III SA/Lu 563/14

WyrokWSA w Lublinie2014-10-21

Skład orzekający: Ewa Ibrom, Jerzy Drwal, Grzegorz Wałejko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może badać ważność ugody zawartej przed geodetą w postępowaniu rozgraniczeniowym, która stanowi podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może badać ważności ugody zawartej przed geodetą w postępowaniu rozgraniczeniowym, która ma moc ugody sądowej. Ewentualne wady oświadczenia woli lub zarzuty dotyczące sfałszowania dokumentacji mogą być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym. W związku z tym, decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie takiej ugody jest legalna, a skarga na nią podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Wójt Gminy wszczął postępowanie rozgraniczeniowe. Strony zawarły ugodę akceptując przebieg granicy, po czym Wójt umorzył postępowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił, że geodeta przedstawił inne dokumenty podczas ugody i że ugody nie podpisywał. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...], umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Wójt Gminy T. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe położonych w obrębie T.-Z., gm. T. nieruchomości oznaczonych numerami 1397 i 1472, stanowiącymi własność W. i J. P., z działkami o numerach 1396 i 1471, stanowiącymi własność J. P. Do przeprowadzenia postępowania upoważniono uprawnionego geodetę – J. P. W toku postępowania, w dniu [...] października 2013 r., strony zawarły ugodę, akceptując przedstawiony przez geodetę przebieg granicy. Strony postępowania zgodnie oświadczyły, że uważają spór za wygasły, ustalone granice uznają za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu. Ugoda została podpisana przez strony. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Wójt Gminy T. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe na podstawie art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) oraz art. 105 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, z uwagi na zawarcie ugody likwidującej spór graniczny. W dniu [...] marca 2013 r. do Urzędu Gminy T. wpłynęło odwołanie J. P. od powyższej decyzji. W ocenie skarżącego geodeta J. P. podczas ugody przedstawił stronom inne dokumenty, niż znajdujące się w aktach sprawy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] marca 2014 r. Organ podniósł, że ugoda zawarta przed geodetą w sprawie ustalenia przebiegu linii granicznych, zawarta na podstawie art. 31 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne powoduje wyłączenie dopuszczalności dalszej drogi administracyjnej. Ugoda taka ma moc ugody sądowej. Po uprawomocnieniu się orzeczenia o umorzeniu postępowania administracyjnego, strony mogą kwestionować ważność ugody jedynie przed sądem powszechnym. Skoro strony zawarły akt ugody to obowiązkiem organu I instancji było umorzenie postępowania rozgraniczeniowego. Z kolei skargę na czynności geodety strona może złożyć do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., który jest uprawniony do kontroli wykonanej pracy geodezyjnej przez geodetę oraz oceny zebranej i prawidłowo wykonanej dokumentacji. Niezgadzając się z powyższym J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dokument pokazany podczas ugody zawierał inne oznaczenia i punkty niż ten znajdujący się w aktach sprawy. Zdaniem skarżącego wskazane znaki zostały naniesione niezgodnie z wersją przedstawioną w dniu zawarcia ugody. Skarżący wskazał, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało oparte na dokumentach podrobionych, bo tej ugody nie podpisywał. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. utrzymująca w mocy decyzję umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe, które stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zawarcie przez strony tego postępowania ugody. Rozgraniczanie nieruchomości uregulowane zostało przepisami Rozdziału 6 (art. 29 i nast.) ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 tej ustawy, celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rodzaje rozstrzygnięć jakie zapaść mogą w postępowaniu rozgraniczeniowym określają przepisy art. 31 ust. 1 pkt 4, 33 ust. 1 i 34 ust. 2 ustawy. Sprawa o rozgraniczenie może zatem w postępowaniu administracyjnym zakończyć się ugodą mającą moc ugody sądowej (art. 31 ust. 1 pkt 4), decyzją organu o rozgraniczeniu, jeżeli mimo nie zawarcia ugody, zebrane w postępowaniu administracyjnym dowody pozwalają na ustalenie przebiegu granicy (art. 33 ust. 1) oraz decyzją o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2), gdy nie doszło do zawarcia ugody, a zebrane w postępowaniu administracyjnym dowody nie dają podstaw do ustalenia przebiegu granicy w drodze decyzji. Zawarcie ugody, o której mowa w art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne definitywnie kończy spór graniczny. Ugoda taka wywołuje skutki prawne od momentu podpisania jej przez wszystkie strony i geodetę. Zawarcie ugody nie kończy jednak postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że w przypadku zawarcia przed geodetą ugody, o której mowa w art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, postępowanie rozgraniczeniowe staje się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2005 r., VI SA/Wa 672/04, wyrok WSA w Lublinie z 19 października 2010 r., III SA/Lu 187/10). Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego wobec zawarcia ugody przed geodetą podlega zaskarżeniu w toku instancji oraz do sądu administracyjnego. Jednak zakres kontroli takiej decyzji, zarówno instancyjnej, jak i sądowej, ograniczony jest wyłącznie do badania legalności decyzji o umorzeniu postępowania, a nie treści zawartej ugody. W ramach badania zgodności z prawem tej decyzji sąd nie może dokonać kontroli ugody stanowiącej podstawową przesłankę umorzenia postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości. Ugoda zawarta przed geodetą ma bowiem, zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, moc ugody sądowej. Ma ona w istocie postać umowy, do której stosuje się poza przepisami art. 917 i 918 Kodeksu cywilnego ogólne przepisy prawa cywilnego dotyczące zawarcia umowy, w tym odnoszące się do wad oświadczenia woli. Nie jest to więc ugoda "administracyjna" w rozumieniu art. 114-122 k.p.a., nie może zatem podlegać kontroli, ani w decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, ani w wyniku zaskarżenia – jak w tym przypadku – tej decyzji do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2007 r., I OSK 376/06). W świetle powyższego, podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące wadliwości ugody zawartej przed geodetą nie mogą stanowić podstawy do uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Nawet w sytuacji, gdy ugoda zawarta przed geodetą byłaby wadliwa, okoliczność ta nie miałaby wpływu na zgodność z prawem decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe, ponieważ uchylenie się od skutków prawnych takiej ugody możliwe jest tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Tylko ten sąd może też się wypowiedzieć czy ugoda jest prawnie skutecznie zawarta czy nie. W związku z zawarciem w dniu [...] października 2013 r. ugody granicznej przez strony postępowania rozgraniczeniowego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W tej sytuacji organ administracji publicznej z mocy art. 31 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 105 § 1 k.p.a. był zobligowany do umorzenia postępowania. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego sfałszowania dokumentacji rozgraniczeniowej, w szczególności aktu ugody, wyjaśnić należy, że znajdująca się w aktach sprawy kopia ugody została poświadczona za zgodność z oryginałem przez pracownika Starostwa Powiatowego w B., działającego z upoważnienia Starosty B. Z treści tego poświadczenia wynika, że kopia ugody zgodna jest z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowanym pod numerem 132.05-4/14. Także inne dokumenty, których kopie dołączone zostały do akt administracyjnych poświadczone zostały za zgodność z oryginałem. Zarzuty skarżącego uznać więc należy za nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło