III SA/Lu 550/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009 r. ( Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda rozpatrzył odwołanie i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]września 2009 r. (Nr [...]) orzekającą o wymeldowaniu Z. C. z pobytu stałego z lokalu przy ul. R. w B. W uzasadnieniu Wojewoda podał, że analiza materiału dowodowego wykazała, że Z. C. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania i nie dokonał obowiązku wymeldowania się. Budynek przy ul. R., w którym znajdował się lokal mieszkalny Nr [...] został wyburzony. Fakt rozbiórki przedmiotowego obiektu został potwierdzony protokołem z dnia [...] sierpnia 2008 r. sporządzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. W związku z powyższym oczywiste jest, że nie można zamieszkiwać w budynku, który nie istnieje. Sama strona w swoim odwołaniu podaje, że zamieszkiwanie w budynku zostało mu uniemożliwione z powodu jego wyburzenia. Wobec tego nie budzi wątpliwości fakt, że Z. C. nie przebywa w spornym lokalu. W świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz utrwalonego orzecznictwa NSA, pobytem stałym w danym lokalu jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych i majątkowych interesów. Zameldowanie lub wymeldowanie jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby, a tym samym nie rodzi, ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Artykuł 1 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wprowadza zasadę rzetelnego prowadzenia ewidencji ludności, która ma służyć zbieraniu informacji w zakresie danych o faktycznym, a więc zgodnym z rzeczywistością miejscu zamieszkania i pobytu osób. Zatem sam zamiar przebywania w spornym lokalu nie może być podstawą do uchylenia decyzji o wymeldowaniu, gdyż utrzymywanie meldunku osoby, która nie zamieszkuje pod wskazanym adresem stwarza fikcję meldunkową. Stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, organ administracji na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego dłużej niż 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu. Organy administracji w sprawach o wymeldowanie obowiązane są jedynie ustalić, czy występuje okoliczność faktycznego opuszczenia lokalu. W tym stanie rzeczy jako wymaganą prawem przesłankę wymeldowania skarżącego wskazać należy ustanie jego pobytu w lokalu położonym przy ul. R. Wobec tego odwołanie nie mogło być uwzględnione zwłaszcza, że stronie zależy na utrzymaniu zameldowania w celu otrzymania mieszkania zastępczego. W skardze sądowej Z. C. zarzucił, że uzasadnienie decyzji Wojewody nie odpowiada przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, jest lakoniczne i ogólnikowe. Skarżący podniósł, że obowiązkiem organów administracyjnych jest działać na podstawie przepisów prawa, a te wymagają, aby stan faktyczny sprawy był dokładnie wyjaśniony i stronie zapewniono udział w postępowaniu, czego można powiedzieć o rozpoznawanej sprawie skoro organ dążył za wszelką cenę do wymeldowania, starając się pozbyć lokatora mającego swoje prawa i nie reagował na bezprawne wyburzenie budynku. We wnioskach skarżący domagał się uchylenia decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2009 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów. Tytułem wstępu należy przypomnieć, że ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). W myśl art. 2 w/w ustawy, osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Obowiązek meldunkowy - świetle art. 4 pkt 2 cyt. ustawy – polega na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. ust. 1 omawianej ustawy). W myśl jej art. 15 ust. 1, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Przechodząc do szczegółowych rozważań trzeba stwierdzić, że sprawa wymeldowania skarżącego była już kilka razy rozpatrywana przez Wojewodę. Sąd skontrolował podjętą po raz pierwszy decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2007 r. i prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2007 r. sygn. akt III SA/Lu 290/07 uchylono tę decyzje z uwagi na uchybienia natury dowodowej (organ nie przesłuchał wnioskowanych przez skarżącego świadków – W. L. i B. C. oraz nie przeprowadził dowodów z dokumentów). W dalszym toku postępowania decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2007 r. o wymeldowaniu skarżącego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ten decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. orzekł ponownie o wymeldowaniu skarżącego. Postanowienie Wojewody z dnia [...] grudnia 2008 r. o pozostawieniu odwołania skarżącego od ww. decyzji Prezydenta Miasta B. zostało uchylone prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia [...] marca 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 11/09. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. organ wymeldował skarżącego z pobytu stałego ze spornego lokalu i skarżoną obecnie decyzją Wojewody z dnia [...] października 2009 r. zaakceptowano to rozstrzygnięcie. Materialnoprawną podstawę Wojewody stanowił art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten przewiduje, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle powyższego przepisu, rzeczą organu było ustalić, czy skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w lokalu Nr [...] znajdującym się w budynku położonym przy ul. R. w B. Ustawowe pojęcie "opuszczenie miejsca pobytu" było przedmiotem analizy sądów administracyjnych i nie ulega wątpliwości, że odnosi się ono do stanu faktycznego, a to oznacza, iż ocena zaistnienia tej przesłanki wymaga od organu podejmującego decyzję w przedmiocie wymeldowania prawidłowego ustalenia faktów zgodnie z regułami, określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 § 1 ). W ocenie Sądu, orzekające organy wymogom tym uczyniły zadość, czego dowodzi analiza zgromadzonego materiału dowodowego. We wniosku z dnia [...] stycznia 2007 r. (k.2 akt adm.) małżonkowie R. i E. K. podali, że zwracają się o wymeldowanie Z. C., ponieważ nie mieszka on w lokalu (budynku), który nabyli aktem notarialnym z dnia [...]października 2006 r. Świadek T.K. – reprezentująca wnioskodawców - wyjaśniła w dniu [...] lutego 2007 r., że Z. C. nie miesza w tym lokalu. Wyjaśnienia te udokumentowano protokołem (k. 13 akt adm.) Kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Komendę Miejską Policji w B. wykazała, że pod wskazanym adresem Z. C. od [...] lat nie mieszka i jego miejsce zamieszkania nie jest znane. Wyniki tej kontroli ilustruje pismo Komendy z dnia[...] lutego 2007 r. (k. 15 akt adm.). Według ustaleń poczynionych przez Inspektorat Nadzoru Budowlanego w B. w trakcie kontroli w dniu [...] grudnia 2007 r. budynek mieszkalny przy ul. R. jest obiektem nieużytkowanym o bardzo złym stanie technicznym i wykwaterowanie lokatorów nastąpiło około [...] lat temu. Protokół z kontroli organu nadzoru budowlanego dołączono do akt postępowania (k. 45 akt adm.). W piśmie z dnia [...] marca 2008 r. (k. 46 akt adm.) Komendy Miejskiej Policji w B. stwierdzono, że Z. C. nie zamieszkuje od [...] lat pod wskazanym adresem. Z. C. wyjaśnił w dniu [...] kwietnia 2008 r., że sam zamieszkuje w spornym lokalu i nie chce aby na tę okoliczność organ przesłuchał świadków. Wskazał, że nie będzie dołączał do sprawy żadnych dokumentów (k. 48 akt adm.). W tych okolicznościach, o tym, że lokal jest zamieszkiwany przez skarżącego świadczyły tylko i wyłącznie jego wyjaśnienia, niemające potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W dniu [...] sierpnia 2009 r. Z. C. podał, że nie zamieszkuje przy ul. R. od dnia kiedy budynek został wyburzony. Wyjaśnienia te organ udokumentował notatką służbową (k. 71 akt adm.). W protokóle z kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. (k. 64 akt adm.) Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że właściciele budynku dokonali jego rozbiórki i uporządkowali teren działki, wykonując tym samym nakaz wynikający z decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...]. W tym stanie rzeczy orzeczenie o wymeldowaniu skarżącego jest rozstrzygnięciem prawidłowym. Zarzuty i wnioski skargi, że Wojewoda nie działał na podstawie przepisów prawa, niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny oraz niewłaściwie uzasadnił swoją decyzję, nie mogły być uznane za usprawiedliwione. Podobnie należy ocenić zarzut, że skarżącemu nie zapewniono możliwości uczestniczenia w przeprowadzonym postępowaniu. Przeczą temu złożone w/w wyjaśnienia skarżącego. Doręczono mu w lutym 2007 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego (k. 8 akt adm.), pouczono go w dniu [...] sierpnia 2009 r. – przed wydaniem decyzji przez organ I instancji - o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się o treści zebranych dokumentów. Skarżący złożył dodatkowe wyjaśnienia w dniu [...] sierpnia 2009 r. (k. 77 akt adm.). Fizyczna likwidacja lokalu, wywołana rozbiórką budynku w wykonaniu nakazu wydanego przez organ nadzoru budowlanego, nie można być podstawą do twierdzenia, że organ meldunkowy za wszelką cenę dążył do wymeldowania skarżącego mającego swoje prawa. Wypada podkreślić, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (publ. OTK– A – 2002/3) stwierdzającego sprzeczność z Konstytucją RP art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewentualna utrata uprawnień do lokalu nie może być uznana za okoliczność istotną dla wymeldowania na mocy art. 15 ust. 2 tejże ustawy. O bezprawnym wyburzeniu budynku i obowiązku podjęcia stosownej reakcji przez organ meldunkowy nie mogło być zatem mowy. Ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego, nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (zob. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 1242/03, Wspólnota 2004/10/54). Służy ona do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza informacji i wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji w przedmiocie wymeldowania, jeżeli przestaje ona obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (zob. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 561/05, publ. LEX 194344). Zaskarżona decyzja jest więc rozstrzygnięciem słusznym. Ubocznie należy zaznaczyć, że powyższej oceny nie podważa to, że w początkowej fazie postępowania skarżący wnioskował o przesłuchanie świadków – W. L. i B. C. oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów (wcześniejszych decyzji odmawiających wymeldowania oraz korespondencji kierowanej do Urzędu Miejskiego w B. w sprawie spornego lokalu) na okoliczność potwierdzenia faktu, że zamieszkuje przy ul. R. Po wyroku WSA z dnia 25 września 2007 r. sygn. akt III SA/Lu 290/07 organ nie przeprowadził w/w dowodów. Z akt sprawy wynika, że świadek W. L. nie żyje, zaś świadek B. C. nie zgłosił się na wezwanie w celu przesłuchania. Jak wyżej wykazano oświadczeniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. skarżący zrezygnował z przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków oraz dokumentów. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.