowiązek kontrolowanego wykonującego przewóz drogowy na potrzeby własne do posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypisu zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10. Przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty (ust. 3).
Bezspornym jest, że w trakcie kontroli kierowca okazał zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne, które utraciło ważność z dniem [...] czerwca 2012 r. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca wskazał, że został wyposażony przez pracodawcę w zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, ważne do dnia [...] września 2012 r., a innego zaświadczenia nie posiadał. Powyższe potwierdził przesłuchany w charakterze świadka przedsiębiorca, który zeznał, że nie posiada innego, aktualnego zaświadczenia, ponieważ nie sprawdził daty ważności powyższego zaświadczenia.
W celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego organ zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Z. (pismem z dnia [...] lutego 2013 r.) oraz do Biura Transportu Międzynarodowego przy Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego (pismem z dnia [...] lutego 2013 r.) z prośbą o wskazanie, czy skarżący dysponował ważnym w dniu kontroli zaświadczeniem na przewozy na potrzeby własne lub licencją na krajowy transport drogowy.
Z pism uzyskanych w odpowiedzi jednoznacznie wynika, że B. B. zostało wydane jedynie zaświadczenie na przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne, nr [...], ważne od dnia [...] czerwca 2011 r., do dnia [...] czerwca 2012 r., zatem nie posiadał wymaganego, aktualnego w dniu kontroli, zaświadczenia. Skarżący nie posiadał również licencji na krajowy transport drogowy.
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że organ dołożył wszelkich starań w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. Cały materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. W dniu kontroli skarżący, wykonując przewozy na potrzeby własne, nie posiadał wymaganych dokumentów.
Na uwzględnienie nie zasługuje również podnoszona przez skarżącego okoliczność, że zwierzę pierwotnie transportowane było samochodem marki Lublin, o nr rej. [...], a dopiero w wyniku awarii tego pojazdu zostało umieszczone w skontrolowanym samochodzie i skierowane do punktu gromadzenia zwierząt. Słusznie zwraca uwagę organ, że analiza wykresówki kierowcy pojazdu marki Scania o nr. rej. [...], J. S., z dnia [...] lutego 2013 r. wykazała, że rozpoczął on jazdę ok. godziny 8:35 w dniu [...] lutego 2013 r. i do momentu kontroli nie wyjmował wykresówki z urządzenia rejestrującego. Dowodzi to, że od godziny 8:35 w dniu [...] lutego 2013 r. J. S. wykonywał zadanie przewozowe z miejscowości, w której znajduje się siedziba przedsiębiorstwa skarżącego (Z. 90, [...] Z.), do miejsca kontroli (B. S.), pojazdem marki Scania o nr. rej. [...].
Należy przy tym zaznaczyć, że dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia fakt, że skarżący jest w posiadaniu innych samochodów, które nie przekraczają 3,5 tony masy całkowitej i przepisy ustawy o transporcie drogowym nie mają do nich zastosowania, bowiem w dniu kontroli, jak już wcześniej wskazano, skarżący wykonując przewozy na potrzeby własne posługiwał się pojazdem marki Scania o nr. rej. [...]. Organ prawidłowo wskazał, że istotą popełnionego przez skarżącego naruszenia jest to, że strona w ogóle nie posiadała ważnego zaświadczenia, a nie fakt, że strona nie posiadała wypisu z zaświadczenia na pojazd, którym wykonywała przewóz. Skarżący w ogóle nie posiadał zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, zatem nie był uprawniony do wykonywania takiego przewozu jakimkolwiek pojazdem, do którego stosuje się przepisy prawa o ruchu drogowym, w tym pojazdem marki Scania o nr. rej. [...].
W świetle niniejszej sprawy nie jest uzasadnione twierdzenie skarżącego, że wskazane przez niego okoliczności, w tym awaria samochodu marki Lublin o nr [...], uzasadniają zastosowanie wobec przedsiębiorcy art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Jak już wskazano powyżej, podnoszona przez skarżącego awaria samochodu, w którym zwierzę miało być pierwotnie przewożone, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Ponadto, skarżący sam przyznaje, w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. oraz w skardze do sądu, że zapomniał wykupić zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne.
Podsumowując, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu [...] lutego 2013 r., skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne samochodem marki Scania o nr. rej. [...], którym kierował J. S., bez wymaganego zaświadczenia. Zadanie przewozowe było wykonywane przez kierowcę od godziny 8:35 w dniu [...] lutego 2013 r. z miejscowości, w której znajduje się siedziba przedsiębiorstwa skarżącego, do miejsca kontroli tym samym pojazdem, co potwierdza wykresówka J. S. z dnia [...] lutego 2013 r. Materiał dowodowy w niniejszej sprawie został zebrany i rozpatrzony przez organy w sposób wyczerpujący, a nałożenie na B. B. kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, stosownie do pkt 1.3 Załącznika Nr 3 ustawy o transporcie drogowym, było zasadne.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło