III SA/Lu 565/21

WyrokWSA w Lublinie2022-01-11

Skład orzekający: Robert Hałabis, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje płatność dobrostanowa w ramach działania "Dobrostan zwierząt" PROW 2014-2020, jeśli nie posiadał wymaganej liczby oznakowanych i zarejestrowanych loch na dzień złożenia wniosku, ale spełnił ten warunek w późniejszym terminie, a także czy naruszenie przepisów dotyczących rejestracji zwierząt skutkuje całkowitym wykluczeniem z płatności, czy jedynie zastosowaniem sankcji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące płatności dobrostanowej. W szczególności pominęły regulacje unijne (art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 640/2014) dotyczące sankcji administracyjnych, które powinny być rozważone zamiast całkowitego wykluczenia z płatności. Ponadto, sąd wskazał, że odmowa przyznania płatności dla tuczników nie powinna automatycznie skutkować odmową płatności za lochy, a także że refundacja kosztów transakcyjnych może być przyznana, jeśli spełnione są warunki do płatności dobrostanowej.
Stan faktyczny
Skarżąca A. Ś. wnioskowała o przyznanie płatności dobrostanowej na rok 2020 w ramach wariantów dotyczących loch i tuczników. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, wskazując na niespełnienie warunku posiadania oznakowanych i zarejestrowanych loch na dzień złożenia wniosku. Skarżąca podniosła, że opóźnienie w rejestracji było spowodowane pandemią i brakiem możliwości kontaktu z pełnomocnikiem. Sąd uchylił decyzje organów, wskazując na błędną interpretację przepisów dotyczących sankcji i płatności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a także zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz A. Ś. kwotę tytułem kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 11 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) na rok 2020 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. Ś. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2021 r. (nr [...]), odmawiającą przyznania skarżącej A. Ś. płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) w ramach wariantu 1.1. dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach oraz wariantu 1.2. dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: We wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżąca A. Ś. zwróciła się do Biura Powiatowego ARiMR w Ł. o przyznanie płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) na rok 2020. Wnioskowała o przyznanie płatności w zakresie wariantu 1.1. dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach oraz wariantu 1.2 dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach. Do wniosku dołączyła plan poprawy dobrostanu zwierząt sporządzony przez uprawnionego doradcę. W wyniku przeprowadzonego postępowania weryfikującego wniosek organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. odmówił przyznania stronie płatności dobrostanowej, o którą się ubiegała. Odmówił także przyznania stronie refundacji kosztów transakcyjnych. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w L. utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 382, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie dobrostanowe"), płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, lochę, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z tymi przepisami – w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, Wysokość płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu ustala się jako iloczyn odpowiedniej stawki płatności dobrostanowej i podstawy ustalenia wysokości tej płatności dobrostanowej, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Wysokość stawek płatności dobrostanowej za sztukę zwierzęcia w ramach poszczególnych wariantów jest określona w załączniku nr 4 do rozporządzenia (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Według zaś § 5 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego, podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2: 1) pkt 1 lit. a i c, jest średnia liczba loch oznakowanych kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy i zarejestrowanych zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, utrzymywanych przez rolnika w okresie, w którym ten rolnik przestrzega wymogów w ramach tych wariantów, 2) pkt 1 lit. b i d, jest liczba tuczników, które m.in. pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, i w odniesieniu do których na podstawie tego wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, ustalono, że jest spełniony warunek, o którym mowa w § 3 ust. 6 pkt 1, a w dniu złożenia tego wniosku w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, liczba wszystkich loch utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie przekracza więcej niż o 5% maksymalnej liczby loch określonej w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Według ustaleń organu, skarżąca na dzień składania wniosku nie posiadała zarejestrowanych loch, które powinny być oznakowane kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt wynika, że zwierzęta kwalifikujące się do przyznania płatności w ramach wariantu: 1.1 dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach, o którą ubiegała się strona, zostały zarejestrowane dopiero w dniu [...] lipca 2021 r. W związku z tym warunek określony w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia dobrostanowego – nie został spełniony. Organ wskazał również, że na podstawie § 5 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 lipca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach niektórych działań i poddziałań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 1196, z późn. zm.), warunek posiadania co najmniej jednej lochy oznakowanej kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowanej w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, uznaje się za spełniony, jeżeli rolnik posiada taką lochę przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Oznacza to – zdaniem organu – że termin wskazany w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia dobrostanowego wydłużono do 10 lipca 2020 r. Ponadto organ odwoławczy stwierdził na podstawie rejestru IRZ, iż na dzień 10 lipca 2020 r. liczba zwierząt zakwalifikowana do przyznania płatności w ramach wariantu 1.1. dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach oraz wariantu 1.2. dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach, wyniosła 0. Z tego powodu odmówił przyznania płatności. W związku z odmową przyznania płatności, organ odmówił także skarżącej przyznania refundacji kosztów transakcyjnych. Wyjaśniono również, że w sekcji IX wniosku "Oświadczenia i zobowiązania", producent rolny oświadcza, iż znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Skarżąca ubiegając się o przyznanie płatności dobrostanowej potwierdziła zatem znajomość zasad przyznawania płatności i pod groźbą odpowiedzialności karnej złożyła wymagane oświadczenia jako zgodne ze stanem faktycznym. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżąca wniosła skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia prawa materialnego, to jest § 5 rozporządzenia i uznania w wyroku jej uprawnienia do płatności w zakresie wnioskowanych pakietów i refundacji kosztów transakcyjnych, a także zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przyznała, że w okresie od [...] marca 2020 r. do [...] lipca 2020 r. nie posiadała żadnej lochy zarejestrowanej zgodnie z przepisami rozporządzenia dobrostanowego, przy czym wyjaśniła, że z uwagi na wprowadzony w Polsce stan epidemii [...], jej pełnomocnik nie mógł dokonać rejestracji loch. Bojąc się zakażenia jej pełnomocnik ograniczył kontakty z innymi osobami. Nie mógł również dokonać rejestracji zwierząt drogą elektroniczną, ponieważ nie obsługuje komputera. Podniosła także, że organ nie wezwał jej do złożenia wyjaśnień w sprawie. W takiej sytuacji powyższe okoliczności – zdaniem skarżącej – dawały jej uprawnienie do przyznania wnioskowanych płatności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o uznanie skargi za uzasadnioną i uchylenie decyzji własnej oraz decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że złożona w przedmiotowej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ administracji w odpowiedzi na skargę (k. 8-13 akt sądowych), a skarżąca nie żądała przeprowadzenia rozprawy. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn zupełnie innych niż te podniesione w skardze. Sąd nie jest bowiem związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) i ma obowiązek dokonać kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji, niezależnie od zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą. Istota sporu w tej sprawie sprowadzała się do przesądzenia zagadnienia, czy skarżącej rzeczywiście przysługuje prawo do przyznania płatności na 2020 r. w ramach działania "Dobrorostan zwierząt" PROW 2014-2020 dla wariantów: 1.1. dobrostan loch oraz 1.2. dobrostan tuczników, w obu przypadkach na skutek zwiększonej powierzchni w budynkach. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły regulacje stanowiące przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 382, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie dobrostanowe"). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L nr 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., str. 487, z późn. zm. – zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013"), jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o tę płatność, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt: a) lochę, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z tymi przepisami - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c, b) krowę – w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2; 3) który posiada, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, plan poprawy dobrostanu zwierząt, który został sporządzony w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej: a) do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c, b) przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. b i d, pkt 2 lit. b i c oraz pkt 3, . przy udziale doradcy rolniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia dobrostanowego, wymogi, które wykraczają ponad odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013, oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia, przy czym wymogi te obejmują także obowiązek prowadzenia na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych oraz rejestru sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym, i są przestrzegane w ramach następujących pakietów i ich wariantów: 1) Pakiet 1. Dobrostan świń: a) wariant 1.1. Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach, b) wariant 1.2. Dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach, c) wariant 1.3. Dobrostan loch – dostęp do wybiegu, d) wariant 1.4. Dobrostan tuczników – dostęp do wybiegu; 2) Pakiet 2. Dobrostan krów: a) wariant 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas, b) wariant 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach, c) wariant 2.3. Dobrostan krów mamek. Na mocy § 5 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego, wysokość płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu ustala się jako iloczyn odpowiedniej stawki płatności dobrostanowej i podstawy ustalenia wysokości tej płatności dobrostanowej, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. W § 5 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a tego przepisu wskazano, że podstawą ustalenia wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2: 1) pkt 1 lit. a i c, jest średnia liczba loch oznakowanych kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy i zarejestrowanych zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, utrzymywanych przez rolnika w okresie, w którym ten rolnik przestrzega wymogów w ramach tych wariantów, 2) pkt 1 lit. b i d, jest liczba tuczników, które pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, i w odniesieniu do których na podstawie tego wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, ustalono, że jest spełniony warunek, o którym mowa w § 3 ust. 6 pkt 1, a w dniu złożenia tego wniosku w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, liczba wszystkich loch utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie przekracza więcej niż o 5% maksymalnej liczby loch określonej w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego jasno wynika, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w dniu [...] czerwca 2020 r. W tym dniu w gospodarstwie nie przebywała odpowiednia liczba loch, które spełniałyby warunki określone w § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia dobrostanowego, co sama przyznała. Jednakże sytuację zmieniły zmiany prawa związane z pandemią SARS-CoV-2. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 lipca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach niektórych działań i poddziałań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, w przypadku działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12a ustawy, podczas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonych na podstawie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 lub stanu nadzwyczajnego wprowadzonego w związku z zakażeniami tym wirusem oraz w okresie 90 dni od dnia odwołania tych stanów: w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia dotyczącego dobrostanu zwierząt, warunek posiadania co najmniej jednej lochy oznakowanej kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowanej w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, uznaje się za spełniony, jeżeli rolnik posiada taką lochę przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak ustalono w gospodarstwie skarżącej od dnia [...] czerwca 2020 r. przebywało 7 sztuk loch, które zostały odpowiednio oznakowane kolczykiem z indywidualnym numerem zgodnie z art. 17a ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2021 r. poz. 1542). Natomiast zgodnie z art. 42a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 2137), za objęte wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12a, uznaje się, zgodnie z art. 21 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014, zwierzęta spełniające warunki przyznania tej pomocy, co potwierdzają dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W konsekwencji, skarżąca od dnia [...] czerwca 2020 r. posiadała w swoim gospodarstwie 7 sztuk loch, które zgodnie z przepisami spełniały definicję lochy dobrostanowej. Jednakże, jak słusznie zauważyły organy, skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, zgodnie z którym posiadacz świni, z zastrzeżeniem art. 22, zgłasza kierownikowi biura fakt oznakowania świni zgodnie z pkt 1, w terminie 7 dni od dnia oznakowania, określając liczbę oznakowanych zwierząt. Obowiązek ten został przez skarżącą zaniechany i spełniony dopiero w dniu [...] lipca 2021 r. mimo, że termin jego spełnienia upłynął z dniem [...] czerwca 2020 r. W konsekwencji zwierzęta te podlegały wykluczeniu z wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej w wariancie 1.1. (dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach). Wymaga w tym miejscu zwrócenia uwagi, że krajowe przepisy dotyczące przyznania producentowi rolnemu płatności bezpośrednich, wywodzą się z uregulowań unijnych. W niniejszej sprawie organ naruszył przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L z 2014 r. nr 181, str. 48, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie nr 640/2014"). Zgodnie z art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności, w przypadku gdy dla wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy związanej z produkcją zwierzęcą lub wniosków o płatność w ramach środków wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą, lub w ramach rodzaju działania objętego danym środkiem wsparcia stwierdzi się różnicę między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach tych systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków, zmniejszana jest o odsetek ustalany zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, o ile stwierdzone niezgodności dotyczą nie więcej niż trzech zwierząt. Natomiast art. 31 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, że jeżeli stwierdzone niezgodności dotyczą więcej niż trzech zwierząt, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia, o których mowa w ust. 1, w danym roku składania wniosków zostaje zmniejszona o: a) odsetek ustalony zgodnie z ust. 3, jeżeli nie przekracza on 10%; b) dwukrotność odsetka ustalanego zgodnie z ust. 3, jeżeli jest on większy niż 10%, ale mniejszy niż 20 %. Jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 20%, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia. Jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 50%, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3. Jeśli kwota nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty. W przypadku gatunków innych niż te, o których mowa w art. 30 ust. 4 i 5 niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie mogą określić liczbę zwierząt inną niż próg trzech zwierząt przewidziany w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu. Przy określaniu tej liczby państwa członkowskie zapewniają, że jest ona w istocie równoważna progowi trzech zwierząt, uwzględniając między innymi duże jednostki przeliczeniowe inwentarza lub kwotę przyznawanej pomocy lub wsparcia. W niniejszej sprawie organy pominęły przytoczony powyżej uregulowanie art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 640/2014, na mocy którego organy winny były rozważyć w rozpatrywanej przez siebie sprawie również wymierzenie skarżącej dodatkowej sankcji administracyjnej, z uwagi na różnicę pomiędzy liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych w trakcie kontroli administracyjnej wniosku. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem § 5 ust. 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia dobrostanowego. Mając na uwadze przytoczoną powyżej treść tego przepisu, wysokość płatności dobrostanowej dla wariantu 1.2. dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach, przyznaje się na podstawie liczby tuczników, które pochodzą od loch objętych wnioskiem o przyznanie płatności w ramach wariantu 1.1. dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach. Wobec powyższego skarżąca – co do zasady – spełniła przesłanki do przyznania jej tej płatności. Nawet bowiem wykluczenie z płatności takich loch (zresztą z przyczyn formalnych), nie skutkuje automatycznym wykluczeniem płatności dotyczącej dobrostanu tuczników od nich pochodzących. Rozważań w tym zakresie jednak organ nie czynił. W konsekwencji tego również odmowa przyznania skarżącej kwoty na refundację kosztów transakcyjnych, jest niezgodna z przepisami rozporządzenia dobrostanowego. Stosownie do § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, rolnikowi może zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013, poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu. Wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013, poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt, nie może przekraczać 15% wypłaconej płatności dobrostanowej i nie może być wyższa niż 1000 zł niezależnie od liczby sporządzonych planów poprawy dobrostanu zwierząt w ramach jednego pakietu (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Oznacza to, że w sytuacji gdy skarżąca spełniła warunki do przyznania płatności dla wariantu 1.2. (dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach), to może otrzymać również refundację kosztów transakcyjnych. Braki dostrzeżone przez sąd w postępowaniu organów nie pozwalały tym samym na uznanie prawidłowości zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, co odnosi się w pełni także do rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy, kierując się powyższymi uwagami przeprowadzą ponownie postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego, a także w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosują omówione powyżej przepisy prawa materialnego. W szczególności raz jeszcze rozważą, czy skarżąca rzeczywiście spełniła przesłanki do przyznania jej pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach wariantów 1.1. dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach oraz wariantu 1.2 dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach, jak również w ramach refundacji kosztów transakcyjnych i ewentualnie w jakiej wysokości, a także czy ewentualnie spełniła warunki nałożenia na nią przewidzianych prawem sankcji. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. – orzekł jak w pkt I sentencji, rozstrzygając o kosztach postępowania na zasadzie wynikającej z przepisu art. 200 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło