III SA/Lu 551/25

WyrokWSA w Lublinie2026-01-08

Skład orzekający: Anna Strzelec, Agnieszka Kosowska, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik drogowy może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenie obowiązku posiadania aktualnego badania technicznego pojazdu, jeśli opóźnienie w jego wykonaniu wynikało z trudnej sytuacji geopolitycznej i problemów na granicach?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przewoźnik drogowy nie wykazał zaistnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność za naruszenie obowiązku posiadania aktualnego badania technicznego pojazdu. Trudna sytuacja geopolityczna i problemy na granicach nie stanowią wystarczającego usprawiedliwienia dla braku aktualnego badania technicznego, gdyż przedsiębiorca powinien przewidzieć takie ryzyko i dołożyć należytej staranności, aby zapobiec naruszeniu.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem, który nie posiadał aktualnego badania technicznego. Termin ważności badań upłynął przed kontrolą graniczną. Spółka argumentowała, że opóźnienie w powrocie pojazdu do Polski i niemożność wykonania badania przed upływem terminu wynikały z trudnej sytuacji geopolitycznej na Ukrainie i problemów na granicach. Organy administracji oraz sąd uznały te argumenty za niewystarczające do wyłączenia odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie z dnia 8 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 sierpnia 2025 r. Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie, po rozpatrzeniu odwołania D. Spółki z ograniczą odpowiedzialnością z siedzibą w H.-K. (dalej: "Spółka", "strona skarżąca", "skarżąca") utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu z dnia 15 stycznia 2025 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 8 grudnia 2024 r. na drogowym przejściu granicznym w Kukurykach do kontroli granicznej zgłosił się obywatel Federacji Rosyjskiej Pan V. Z., kierujący ciągnikiem samochodowym marki DAF o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową marki SCHMITZ CARGOBULL o numerze rejestracyjnym [...] wykonujący przewóz drogowy na rzecz strony skarżącej. W trakcie kontroli stwierdzono, że przedmiotowy samochód ciężarowy nie ma aktualnych badań technicznych. Według wpisu w dowodzie rejestracyjnym, termin ważności badań upłynął z dniem 6 grudnia 2024 r. Informację tę potwierdzono w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole nr [...] Przesłuchany w charakterze świadka kierowca oświadczył, że zna język polski w stopniu komunikatywnym i nie żąda obecności tłumacza. Zeznał, że pracuje jako kierowca samochodu ciężarowego w Spółce. W dniu kontroli realizował kurs na pusto z Rosji do Polski, po uprzednim przewozie i rozładunku towaru w postaci produktów medycznych. Stwierdził, że nie wiedział o upływie w dniu 6 grudnia 2024 r. terminu ważności badań technicznych przedmiotowego pojazdu. Kierowca podpisał protokół przesłuchania bez zastrzeżeń. Pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w Terespolu (dalej "organ I instancji") zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzonego naruszenia. W piśmie z dnia 8 stycznia 2024 r. Spółka złożyła wyjaśnienia. Podniosła, że przekroczenie terminu badań technicznych nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącej. Pojazd zaraz po przekroczeniu granicy został skierowany na stację diagnostyczną, w celu potwierdzenia zdatności do ruchu. Badanie nie ujawniło jakichkolwiek nieprawidłowości, co potwierdza adnotacja w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców i wystawione zaświadczenie. Opóźnienie w powrocie pojazdu do Polski związane było z wojną na terenie Ukrainy, która powoduje, że transport w kierunku Białorusi i Rosji jest dość utrudniony. Jednoznaczne określenie tego, jak szybko uda się zrealizować zadanie przewozowe jest niemożliwe, z uwagi na problemy stwarzane ze strony polskich, białoruskich i rosyjskich służb granicznych i kontrolnych oraz przepisu UE wprowadzające sankcje. Pojazd z przyczyn niezależnych od przewoźnika został zatrzymany w miejscu rozładunku i powrót do Polski przed upływem wskazanego w dowodzie rejestracyjnym terminu okresowych badań technicznych nie był możliwy. W dniu 28 listopada 2024 r. pojazd został załadowany na terenie Polski, w dniu 30 listopada 2024 r. przekroczył granicę z Białorusią i w dniu 3 grudnia 2024 r. dojechał do Moskwy na rozładunek, gdzie został przetrzymany do 6 grudnia 2024 r. Następnie w dniach 7-8 grudnia 2024 r. pojazd oczekiwał na przekroczenie granicy z Polską. Spółka wniosła o przeprowadzenie szczegółowego postępowania wyjaśniającego w celu wykazania przesłanek wyłączających odpowiedzialność, na podstawie art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm., aktualnie Dz.U. z 2025 r., poz. 1490 ze zm.), dalej jako "u.t.d." i art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, aktualnie Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), dalej