III SA/Lu 566/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. H. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 lipca 2023 r. nr 9003-2023-000810 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (2014-2020) p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Skarżący G. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 lipca 2023 r. w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (2014 – 2020). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 grudnia 2023 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (zarządzenie – k. 65 akt sądowych). Wezwanie zostało doręczone w dniu 29 grudnia 2023 r. (k. 67 akt sądowych). W terminie do uiszczenia wpisu skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt III SPP/Lu 3/24, starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na skutek sprzeciwu skarżącego, postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2024 r. Wobec powyższego w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 maja 2024 r. ponownie wezwano skarżącego do uiszczenia należnego wpisu od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponowne wezwanie do wpisu zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 27 maja 2024 r. (k. 84 akt sądowych), a zatem termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał z dniem 3 czerwca 2024 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżący wpisu od skargi nie uiścił (notatka urzędowa – k. 85 akt sądowych). Pismem wniesionym w dniu 2 maja 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek zarejestrowano pod sygn. akt III SPP/Lu 81/24 Zgodnie z przepisem art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jednakże według regulacji szczególnej zawartej w art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W przypadku zatem nieusunięcia przez stronę w zakreślonym terminie braków fiskalnych skargi – podlega ona odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie termin zakreślony stronie w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału na usunięcie braków fiskalnych skargi (jej opłacenie) upłynął bezskutecznie z dniem 3 czerwca 2024 r. (poniedziałek), wobec czego skarga podlega odrzuceniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że bieg terminu do opłacenia wpisu od skargi nie został przerwany wskutek wniesienia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocność wydanego wcześniej postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć strona ma prawo do złożenia takiego wniosku w wypadku zmiany okoliczności sprawy na podstawie art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia. Nie przerywa też biegu terminu do uiszczenia wpisu oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania w ustawowym terminie. Dopiero bowiem wydanie przez sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielenia stronie prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia. Odmienne postępowanie sądu mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2017 r., II FZ 125/17 oraz powołane w nim postanowienia NSA z dnia 10 lipca 2014 r., II OZ 667/14 i z dnia 10 czerwca 2016 r., I GZ 379/16). Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.