III SA/Lu 562/18

WyrokWSA w Lublinie2019-04-25

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Robert Hałabis, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (starosta) jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku sądu karnego orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów w związku z kierowaniem w stanie nietrzeźwości, przy wydawaniu decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku sądu karnego. Starosta nie jest uprawniony do podważania tych ustaleń ani do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy kierowca faktycznie popełnił czyn, za który został skazany. Obowiązek skierowania na badania jest związany z faktem otrzymania odpisu prawomocnego wyroku skazującego.
Stan faktyczny
Skarżący J. Ż. został prawomocnie skazany wyrokiem sądu karnego za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości i orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów. Na tej podstawie Starosta wydał decyzję o skierowaniu go na badania psychologiczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i kwestionując sam wyrok sądu karnego. WSA oddalił skargę, uznając, że organ administracji był związany ustaleniami wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Robert Hałabis, WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne I. oddala skargę; II. przyznaje pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi S. K. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...]zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym kwotę [...]zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku od towarów i usług z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia 10 sierpnia 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] orzekł o skierowaniu J. Ż. na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w L. II Wydział Karny uznał J. Ż. (dalej jako "skarżący") za winnego popełnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości. Sąd orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii B i B1 na okres 2 lat. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt II Ka 271/17. Sąd Rejonowy w L. w piśmie z dnia 1 lutego 2018 r. poinformował Starostę B. o uprawomocnieniu się wyroku z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt [...] w dniu 21 grudnia 2017 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. Starosta B. (dalej jako "organ I instancji") orzekł o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. (dalej jako "organ odwoławczy" lub organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zagadnienie związane z kierowaniem osób na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz. U. z 2017 r., poz. 978 z późn.zm), dalej jako "ustawa" lub "ustawa o kierujących pojazdami". Organ wskazał, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Z przepisu art. 135a ustawy wynika zaś, że do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a oraz pkt 5, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Organ odwoławczy stwierdził, że jedyną przesłanką wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne jest przekazanie staroście przez sąd odpisu prawomocnego wyroku skazującego za czyn polegający m.in. na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu. Decyzja ta ma charakter decyzji związanej. Powyższe oznacza, że jeżeli do organu wpłynie skierowany przez sąd odpis wyroku, z którego wynika, że kierowca został uznany za winnego prowadzenia pojazdu m.in. w stanie po użyciu alkoholu, starosta ma obowiązek wydania decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy stwierdził, że wyrokiem w sprawie o sygn. akt [...] orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Powyższe stanowiło podstawę do skierowania skarżącego na badanie psychologiczne, stosownie do przepisów art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 135a ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. Ż. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości. Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niedochowanie przez organ należytej staranności i niedokonanie wszystkich czynności w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, a także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie zgadza się z wyrokiem sądu rejonowego i jest niewinny. Stwierdził, że wyrok został wydany z naruszeniem przepisów prawa i w konsekwencji skierowanie na badanie psychologiczne było bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium w Z. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. o skierowaniu J. Ż., posiadającego prawo jazdy kategorii A, B, T, na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w związku tym, że kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 135a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.). Zgodnie przepisem art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W myśl zaś art. 135a ustawy, do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a oraz pkt 5, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Przepis art. 182 § 1 ustawy – Kodeks karny wykonawczy stanowi, że w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżący wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w L. II Wydział Karny został uznany za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 178 § 1 k.k., polegającego na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości. Sąd orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii B i B1 na okres 2 lat. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt II Ka 271/17. Sąd Rejonowy w L. przy piśmie z dnia 1 lutego 2018 r. przesłał Staroście B. odpis prawomocnego wyroku z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt [...] Z przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 135a ustawy o kierujących pojazdami, wynika obowiązek organu do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne, w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w przepisie, a więc w przypadku otrzymania odpisu wyroku, w którym orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Starosta nie jest więc uprawniony do tego, aby podważać ustalenia wyroku sądu. W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że skarżący prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości, co wynika z orzeczenia sądu karnego. Podstawę decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne stanowił odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w L. II Wydział Karny z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt [...], w którym skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 178 § 1 k.k., polegającego na kierowaniu w dniu [...] maja 2014 r. w C. pojazdem w stanie nietrzeźwości. Sąd orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii B i B1 na okres 2 lat. Starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w przepisie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Inaczej mówiąc starosta zobligowany jest skierować na badanie psychologiczne kierowcę, gdy kierował pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Wobec stwierdzenia prawomocnym wyrokiem, że skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, organ miał obowiązek, w świetle art. 99 ust. pkt 3 lit. a w związku z art. 135a ustawy o kierujących pojazdami, skierować skarżącego na badanie psychologiczne. Bezzasadny jest zarzut, że wyrok Sądu Rejonowego w L. został wydany z naruszeniem przepisów prawa, bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Powyższy wyrok jest prawomocny i był wiążący dla starosty w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne. Starosta był związany ustaleniami poczynionymi w postępowaniu karnym. Organy administracji publicznej orzekające w postępowaniu w sprawie skierowania na badanie psychologiczne nie mogły prowadzić postępowania wyjaśniającego (dowodowego), w celu ustalenia czy skarżący prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości. Okoliczność podjęcia przez skarżącego dodatkowych kroków w celu wzruszenia prawomocnego wyroku i zwrócenie się w tym celu do Ministra Sprawiedliwości i Rzecznika Praw Obywatelskich nie stanowi podstawy do odstąpienia przez organ od wydania decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne. Jak już wyżej szczegółowo omówiono, przesłanką skierowania na badanie psychologiczne było ustalenie, że skarżący prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości, co wynika wyroku Sądu Rejonowego w L. II Wydział Karny z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt [...] W przypadku ewentualnego wzruszenia prawomocnego wyroku, okoliczność ta mogłaby stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło