III SA/Lu 55/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzje oraz decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] września 2013 r. II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] września 2013 r., Nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne o rozgraniczenie nieruchomości. Powyższe rozstrzygniecie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: W dniu [...] kwietnia 2013 r. do Urzędu Gminy w T. wpłynął wniosek C. K. reprezentującego J. K., o wszczęcie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości J. K. i R. K. (działka nr 390) i nieruchomości stanowiącej własność gminy T., przeznaczonej na drogę gminną (działka nr 509). Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ wydał postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomościami wskazanymi w powyższym wniosku. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Wójt Gminy T. umorzył postepowanie administracyjne. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek o rozgraniczenie dotyczy nieruchomości, których granica została uwidoczniona w dokumentacji geodezyjnej i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w H. w dniu [...] listopada 2006 r. pod nr [...]. W stosunku do nieruchomości orzekał również Sąd Rejonowy w H. (wyrok z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt [...]). W sytuacji, gdy istnieją dokumenty przedstawiające położenie znaków granicznych, możliwe jest wznowienie granic bez prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. W ocenie organu wniosek skarżącego dotyczy sprawy tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą zakończoną wyrokiem Sądu Rejonowego w H. W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się do opinii biegłego geodety z dnia [...] października 2006 r., wydanej w postępowaniu sądowym toczącym się przed Sądem Rejonowym w H., w sprawie o sygn. akt [...]. Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Sąd Rejonowy w H. nakazał wydanie Gminie T. w wyłączne władanie C. K., pasa gruntu o powierzchni 0,0073 ha, stanowiącego część działki nr 390, oznaczonego nr 60-61-62-25-60 na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę K. K., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w H. w dniu [...] listopada 2006 r. pod nr [...]. Organ wskazał, że z treści uzasadnienia powołanego wyroku sądu oraz mapy do powyższej opinii wynika, że działka nr 390, położona w T., od południowego-zachodu sąsiaduje z drogą gminną oznaczoną jako działka nr 509, stanowiącą własność Gminy T. C. K. domagał się wydania części działki nr 390 zajętej pod budowę chodnika, jako części drogi gminnej realizowanej w granicach działki nr 509. W toku postepowania, na podstawie opinii biegłych geodetów, ustalono granicę między działkami o nr 390 i 509 i nakazano Gminie T. wydanie C. K. pasa gruntu o pow. 0,0072 ha jako części działki nr 390. W ocenie organu, w niniejszej sprawie pojawiły się przeszkody uniemożliwiające jej merytoryczne rozpatrzenie, bowiem o granicach pomiędzy działkami nr 509 i 390 rozstrzygnięto w wydanym uprzednio orzeczeniu sądu cywilnego. Organ wskazał, że spór sądowy toczył się między poprzednim właścicielem nieruchomości – C. K. a Gminą T., jednakże ustalenia te są wiążące dla obecnych właścicieli nieruchomości. Przywołując treść art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 19 r., - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że wobec powyższego postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. K. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] listopada 2013 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] września 2013 r, w sytuacji gdy przed Sądem Rejonowym w H., sygn. akt: [...], toczyła się sprawa o eksmisję, a nie sprawa o rozgraniczenie gruntów oraz art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik J. K. podniósł, że przed Sądem Rejonowym w H. toczyła się sprawa o wydanie nieruchomości, a nie o rozgraniczenie. Sąd Rejonowy w H. nie procedował w zakresie ustalenia granic między w/w nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie w dniu [...] maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że wyrok Sądu Rejonowego w H. z dnia [...] sierpnia 2007 r., w sprawie o sygn. akt [...], nie został wykonany. Ponadto podniósł, że granica działki powinna być przesunięta o 2.20 m w kierunku drogi asfaltowej od krawężnika, który ustalił biegły jako granicę działki nr 390. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. umarzająca postępowanie administracyjne o rozgraniczenie nieruchomości. Stosownie do art. 29 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Strony mogą dokonać rozgraniczenia w toku postępowania administracyjnego, w którym ustalenie przebiegu granicy następuje na podstawie istniejących na gruncie znaków granicznych i istniejących w tym zakresie dokumentów, a dalszej kolejności zgodnych lub niekwestionowanych oświadczeń stron odnośnie dotychczasowego przebiegu granicy nieruchomości (art. 31 ust. 2 i 3 ustawy). Rozgraniczenie rozstrzygane jest wówczas decyzją administracyjną o rozgraniczeniu. W przypadku braku możliwości ustalenia przebiegu granicy według dokumentów i znaków na gruncie, gdy właściciele nieruchomości pozostają w sporze granicznym, stosownie do art. 31 ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, strony mogą zawrzeć ugodę rozgraniczeniową, ustalając w niej kształt przebiegu granicy nieruchomości. Po zawarciu aktu ugody postępowanie administracyjne o rozgraniczenie nieruchomości podlega umorzeniu. Jeżeli jednak właściciele sąsiednich nieruchomości nie dojdą do porozumienia (nie zawrą ugody) albo nie zaakceptują stosownej decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu, spór o granicę będzie władny rozstrzygnąć już tylko sąd cywilny (art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy). Sądowy etap postępowania rozgraniczeniowego rozpoczyna się z chwilą przekazania sprawy z postępowania administracyjnego do sądu cywilnego, a rozgraniczenie dokonywane jest postanowieniem wydawanym w postępowaniu nieprocesowym (art. 34 ust. 3). Niekiedy jednak sąd cywilny rozgraniczenia nieruchomości może dokonać przy okazji rozpoznawania innego sporu. Taką sytuację przewiduje bowiem art. 36 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który stanowi, że sąd przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Tryb ten można zastosować zatem jedynie w przypadku, gdy do istoty sporu należy problem własności nieruchomości, zaś ustalenie granicy ma w tym sporze charakter wtórny. Wówczas sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości. Zdaniem organu, taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że Sąd Rejonowy w H. wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt [...] dokonał już rozgraniczenia nieruchomości J. K. i R. K. (działka nr 390) i nieruchomości stanowiącej własność gminy T., przeznaczonej na drogę gminną (działka nr 509), nakazując Gminie T. wydanie spornego pasa gruntu w wyłączne władanie C. K. W ocenie organu wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2013 r. jest żądaniem wszczęcia nowego postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, gdy w tej samej sprawie rozstrzygał już prawomocnie sąd powszechny. Należy jednak zwrócić uwagę, że z treści powyższego wyroku nie wynika, aby sąd powszechny dokonał rozgraniczenia. Co prawda sąd orzekał w sprawie o eksmisję i nakazał wydanie części nieruchomości, a więc orzekał w sprawie, w której do istoty sporu należał problem własności nieruchomości, jednak w wyroku Sądu Rejonowego w H. nie dokonano rozgraniczenia, a sentencja tego wyroku nie zawiera osobnego orzeczenia o rozgraniczeniu. Zgodnie zaś z art. 366 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 101 z późn. zm.), wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. W sprawie rozstrzyganej przez Sąd Rejonowy w H., przedmiot rozstrzygnięcia dotyczył wyraźnie tylko wydania części nieruchomości, oznaczonej w określony sposób w sentencji wyroku, m.in. poprzez odwołanie do mapy geodezyjnej sporządzonej przez biegłego. Treść prawomocnego rozstrzygnięcia sądu nie dotyczyła w ogóle określenia przebiegu granicy. Sąd Rejonowy w H. nie ustalił, jaki jest przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami, a jedynie nakazał pozwanej Gminie T. wydanie powodowi C. K. części nieruchomości, bliżej oznaczonej m.in. poprzez wskazanie na pkt 60-61-62-25 opinii biegłego. Tym samym przebieg granicy, wobec sporu pomiędzy właścicielami nieruchomości, nie został ustalony i mógł być przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego. Za powyższym przemawia również fakt, że ani C. K., ani jego następcy prawni, nigdy nie podjęli żadnych kroków prawnych zmierzających do wykonania wyroku Sądu Rejonowego w H. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Ponadto, pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie podniósł, że granica działki powinna być przesunięta o 2.20 m w kierunku drogi asfaltowej od krawężnika, który biegły określił pkt 25 i 62 na mapie stanowiącej podstawę wydania wyroku w sprawie [...]. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni treść powyższych rozważań i dokona prawidłowej oceny, czy istniała podstawa do umorzenia postępowania.