jako "k.p.a.". Zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierującego pojazdem i osoby bezpośrednio go nadzorującej i odpowiedzialnej za nadzór nad przeprowadzaniem badań technicznych na okoliczność, że skarżąca nie miała wpływu na powstałe opóźnienie. Decyzją z dnia 15 stycznia 2025 r. organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 2 000 zł za naruszenie określone w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił m.in., że strona nie przedstawiła dowodów mogących wyłączyć jej odpowiedzialność w sprawie. Skarżąca jako profesjonalny przewoźnik w transporcie międzynarodowym powinna dopilnować by pojazd przeszedł okresowe badania techniczne przed rozpoczęciem danej operacji transportowej, jeżeli nie była pewna, czy powróci przed upływem ważności badań. Z przesłanych wyjaśnień strony wynika, że ma świadomość trudnej sytuacji geopolitycznej w Ukrainie oraz związanych z tym problemów w realizowaniu przewozów w kierunku Rosji i Białorusi. Spółka powinna była przewidzieć możliwość wydłużonego czasu oczekiwania na rozładunek i przekroczenie granicy, mając pełną świadomość występujących trudności. Organ wyjaśnił również, że podczas kontroli kierowca złożył zeznania w charakterze świadka. Ponowne przesłuchanie kierowcy nie wprowadza nowych dowodów mogących wyłączyć odpowiedzialność przewoźnika w sprawie. Faktem jest to, że przedmiotowy pojazd, który nie posiadał aktualnych badań technicznych, został przedstawiony w dniu 8 grudnia 2024 r. do kontroli na przejściu granicznym. Odpowiedzialność za powstałe naruszenie spoczywa na przedsiębiorcy. Spółka była zobowiązana sprawdzić wszelkie dokumenty przed rozpoczęciem transportu i w przypadku nieprawidłowości nie powinna rozpocząć przewozu do czasu ich usunięcia. Skarżąca nie dopełniła obowiązku i przed upływem terminu ważności badań technicznych pojazdu, nie dokonała okresowego badania technicznego pojazdu odpowiedniej stacji kontroli pojazdów przez uprawnionego diagnostę. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą, decyzją z dnia 11 marca 2025 r. Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie (dalej "organ odwoławczy", "organ II instancji") uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyrokiem z dnia 15 maja 2025 r., po rozpatrzeniu sprzeciwu Spółki od decyzji organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie sygn. akt III SA/Lu 217/25 uchylił decyzję organu II instancji z dnia 11 marca 2025 r. W ocenie sądu organ II instancji nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia, czy a jeśli tak, to jakie konkretnie dowody mają zostać przeprowadzone przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz nie wskazał, czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie podał również, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Tym samym nie wykazał, aby w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zachodziła konieczność zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ II instancji postanowieniem z dnia 7 lipca 2025 r. odmówił dopuszczenia dowodów z przesłuchania kierującego pojazdem osoby bezpośrednio nadzorującej i pismem z 17 lipca 2025 r. poinformował skarżącą, o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Strona korzystając ze swoich praw przesłała wyjaśnienia w których podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko. Decyzją z dnia 8 sierpnia 2025 r. oregano odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 15 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ II instancji odwołując się m.in. do regulacji art. 71 ust. 1, art. 81 ust.1 i 5 oraz art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz.1251 ze zm.), dalej "p.r.d.", wskazał, że właściciel pojazdu samochodowego jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego, które przeprowadza się z corocznie z pewnymi zastrzeżeniami. Badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony na stacji diagnosta, potwierdzając tym samym stan techniczny pojazdu, a fakt ten powinien być potwierdzony wpisem w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. W związku z powyższym, skoro w dniu kontroli dowód rejestracyjny nie zawierał stosownego wpisu potwierdzającego ważność badania technicznego, to Spółka nie może skutecznie powoływać się na fakt, że kontrolowany pojazd był sprawny. Tym samym podnoszona przez skarżącą okoliczność, że wykonane po przekroczeniu granicy badanie techniczne nie stwierdziło jakichkolwiek nieprawidłowości nie ma znaczenia dla wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.t.d. Organ odwoławczy wskazał, że naruszenie nie powstało w chwili upływu terminu badania technicznego pojazdu, ale dopiero wtedy, gdy pojazdem tym był wykonywany przewóz drogowy i podkreślił, że dobry stan techniczny pojazdu nie zwalnia z konieczności wykonania badań okresowych pojazdu najpóźniej w ostatnim dniu ważności poprzedniego badania. W ocenie organu odwoławczego argumentacja Spółki nie usprawiedliwia powstania naruszania. Kolejki pojazdów ciężarowych oczekujących do odprawy granicznej i celnej drogowych przejściach granicznych nie są sytuacją niespotykaną i trudną do przewidzenia. W tego typu uwarunkowaniach planowanie trasy przejazdu liczącej około 3069 kilometrów, wiążącej się również z przekroczeniem granicy państwowej, a następnie rozładunkiem towaru przewidzianym na dzień przed upływem terminu badań technicznych jest rozwiązaniem ryzykownym. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, a podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności, aby prowadzona działalność gospodarcza była wykonywana zgodnie z przepisami prawa. W ocenie organu odwoławczego w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 92c ust.1 u.t.d., a podnoszony przez skarżąca art. 189d pkt 1 k.p.a. nie znajduje w sprawie zastosowania, z uwagi na odrębną regulację zawartą w przepisach u.t.d. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę od ostatecznej decyzji organu odwoławczego z dnia 8 sierpnia 2025 r. zaskarżając ją w całości. Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 2) art. 10 § 1 w z zw. z art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym, w szczególności poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w I Instancji; 3) art. 11 k.p.a., tj. zasady przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy; 4) art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 k.p.a., polegające na braku ustaleń wskazujących na wpływ lub zgodę skarżącej na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego; 5) art. 78 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku skarżącej o przesłuchanie świadka na okoliczność mającą znaczenie dla sprawy; 6) art 107 § 3 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej; 7) art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie; 8) art. 92c u.t.d., poprzez niezastosowanie tego przepisu i pozbawienie strony możliwości wykazania okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność prawnoadministracyjną; 9) art. 198 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie; 10) art. 2 Konstytucji RP poprzez złamanie generalnych zasad k.p.a. oraz naruszenie przepisów u.t.d. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzutów strona skarżąca podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo zarzuciła, że nie został sporządzony protokół z kontroli stanu technicznego pojazdu, w którym wyszczególnia się kontrolowane podzespoły pod kątem ich sprawności i użyteczności do dalszej jazdy, co oznacza, iż kontrolujący nie dokonał fizycznej kontroli stanu technicznego kontrolowanego pojazdu skupiając się jedynie na okazanych przez kierowcę dokumentach, co w ocenie skarżącej nie wydaje się być wystarczające. Ponadto skarżąca podniosła, że w aktach sprawy brakuje dokumentu z obecności tłumacza, który do dokonania czynności przesłuchania kierowcy – obywatela narodowości rosyjskiej był niezbędny. Kierujący bezsprzecznie nie rozumiał w pełni zadawanych mu pytań, a tym bardziej nie był w stanie odczytać treści protokołu z przesłuchania oraz protokołu z kontroli i opisu naruszenia. Spółka ponownie zarzucił, że organ nie przeprowadził postępowania w zakresie w jakim obliguje go do tego art. 189 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 9. 1 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu obowiązującym na dzień powstania naruszenia. Przepis art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie natomiast zart. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Pojęcie obowiązków lub warunków przewozu drogowego posiada definicję legalną zawartą w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, i oznacza m. in obowiązki i warunki wynikające z ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - lit. I pkt 22 art. 4 u.t.d. Zgodnie z Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości 2000 zł. W rozpatrywanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, dokonane przez organy ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie potwierdza, że w momencie kontroli w dniu 8 grudnia 2024 r. skontrolowany zespół pojazdów wykonywał przewóz drogowy rzeczy z Białorusi do Polski na rzecz strony skarżącej bez ważnego aktualnego badania technicznego ciągnika samochodowego, który upłynął w dniu 6 grudnia 2024 r. Kwestie dotyczące wykonywania badań technicznych pojazdów uregulowano zarówno w przepisach unijnych, które Polska jako członek Wspólnoty zobowiązana jest stosować i w przepisach krajowych. Słusznie zatem organ II instancji odwołuje się w swoim stanowisku zarówno do regulacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylającej dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE L z 2014 r. Nr 127, str. 51 z późn. zm.), dalej jako "dyrektywa 2014/45/UE", jak i przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. W kontekście argumentacji skargi dodać tylko należy, że dyrektywy wiążą państwa członkowskie co do rezultatu, który ma być dzięki nim osiągnięty. Oznacza to konieczność dokonania tak zwanej "implementacji", czyli wprowadzenia do obrotu prawnego przez krajowego ustawodawcę aktów prawnych zgodnych z założeniami danej dyrektyw. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy 2014/45/UE, każde państwo członkowskie zapewnia, aby pojazdy zarejestrowane na jego terytorium były okresowo badane zgodnie z niniejszą dyrektywą w stacjach kontroli pojazdów upoważnionych przez państwo członkowskie, w którym pojazdy te są zarejestrowane. Badania zdatności do ruchu drogowego są przeprowadzane przez państwo członkowskie rejestracji pojazdu, przez organ publiczny, któremu to państwo członkowskie powierzyło to zadanie, lub przez wyznaczone organy lub podmioty nadzorowane przez to państwo członkowskie, w tym upoważnione podmioty prywatne. Według art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE, stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji. Poświadczenie wskazuje termin w jakim należy przeprowadzić następnie badanie zdatności do ruchu drogowego. Natomiast w krajowym porządku prawnym obowiązek przeprowadzenia badania technicznego został uregulowany w art. 81 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Według tego przepisu, właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (art. 81 ust. 2 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 81 ust. 1 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10 (art. 81 ust. 5 p.r.d.), które nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Stosownie zaś do art. 84 ust. 1 p.r.d. badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony na stacji diagnosta, potwierdzając tym samym stan techniczny pojazdu. Organ rejestrujący pojazd wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu: 1) wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; 2) wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu (art. 82 ust. 1 i 2 p.r.d.). Zgodnie z art. 71 ust. 1 p.r.d. dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. W świetle zatem powołanych przepisów, skoro w dniu kontroli dowód rejestracyjny nie zawierał stosownego wpisu potwierdzającego ważność badania technicznego samochodu ciężarowego, to Spółka nie może skutecznie powoływać się na fakt, że kontrolowany pojazd był sprawny. Zgodzić się więc należy z organem odwoławczym, iż powoływanie się przez stronę skarżącą na okoliczność, że po przekroczeniu granicy pojazd został skierowany na stację diagnostyczną i badanie nie stwierdziło jakiekolwiek nieprawidłowości nie ma znaczenia dla wydania decyzji w przedmiocie nałożenia kary za naruszenie przepisów u.t.d., albowiem kara została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Trafnie również wywodzi organ, że dobry stan techniczny pojazdu nie zwalnia z konieczności wykonania badań okresowych pojazdu najpóźniej w ostatnim dniu ważności poprzedniego badania. Dokonane przez organ ustalenia znalazły odzwierciedlenie w protokole z kontroli drogowej, który został sporządzony na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.t.d. i według ustalonego wzoru. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., ponieważ został sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten, podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (por.np wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1416/15, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Zupełnie chybione pozostają zarzuty skargi co do braku protokołu z kontroli stanu technicznego pojazdu, w którym wyszczególnia się kontrolowane podzespoły pod kątem ich sprawności i użyteczności do dalszej jazdy, co zdaniem skarżącej oznacza, iż kontrolujący nie dokonał fizycznej kontroli stanu technicznego kontrolowanego pojazdu skupiając się jedynie na okazanych przez kierowcę dokumentach. Jeszcze raz podkreślić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy została przeprowadzona kontrola drogowa, o której mowa w art. 89 ust. 1 u.t.d. (kontrola dokumentów, o których mowa w art. 87 u.t.d.). Natomiast kontrola techniczna pojazdu jest odrębnym typem kontroli i ma swoje normatywne podstawy w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym. Na podstawie art. 131 ust. 1 p.r.d. zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. 2019 r., poz. 2141), które dotyczy m.in. organizacji, szczegółowych warunków i sposób wykonywania kontroli ruchu drogowego, w ramach której dochodzi do wytypowania pojazdu do drogowej kontroli technicznej wstępnej lub szczegółowej. I to w trakcie takiej kontroli dochodzi do sprawdzenia stanu technicznego pojazdu w zakresie m.in. układ hamulcowego, układu kierowniczy, podwozia i elementów przymocowanych do podwozia itp. Z takim rodzajem kontroli nie mamy do czynienia w analizowanej sprawie stąd zarzuty skargi są całkowicie chybione. Trafna jest również ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W ocenie skarżącej naruszenie wynikało z przyczyn od niej niezależnych. Spółka uzasadniała, że w związku z wojną na terenie Ukrainy sytuacja transportu w kierunku Białorusi i Rosji jest mocno utrudniona, i że nie da się jednoznacznie określić jak szybko uda się zrealizować zadanie przewozowe. Przedmiotowy pojazd z przyczyn niezależnych od przewoźnika została zatrzymany w miejscu rozładunku i nie było możliwe, aby w wyznaczonym w dowodzie rejestracyjnym terminie pojazd wrócił do wrócił do Polski. Skarżąca podnosiła, że pojazd został załadowany w Polsce 28 listopada 2024 r., granicę z Białorusią przekroczył z w dniu 30 listopada 2024 r. i w dniu 3 grudnia 2024 r. dojechał na rozładunek w Moskwie, gdzie został przetrzymany do 6 grudnia 2024 r. Następnie w dniach 7-8 grudnia 2024 oczekiwał na przekroczenie granicy Białoruś/Polska. W kontekście powyższego przypomnieć należy, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, niezależny od winy i jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem. Wynikająca z art. 92a ust. 1 u.t.d. kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz stanowi logiczne następstwo zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. W orzecznictwie przyjmuje się, że to na podmiocie wykonującym przewóz drogowy spoczywa, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że rzeczywiście nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a więc ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że uczynił wszystko zgodnie z prawem, że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa. Dlatego to na Spółce ciążył obowiązek wykazania, że wystąpiły okoliczności objęte hipotezą art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przy tym należy podnieść, że z treści, logiki oraz funkcji rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie powołanego przepisu prawa, jednoznacznie wynika, że przesłanki jego stosowania aktualizują się w sytuacji, gdy "okoliczności i dowody wskazują na brak wpływu na powstanie naruszenia", które nastąpiło "wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć". Chodzi więc nie tylko o brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń i okoliczności, że są to wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, ale również o brak wpływu na powstanie naruszenia. Oznacza to, że wobec operowania przez ustawodawcę funktorem koniunkcji "a", stosowanie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wymaga łącznego zaktualizowania się tak określonych nim przesłanek (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt II GSK 709/24 i powołane w nim orzecznictwo - CBOSA). Trafne są spostrzeżenia organu odwoławczego, że kolejki pojazdów ciężarowych oczekujących do odprawy granicznej i celnej na drogowych przejściach granicznych nie są sytuacją niespotykaną i trudną do przewidzenia. Co więcej z wyjaśnień Spółki wynika, że ma ona świadomość trudnej sytuacji geopolitycznej w Ukrainie oraz związanych z tym problemów w realizowaniu przewozów w kierunku Rosji i Białorusi. Planując dane przedsięwzięcie transportowe skarżąca powinna zatem wziąć pod uwagę, możliwość wydłużonego czasu oczekiwania na granicy, czy w miejscu rozładunku. Planowanie trasy przejazdu liczącej około 3069 kilometrów (k.30 akt adm.), wiążącej się również z przekroczeniem granicy państwowej, a następnie rozładunkiem towaru przewidzianym w tak krótkim terminie przed upływem terminu badań technicznych jest rozwiązaniem ryzykownym. Dlatego też zgodzić się należy z organem odwoławczym, że decydując się na wykonywanie transportu drogowego poza granicami Polski, przedsiębiorca powinien zdawać sobie sprawę z tego, że realizacja zadania będzie czasochłonna, biorąc pod uwagę czas oczekiwania w kolejce do odprawy granicznej i celnej, zarówno po stronie polskiej, białoruskiej jaki i rosyjskiej. Trafnie zwraca przy tym uwagę organ I instancji, że aktualne badania techniczne są gwarantem sprawności pojazdu, który wykorzystywany w ruchu drogowym nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą z zakresu międzynarodowego transportu drogowego powinien wiedzieć, że odpowiada za transport wykonywany w trakcie całego "frachtu", tj. od dnia wyjazdu z RP aż do powrotu zestawu ciężarowego. Ważność i kompletność dokumentów w tym również badania techniczne powinny być aktualne podczas całego transportu, ponieważ ma to istotny wpływ na bezpieczeństwo zarówno kierowcy jak i pozostałych uczestników ruchu. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewóz, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Trafnie zatem uznały organy, że brak było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Wobec tego, że od ujawnienia naruszenia do dnia wydania decyzji nie upłynął dwuletni okres, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. i brak jest informacji odnośnie nałożenia tożsamej kary przez inny uprawniony organ (art. 92c ust. 1 pkt 2), to organy słusznie skoncentrowały się na rozważeniu możliwości zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i prawidłowo wyprowadziły wnioski, iż przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania. Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły wskazanych w niej przepisów postępowania. Materiał dowodowy został zebrany prawidłowo i w ocenie sądu dawał podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia. Dlatego zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 10 w zw. z 81, czy art. 77 i art. 80 k.p.a należy uznać za bezzasadne. Podkreślenia wymaga, że realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza jednak, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Z akt spawy wynika również, skarżąca brała czynny udział na każdym etapie postępowania mając pełną możliwość wypowiadania się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, a także mając prawo do składania żądań i przedstawiania własnych twierdzeń i dowodów, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Bezpodstawne są również zarzuty skargi co do nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony o ponowne przesłuchanie kierowcy, jak też przesłuchania tego świadka bez obecności tłumacza. Zgodnie z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy materiał zgromadzony w sprawie był kompletny, nie wymagał uzupełnienia i przeprowadzenia powyższego dowodu. Kierowca obywatel Federacji Rosyjskiej V. Z. podczas przesłuchania w dniu 8 grudnia 2024 r. oświadczył i potwierdził własnoręcznym podpisem, że zna język polski w stopniu komunikatywnym w mowie i w piśmie i nie potrzebuje tłumacza (protokół przesłuchania – k. 5akt adm.). Tym samym wywody strony, iż "Kierujący bezsprzecznie nie zrozumiał w pełni zadawanych mu pytań, a tym bardziej nie był w stanie odczytać treści protokołu z przesłuchania oraz protokołu z kontroli i opisu naruszenia" nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wbrew również zarzutom skargi zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. i przekonująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organy prawidłowo przyjęły również, że nie mógł mieć zastosowania art. 189d jak i art. 189f § 1 k.p.a. odnoszące się dyrektyw wymiaru kary i do instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Podkreślania wymaga, że stanowisko takie w zakresie dotyczącym kar za naruszenie warunków transportu drogowego prezentowane jest konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym m.in. w wyrokach z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 732/23, z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1397/23 i II GSK 1456/23 oraz z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 2133/23, które sąd w pełni podziela. Zakres zastosowania przepisów Działu IVa k.p.a. wyznacza przede wszystkim art. 189a § 1 tej ustawy, zgodnie z którym w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. Z § 2 wskazanego przepisu wynika natomiast, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Uregulowanie w przepisach odrębnych ww. zagadnień stanowi wystarczającą podstawę do wyłączenia przepisów Działu IVa k.p.a., stanowiących ogólną regulację odnoszącą się do administracyjnych kar pieniężnych. Kluczowe znaczenie ma przy tym to, że nie jest wymagane, aby owe przepisy odrębne, mające szczegółowe zastosowanie w sprawach danego rodzaju, regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w dziale IVa k.p.a. Zakres normowania w przepisach odrębnych nie musi więc pokrywać się z zakresem normowania w przepisach wskazanego działu k.p.a. Jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania. W sprawie mamy do czynienia z przepisem szczególnym, regulującym kwestie wynikające m.in. z art. 189 § 2 pkt 2 k.p.a., jakim jest art. 92c u.t.d. Skoro z przepisu tego wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to przepis ten pozostaje odrębny w relacji do ogólnej regulacji działu IVa k.p.a. i inaczej normuje zagadnienie wskazane m.in. w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. Brak użycia w art. 92c ust. 1 u.t.d. zwrotu "odstąpienie od wymierzenia kary", użytego w art. 189f § 1 k.p.a. niczego w sprawie nie zmienia. Konsekwencją zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. jest to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie zostanie nałożona kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Podzielić zatem należy prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana. Z tych wszystkich względów uznając trafność stanowiska organów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), oddalił skargę. Skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek w tym zakresie został zawarty w skardze, a organ nie oponował.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło