III SA/Lu 567/25
WyrokWSA w Lublinie2026-01-08
Skład orzekający: Anna Strzelec, Iwona Tchórzewska, Agnieszka Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w rejestrze zgłoszeń przewozu drogowego, w sytuacji zmiany miejsca zakończenia przewozu na terytorium Polski po jego rozpoczęciu, jest zasadne, mimo braku negatywnych skutków fiskalnych lub zakłócenia monitorowania przewozu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w rejestrze zgłoszeń przewozu drogowego jest zasadne. Obowiązek niezwłocznej aktualizacji danych w zgłoszeniu, w tym miejsca zakończenia przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wynika z przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT) oraz ustawy o transporcie drogowym. Niewywiązanie się z tego obowiązku, nawet jeśli nie spowodowało negatywnych skutków fiskalnych, stanowi naruszenie, za które przewidziana jest kara pieniężna. Sąd podkreślił, że przepisy te mają na celu zwiększenie nadzoru nad zagranicznymi podmiotami wykonującymi przewozy na terytorium RP i wzmocnienie uczciwej konkurencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika drogowego V. D. za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w rejestrze zgłoszeń przewozu drogowego. Podczas kontroli stwierdzono, że wskazane w zgłoszeniu miejsce wyjazdu z Polski (przejście graniczne Budomierz-Hruszew) różniło się od faktycznego miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju (przejście graniczne Dołhobyczów). Skarżący twierdził, że zmiana trasy nastąpiła na polecenie przełożonego, a wskazanie innego przejścia granicznego było jedynie omyłką techniczną, która nie spowodowała negatywnych skutków. Organy administracji uznały jednak, że skarżący nie dopełnił obowiązku niezwłocznej aktualizacji danych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędzia WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi V. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie uchylił decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 23 maja 2025 r., nr [...], w części rozstrzygnięcia i orzekł o nałożeniu na przewoźnika drogowego kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł za zgłoszenie do rejestru zgłoszeń, o którym mowa w art. 28b ustawy o transporcie drogowym, danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu nr [...], stosownie do Lp. 3.2a Załącznika nr 3 do przedmiotowej ustawy. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 21 grudnia 2024 r. na terenie Oddziału Celnego w Dołhobyczowie funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów, którym wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na rzecz skarżącego V. D.. Kierujący pojazdem w trakcie kontroli podał numer referencyjny zgłoszenia z rejestru zgłoszeń, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218 z późn. zm.), dalej jako "ustawa SENT".
Kontrolujący stwierdzili, że zachodzi niezgodność pomiędzy miejscem wyjazdu poza terytorium Polski podanym w zgłoszeniu (przejście graniczne Budomierz – Hruszew), a faktycznym miejscem zakończenia przewozu na terytorium kraju (przejście graniczne w Dołhobyczowie).
Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że miał opuścić terytorium Polski przez przejście graniczne Budomierz-Hruszew, ale w trakcie jazdy skarżący polecił mu udać się na przejście graniczne Dołhobyczów-Uhrynów, ponieważ czas oczekiwania na opuszczenie kraju jest krótszy. Zeznał również, że nie wiedział, iż miejsce zakończenia nie jest zmienione i nie mógł takiej zmiany wprowadzić.
Decyzją z dnia 23 maja 2025 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego rzeczy bez zgłoszenia do rejestru zgłoszeń, w przypadku, o którym mowa w art. 28b ustawy o transporcie drogowym albo zgłoszenie danych i informacji niekompletnych lub niezgodnych ze stanem faktycznym, zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stosownie do Lp. 3.2a Załącznika nr 3 do przedmiotowej ustawy.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia i orzekł o nałożeniu na przewoźnika drogowego kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł za zgłoszenie do rejestru zgłoszeń, o którym mowa
w art. 28b ustawy o transporcie drogowym, danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu nr [...], stosownie do Lp. 3.2a Załącznika nr 3 do przedmiotowej ustawy. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 29 czerwca 2022 r. została zawarta Umowa między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów (Dz. Urz. UE L 179 z 6.7.2022, s. 4-10, zmiany Dz. Urz. UE L 1878 z 2.7.2024, s. 1-10), dalej jako "Umowa", która nie nakłada na przewoźników wymogu posiadania zezwoleń, pod warunkiem, że podmiot podlega jej regulacjom (art. 1 ust. 1 i art. 3 pkt 2), wykonywany jest tranzyt lub przewóz dwustronny (art. 1 i art. 4), kierowca posiada i okazuje dokumenty, o których mowa art. 5a ust. 1 i art. 5b ust. 1 oraz środek transportu oznaczony jest naklejką na przedniej szybie (art. 5c ust. 1).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący posiada wydane na terytorium Ukrainy zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Przewóz wykonywany był w relacji tranzytowej na trasie z Republiki Litwy do Ukrainy, zespół pojazdów zarejestrowany był na terytorium Ukrainy, na przedniej szybie pojazdu silnikowego znajdowała się naklejka zgodna ze wzorem określonym w załączniku I do Umowy. Jednocześnie kierujący pojazdem zgłosił do odprawy celnej towar, którego nadawcą był [...] z siedzibą w [...] oraz [...] z siedzibą w [...], natomiast odbiorcą podmiot [...]" z siedzibą na [...]. Skarżący wykonywał zatem międzynarodowy transport drogowy rzeczy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał, że skarżący był zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, zgodnie z Umową, jednak stosownie do art. 28b u.t.d., przed rozpoczęciem przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zagraniczny podmiot wykonujący taki przewóz jest obowiązany przesłać do rejestru zgłoszeń, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT zgłoszenie takiego przewozu i uzyskać dla tego zgłoszenia numer referencyjny w rozumieniu art. 2 pkt 4 tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 28b ust. 3 pkt 5 u.t.d. w zgłoszeniu należy podać m.in. miejsce i datę zakończenia przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przewoźnik jest obowiązany niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim był obowiązany do ich zgłoszenia za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC), co wynika z przepisu art. 28b ust. 5 i 6 u.t.d. oraz art. 8 ust. 1 ustawy SENT.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżący, przed rozpoczęciem przewozu dokonał stosownego zgłoszenia do rejestru zgłoszeń. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że 20 grudnia 2024 r. o godz. 06:30:45 w zgłoszeniu podano jako miejsce wyjazdu poza terytorium Polski - przejście graniczne Budomierz-Hruszew. Następnie w dniu 21 grudnia 2024 r. o godzinie 01:47:51 skontrolowany zespół pojazdów wjechał na teren Oddziału Celnego w Dołhobyczowie. Skarżący, pomimo obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy SENT nie zaktualizował danych zawartych w zgłoszeniu w zakresie miejsca opuszczenia kraju. Jednocześnie, zarówno w dniu kontroli, jak również okresie ją poprzedzającym nie stwierdzono niedostępności rejestru zgłoszeń na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych PUESC, co oznacza, że podmiot wykonujący przewóz miał techniczną możliwość dokonania aktualizacji/zmiany/modyfikacji zgłoszenia.
W ocenie organu odwoławczego, stwierdzone nieprawidłowości nie mogą być potraktowane jako błąd lub omyłka pisarska, jak również nie można uznać, że aktualizacja, która nastąpiła po kontroli, była dokonana niezwłocznie.
W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że nałożenie na przewoźnika drogowego kary pieniężnej było zasadne.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ naruszenie, jakiego dopuścił się skarżący, nie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności całkowicie od niego niezależnych, których w żaden sposób nie można było przewidzieć, czy też które występują rzadko, gwałtownie i niespodziewanie i nie można ich uniknąć przy dołożeniu należytej staranności. W sprawie nie ma również zastosowania art. 189f § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej jako "k.p.a.". Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Kara pieniężna w przedmiotowej sprawie jest nakładana na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie V. D. zaskarżył w całości decyzję organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 28b ust. 1 w zw. z art. 28b ust. 3 w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. z punktem 3.2a załącznika nr 3 do u.t.d poprzez błędną kwalifikację prawną czynu jako zgłoszenie do rejestru zgłoszeń danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu, podczas gdy w rzeczywistości zgłoszenie zostało dokonane prawidłowo i zgodnie ze stanem faktycznym, natomiast omyłkowe wskazanie w zgłoszeniu innego niż rzeczywiście wykorzystanego przejścia granicznego, nie może być traktowane w kategoriach naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym;
b) art. 189f § 1 pkt 1 oraz art. 189a § 2 pkt 1 -3 k.p.a. a contrario art. 189d k.p.a. poprzez niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji gdy przepisy te pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu i zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie o transporcie drogowym zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przede wszystkim kwestii odstępowania od nałożenia kary, przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. zwłaszcza, że waga naruszenia była znikoma, miało ono charakter incydentalny oraz nie spowodowało żadnych negatywnych skutków;
c) art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej
(Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z późn. zm.) poprzez ich niewłaściwą wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a także poprzez ich dogmatyczną i formalistyczną interpretację, z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń skarżącego, co w konsekwencji należy uznać za sprzeczne z zasadą proporcjonalności, podczas gdy zastosowanie konstytucyjnego prawa pozwoliłoby na wydanie decyzji nieobarczonej wadą.
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, co przyczyniło się do błędnej oceny zebranego materiału i oparcia rozstrzygnięcia na arbitralnym stanowisku, że skarżący dopuścił się przewozu ze zgłoszeniem niezgodnie ze stanem faktycznym, bez dokładnej analizy całości stanu faktycznego, w szczególności bez uwzględnienia charakteru uchybienia jako drobnej nieścisłości technicznej, faktu terminowego dokonania zgłoszenia przewozu, okoliczności, że przejście graniczne pozostaje pod nadzorem organów celno-skarbowych, a zatem skarżący nie miał zamiaru zatajenia rzeczywistych okoliczności, ani motywów przewodnich wprowadzenia systemu monitorowania przewozu, mających na celu uporządkowanie sytuacji delegowanych pracowników;
b) art. 81a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie licznych wątpliwości, które pozostają w niniejszej sprawie na niekorzyść skarżącego, podczas gdy obiektywna ocena materiału dowodowego jednoznacznie poddaje pod wątpliwość wyłączną winę skarżącego w zakresie uchybienia przepisom ustawy o transporcie drogowym;
c) art. 8 § 1 i art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez sporządzenie dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie przedstawiając w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, w całości pomijając w uzasadnieniu pismo skarżącego z dnia 5 grudnia 2024 r., jak również nie uwzględniając motywów przewodnich wprowadzenia ustawy SENT oraz pomijając fakt, że kierowca wyposażony był we wszystkie wymagane dokumenty przewozowe, a przewóz odbywał się zgodnie z regulacjami prawnymi, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnych wniosków i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu nieproporcjonalnie wysokiej kary pieniężnej na skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za podanie w zgłoszeniu o numerze referencyjnym [...] z dnia 20 grudnia 2024 r. danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zakresie miejsca zakończenia przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy, o którym mowa w art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do tego przepisu, międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Z przedłożonych przez kierującego w trakcie kontroli zgłoszeń celnych wynika jednoznacznie, że nadawcą towaru był podmiot niemiecki oraz litewski, natomiast odbiorcą podmiot z Ukrainy. Jednocześnie, jazda zespołu pojazdu odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Przewóz drogowy wypełniał zatem definicję międzynarodowego transportu drogowego.
Wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej (art. 28 ust. 1 u.t.d.).
W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że skarżący był zwolniony z obowiązku posiadania stosownego zezwolenia, na podstawie Umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów. Jak wynika z art. 1 ust. 1 Umowy, jej celem jest tymczasowe ułatwienie drogowego transportu towarowego między i przez terytorium Unii Europejskiej i Ukrainy, poprzez przyznanie dodatkowych praw tranzytu i przewozu towarów między Stronami przewoźnikom mającym siedzibę na terytorium jednej ze Stron w związku ze skutkami prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie i poważnymi zakłóceniami, jakie stwarza ona dla wszystkich rodzajów transportu w tym państwie. Umowa ma zastosowanie do tranzytu i międzynarodowego przewozu drogowego towarów między Stronami wykonywanego zarobkowo i pozostaje bez uszczerbku dla stosowania zasad ustanowionych przez wielostronny system kontyngentów Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu w ramach Międzynarodowego Forum Transportu. Przewóz drogowy towarów w obrębie państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub między państwami członkowskimi Unii Europejskiej pozostaje poza zakresem stosowania niniejszej Umowy. Tranzyt przez terytorium drugiej Strony w celu przewozu towarów między państwami trzecimi nie jest objęty niniejszą Umową
(art. 2 ust. 1 Umowy).
W świetle postanowień Umowy i dla jej celów "przewoźnik drogowy towarów" oznacza osobę fizyczną lub prawną zajmującą się transportem towarów w celach handlowych, mającą siedzibę na terytorium Strony zgodnie z prawem tej Strony i posiadającą zezwolenie wydane przez tę Stronę na zarobkowe wykonywanie międzynarodowego transportu towarów za pomocą pojazdów silnikowych lub zespołów pojazdów (art. 3 pkt 2 Umowy).
Stosownie do zaś art. 4 Umowy - przewoźnicy drogowi towarów są uprawnieni do wykonywania następujących przewozów drogowych towarów:
a) przejazdy wykonywane pojazdem z ładunkiem, którego miejsce wyjazdu i miejsce przyjazdu znajdują się na terytorium dwóch różnych Stron, z tranzytem przez terytorium państwa trzeciego lub bez takiego tranzytu;
b) przejazdy wykonywane pojazdem z ładunkiem z terytorium Strony siedziby na terytorium tej samej Strony, z tranzytem przez terytorium drugiej Strony;
c) przejazdy wykonywane pojazdem z ładunkiem do lub z terytorium Strony siedziby do państwa trzeciego, z tranzytem przez terytorium drugiej Strony;
d) przejazdy wykonywane pojazdem bez ładunku w związku z przejazdami, o których mowa w lit. a), b) i c).
Dodatkowe warunki zwolnienia podmiotu zagranicznego wykonującego międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostały określone w art. 5a-5c Umowy. Kierowcy posiadają w pojeździe w formie papierowej uwierzytelniony odpis lub wyciąg z zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego towarów, o którym mowa w art. 3 pkt 2 (art. 5a ust. 1 Umowy). Kierowców opuszczających swoją Stronę siedziby i wjeżdżających na terytorium drugiej Strony pojazdem bez ładunku zgodnie
z art. 4 lit. d) uznaje się za spełniających wymogi tego postanowienia tylko wtedy, gdy mogą przedstawić odpowiednie dokumenty zawierające informacje potwierdzające, że przejazd odbywa się w połączeniu z innym przewozem dozwolonym niniejszą Umową na mocy art. 4 lit. a)-c). W tym celu muszą oni posiadać w pojeździe dokumenty potwierdzające istnienie już należycie podpisanych przez przewoźnika umowy lub wniosku o przewóz (art. 5b ust. 1 Umowy). Pojazdy wykonujące przewozy drogowe na podstawie niniejszej Umowy muszą być opatrzone widoczną i wyraźnie rozpoznawalną naklejką na szybie przedniej. Naklejka ta odpowiada wzorowi określonemu w załączniku I (art. 5c ust. 1 Umowy).
Z akt sprawy wynika, że skarżący spełnił wszystkie wymienione wyżej warunki zwolnienia z wymogu posiadania zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1 u.t.d. Bezspornym jest, że skarżący posiadał wydane przez podmiot uprawniony na terytorium Ukrainy zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego. Głównym przedmiotem działalności skarżącego jest drogowy transport towarowy o kodzie działalności 49.41. Przewóz wykonywany był w relacji tranzytowej na trasie Republika Litwy – Ukraina, co jak już wyżej wskazano, wynika ze zgłoszeń celnych. Jednocześnie, z okazanych w trakcie kontroli dowodów rejestracyjnych wynika, że zarówno pojazd silnikowy jak i przyczepa (laweta), którymi wykonywany był przewóz zarejestrowane były na terytorium Ukrainy. Na przedniej szybie pojazdu silnikowego znajdowała się również naklejka zgodna ze wzorem określonym w załączniku I do Umowy, co potwierdza wydruk z systemu ANPRS.
Stosownie do art. 28a ust. 1 u.t.d., w przypadku gdy do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 i 1a, jest wymagane zezwolenie, o którym mowa w art. 28 ust. 1, albo wielokrotne zagraniczne zezwolenie wydane przez Międzynarodowe Forum Transportu (International Transport Forum), zwane dalej "zezwoleniem EKMT", a także w przypadku gdy przepisy wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego zwalniają z obowiązku posiadania tych zezwoleń, zagraniczny podmiot wykonujący taki przewóz jest obowiązany przesłać do rejestru zgłoszeń, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, zwanego dalej "rejestrem zgłoszeń", przed rozpoczęciem przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgłoszenie takiego przewozu i uzyskać dla tego zgłoszenia numer referencyjny w rozumieniu art. 2 pkt 4 tej ustawy.
Zgłoszenie przewozu, o którym mowa w ust. 1 i 2, zawiera m.in. miejsce i datę zakończenia przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 28a ust. 3 pkt 5 u.t.d.).
Stosownie do art. 28a ust. 5 u.t.d., przepisy art. 8 oraz art. 10a-11 ustawy SENT stosuje się odpowiednio. Zgodnie z zaś z art. 8 ust. 1 ustawy o SENT, podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik, podmiot sprzedający oraz podmiot nabywający są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia.
Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie (art. 92a ust. 1 u.t.d.), a suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł, z wyjątkami nie mającymi w sprawie zastosowania (art. 92a ust. 3 u.t.d.).
Stosownie zaś do art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Pod lp. 3.2a. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego rzeczy bez zgłoszenia do rejestru zgłoszeń, w przypadku o którym mowa w art. 28b ustawy o transporcie drogowym albo zgłoszenie danych i informacji niekompletnych lub niezgodnych ze stanem faktycznym. Naruszenie to jest sankcjonowane karą w wysokości 12 000 zł.
Przeprowadzona w dniu 21 grudnia 2024 r. kontrola wykazała niezgodność ze stanem faktycznym wskazanego w zgłoszeniu miejsca wyjazdu poza terytorium Polski. Według danych zawartych w zgłoszeniu jako miejsce wyjazdu poza terytorium Polski (miejsce przekroczenia granicy) zostało wskazane przejście graniczne Budomierz – Hruszew, natomiast faktyczne zakończenie przewozu na terytorium kraju nastąpiło w miejscowości Dołhobyczów. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Jednocześnie skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy SENT. Za niezwłoczną realizację obowiązku aktualizacji danych z pewnością nie może być uznane poprawienie danych już po kontroli, a więc już po stwierdzeniu nieprawidłowości. W dniu kontroli oraz w okresie ją poprzedzającym nie stwierdzono również niedostępności rejestru zgłoszeń na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych PUESC, co jak słusznie stwierdził organ oznacza, że skarżący miał techniczną możliwość dokonania aktualizacji zgłoszenia.
W tym stanie faktycznym należało uznać, że organ zasadnie nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, na podstawie art. 92a ust. 1 i lp. 3.2a załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie sądu, trafne jest również stanowisko organów w zakresie braku wystąpienia w niniejszej sprawie wyjątkowych okoliczności, które w świetle art. 92c ustawy o transporcie drogowym uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Z treści art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Za takie sytuacje należy uznać zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia nawet przy dołożeniu należytej staranności. Przepis ten ma zatem charakter wyjątkowy.
Skarżący podnosił, że podanie nieprawidłowego miejsca wyjazdu z terytorium Polski stanowiło jedynie omyłkę techniczną, która nie powinna mieć wpływu na prawidłowość zgłoszenia. Wyjaśnić zatem należy, że podanie prawidłowego miejsca i daty zakończenia przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązkiem zgłaszającego. Strona powinna dołożyć należytej staranności, aby dane wprowadzone do zgłoszenia w systemie były zgodne z rzeczywistością. Jak wynika natomiast z akt sprawy, w toku postępowania kierowca zeznał, że początkowo miał opuścić Polskę przez przejście graniczne Budomierz-Hruszew, jednak w wyniku polecenia przełożonego zmienił trasę i udał się na przejście graniczne Dołhobyczów-Uhrynów.
Oczywiście skarżący miał prawo wyboru przejścia granicznego, które w jego ocenie jest najbardziej odpowiednie w danym momencie oraz miał swobodę w zmianie przebiegu trasy przejazdu, ale po podjęciu takiej decyzji w trakcie przejazdu, jego obowiązkiem było dokonanie niezwłocznej aktualizacji danych w zgłoszeniu w zakresie zakończenia przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tak, aby wykonywany przewóz spełniał wymogi przewidziane przepisami prawa. W świetle zeznań kierowcy, podanie błędnych danych świadczy o niedołożeniu przez stronę należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej i wynikających z rodzaju tej działalności obowiązków nałożonych ustawą o transporcie drogowym. Nie można zatem uznać, że skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenie oraz że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Zdaniem sądu brak było także podstaw do zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a. Z systematyki wewnętrznej ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego wynika, że przywołany przepis usytuowany został w jej Dziale IVa – "Administracyjne kary pieniężne". Zakres stosowania przepisów tego działu wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Z przywołanej regulacji jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a K.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego).
Takim przepisem odrębnym w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, jest art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Z tego przepisu wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. Zdaniem sądu w takiej sytuacji za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a – jak podkreślono na wstępie – dla przyjęcia, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (zob. wyrok NSA z 28 września 2021 r., II GSK 717/21 i II GSK 248/21). Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia art. 189f k.p.a. należało uznać za nieusprawiedliwiony.
W ocenie sądu nie można uznać również, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasad wyrażonych w przepisach art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wbrew stanowisku skarżącego, organ nie ma możliwości miarkowania kary przewidzianej za stwierdzone w toku kontroli naruszenia. W załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym ustawodawca określił wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia w sposób sztywny i nie przewidział możliwości uznaniowego ustalania ich wysokości przez organy, w zależności od stopnia naruszenia.
Zauważyć również należy, że wbrew twierdzeniom strony, stwierdzone naruszenia, polegające na nieuzupełnieniu w rejestrze zgłoszeń o wymagane dane, nie mają charakteru uchybień formalnych o nieistotnym znaczeniu, ale odnoszą się do zasadniczego celu wprowadzenia przepisu art. 28b ustawy o transporcie drogowym. Przepis art. 28b został dodany przez art. 39 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1523 ze zm.), która weszła w życie 1 listopada 2024 r. Jak wynika z uzasadnia autopoprawki do projektu ustawy, regulacja ta ma na celu wprowadzenie obowiązku rejestracji w systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi ("system SENT"), przewoźników zagranicznych, wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe. Celem jest zwiększenie nadzoru nad wykonywanymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczne podmioty przewozami drogowymi rzeczy. Zgodnie z założeniem, wprowadzona regulacja przyczyni się tym samym do skuteczniejszej kontroli rynku usług przewozowych wykonywanych na terytorium RP przez podmioty zagraniczne oraz wzmocnienia uczciwej konkurencji na tym rynku. Art. 28b ust. 3 do ustawy o transporcie drogowym wprowadza zamknięty katalog danych, jakie ma zawierać zgłoszenie do rejestru zgłoszeń. Dane zawarte w tym katalogu są niezbędne w celu zapewnienia skuteczności przyjętych rozwiązań (uzasadnienie autopoprawki do projektu ustawy o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym, druk sejm. nr 3320-A, IX kadencja, s. 3).
Nie można zatem uznać, że nałożona na stronę kara pieniężna była nieproporcjonalna w stosunku do stwierdzonego naruszenia.
Z powyższych względów, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również okoliczność, że w związku z naruszeniem nie doszło do uchybień fiskalnych oraz zakłócenia monitorowania przewozu. Skarżący jako podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy obowiązany był wprowadzić prawidłowe dane do rejestru zgłoszeń, zaś w razie zmiany planów w zakresie miejsca zakończenia przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonać niezwłocznej aktualizacji tych danych tak, aby wykonywany przewóz spełniał wymogi przewidziane przepisami prawa.
Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. W ocenie sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy potrzebny do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z regułami proceduralnymi przewidzianymi w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wbrew twierdzeniom strony, organ zgromadził jednoznaczne i pewne dowody potwierdzające stwierdzone naruszenie, a strona miała możliwość zapoznania się z nimi w toku całego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy należycie wyjaśnił podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem właściwych przepisów prawa. Ponadto odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wyjaśnił, dlaczego nie uznał ich za trafne. Jednocześnie sąd nie dopatrzył się naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący zwrócił również uwagę w uzasadnieniu skargi na okoliczności nadzwyczajne wynikające z trwającej wojny na terytorium Ukrainy, a w konsekwencji na ograniczenia w dostawie prądu występujące codziennie, które utrudniają prowadzenie działalności gospodarczej. W istocie argumentacja skarżącego zmierza do wykazania, że z uwagi na przerwy w dostawach energii elektrycznej nie jest możliwe bieżące wprowadzanie aktualizacji w zgłoszeniach za pośrednictwem usług cyfrowych. Sąd nie neguje tych okoliczności, gdyż informacje o celowym uszkadzaniu infrastruktury energetycznej oraz przesyłowej są wiedzą powszechnie znaną i szeroko dostępną w informacjach medialnych. Niemniej jednak siedziba skarżącego znajduje się w miejscowości K. położonej nieopodal miasta R. , które natomiast leży w północno-wschodniej części Ukrainy. Tereny te znajdują się pod kontrolą władz ukraińskich i nie toczą się tam bezpośrednie walki. Nie oznacza to jednak, że przerwy w dostawie energii elektrycznej nie występują. Natomiast samo twierdzenie skarżącego o występujących problemach i zakłóceniach bez jakiegokolwiek potwierdzenia, że właśnie w dniu kontroli zdarzenia takie miały miejsce jest niewystarczające do zakwestionowania prawidłowości stanowiska organów. Dodatkowo sąd zwraca uwagę, że okoliczności te nie były podnoszone na etapie postępowania przez organami administracji.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026, poz. 143), dalej jako "p.p.s.a." oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło