III SA/Lu 568/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi H. Ś. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz § 36 pkt 2, § 45 i § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), po rozpatrzeniu odwołania A. Ś. od decyzji Starosty z dnia [...] w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie opisowo – kartograficznym gruntów i budynków obrębu B., gm. B. w odniesieniu do działki nr Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że decyzją organu I instancji orzeczono o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Kolonia B. w stosunku do działki nr [...], stanowiącej własność H. i A. małżonków Ś. Zmiana dotyczyła określenia powierzchni działki nr [...]. Dotychczasowy zapis powierzchni w wielkości 0, 65 ha został zmieniony do wielkości 0,5983 ha. W konsekwencji zmian powierzchni całej działki nastąpiła zmiana powierzchni użytków gruntowych i klas bonitacyjnych. Podstawą wprowadzenia zmiany był wniosek Urzędu Gminy i dołączona do wniosku dokumentacja geodezyjna zarejestrowana w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Od powyższej decyzji A. Ś. złożył odwołanie, wniósł w nim o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ jego zdaniem wskutek jej wydania doszło do naruszenia prawa własności poprzez zmniejszenie powierzchni jego działki. Ponadto w postępowaniu nie był informowany o czynnościach w sprawie przebiegu nowej granicy, granicy tej zresztą nie wytyczono, jej zmianę wprowadzono bezpodstawnie, nie wysłuchano go w niniejszej sprawie, a on nie przyjął protokołu przebiegu granic. Niezależnie od tych uchybień, ważne jest, że przedmiotowa nieruchomość posiada księgę wieczystą, w której powierzchnia określona jest jako 0, 65 ha, a ponadto w tej powierzchni nieruchomość stanowi jego własność, chociażby przez sam fakt jej zasiedzenia od 30 lat. Po zapoznaniu się ze zgromadzonymi dokumentami, organ odwoławczy stwierdził, iż jak z nich wynika, Wójt Gminy realizując uchwałę Rady Gminy nr [...] z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia Planu Rozwoju Lokalnego Gminy na lata 2004 – 2006 zlecił geodecie uprawnionemu sporządzenie dokumentacji geodezyjnego podziału, między innymi, działki nr [...]. Geodeta uprawniony działając na podstawie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) zgłosił pracę geodezyjną w dniu 13 sierpnia 2004 r. do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Następnie, na podstawie tego zgłoszenia, geodeta kierując się przepisami § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. Nr 25, poz. 130), zawiadomił A. Ś. o terminie przeprowadzania czynności geodezyjnego przyjęcia granic działki nr [...], którego dokonano w dniu [...] września 2004 r. W zawiadomieniu tym umieszczona została klauzula o tym, że "nie stawienie się stron nie wstrzymuje czynności geodety". Twierdzenie skarżącego, że nie został powiadomiony o czynnościach podejmowanych w sprawie nie znajduje potwierdzenia w aktach. W dniu [...] września 2004 r., geodeta przeprowadził czynności przyjęcia granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi i tak: - granicę z działką nr [2] (droga gminna) wznowiono na podstawie operatu zaewidencjonowanego w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnym i Kartograficznym za numerem [...], w szczególności odszukano i wykorzystano trwałe znaki graniczne istniejące na gruncie, - granicę z działką nr [3] (droga powiatowa) ustalono wg ewidencji gruntów w uzgodnieniu z Zarządem Dróg z siedzibą w B., - granicę nr [3] (rzeka) ustalono wg ewidencji gruntów w uzgodnieniu z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddział, - granicę z działką [4] ustalono w oparciu o istniejące na gruncie ogrodzenia tej działki, - granicę z działką [5] ustalono poprzez zmierzenie istniejącej wyraźnej, zielonej miedzy. Obecni na gruncie właściciele działek sąsiednich odmówili współpracy w ustalaniu granic swoich działek, przeznaczonych do podziału i wykupienia przez gminę w związku z planowaną budową boiska szkolnego, gdyż nie zgadzają się na tę inwestycję. To było głównym powodem nie podpisania protokołu granicznego, pomimo obecności zainteresowanych w terenie w trakcie pomiarów. W wyniku pomiaru punktów załamania granic działki [...], na osnowę geodezyjną przy niezmienionych granicach, obliczono jej powierzchnię, która wynosi 0,5983 ha. Dotychczasowa powierzchnia tej działki wynosiła 0, 65 ha. Należy nadmienić, że powierzchnia działki jest funkcją przyjętych granic. Nie jest natomiast dopuszczalne wyznaczanie granic w oparciu o jej powierzchnie jak sugeruje skarżący. Operat do zmiany powierzchni działki w ewidencji gruntów i budynków został przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za numerem ewidencyjnym [...]. Operat przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego stanowi podstawę do wydania decyzji o zmianie powierzchni zgodnie z przepisami§ 44 pkt 2, § 45 i § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Z analizy dokumentów zgromadzonych w rozpatrywanej sprawie wynika, że dane liczbowe – miary określające granice działki nr [...] w istniejącym operacie ewidencyjnym są niewystarczające do analitycznego określenia powierzchni działki. Jest to główny powód rozbieżności w określeniu powierzchni. Niewątpliwy wpływ na zmianę powierzchni ma również zmiana dokładności jej wykazania. Dotychczasowa powierzchnia działek na obszarach wiejskich wykazywana była z dokładnością zapisu do 0,01 ha, co miało oparcie w § 11 ust. 2 pkt 2 załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz. 98) i taka zasada obowiązywała do 1996 r. Aktualnie, na podstawie § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, pole powierzchni działek wykazuje się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001 ha. Twierdzenie skarżącego, że zapis powierzchni w księdze wieczystej gwarantuje zgodność zapisu ze stanem faktycznym na gruncie nie znajduje potwierdzenia w przepisach ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych dotyczy praw do nieruchomości, a nie powierzchni działek wykazanych w dziale I księgi wieczystej. Podnoszona przez skarżącego sprawa o zasiedzenie przyległych pasów gruntów może być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu przez sąd powszechny. W świetle przeprowadzonego postępowania, granice działki nr [...] są na gruncie wyraźne i bezsporne, co potwierdza również skarżący w uzasadnieniu swojego odwołania. Na powyższą decyzję organu odwoławczego A. Ś. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzuca, iż wydana została z naruszeniem przepisu § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez brak wskazania przebiegu granic działek ewidencyjnych w przyjętej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej jak w postępowaniu rozgraniczeniowym, w sytuacji, gdy przedmiotem prac był nie tylko podział działki skarżącego, ale również zmiana jej powierzchni, art. 32 i art. 35 Prawa Geodezyjnego i Kartograficznego, tj. braku protokołu granicznego lub aktu ugody podpisanego przez zainteresowanych i w sytuacji sporu nie przekazania sprawy do rozstrzygnięcia właściwemu sądowi. Ponadto skarżący zarzucił, iż wydana decyzja wydana została z naruszeniem § 38 powołanego wcześniej rozporządzenia, zgodnie z którym to przepisem ustalenie przebiegu granic na gruncie winno nastąpić w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenia osób, które stawiły się, natomiast w niniejszej sprawie geodeta ustalił punkty graniczne na gruncie w sposób uniemożliwiający ich pomiar, przez co zainteresowani nie mogli ustosunkować się do tego co właściwie robi geodeta. W uzasadnieniu skargi również podał, iż geodeta ustalając granice jego działki, uznał za trwałe znaki graniczne ogrodzenie, które postawione było bezprawnie i zgodnie z wyrokiem sądowym powinno zostać rozebrane. Do skargi skarżący załączył wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] 2004 r., sygn. akt: [...] wydany w sprawie z powództwa A. Ś. przeciwko S. J. i K. D., w którym przywrócono powodowi zakłócone przez pozwanych posiadanie przejazdu drogą gruntową położoną pomiędzy działkami powoda i pozwanych i nakazano pozwanym usunięcie postawionego wzdłuż drogi ogrodzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. Mając na uwadze granice kognicji sądu administracyjnego, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem pozostaje w zgodności z obowiązującym prawem. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, w wyniku którego wydana została decyzja o wprowadzeniu zmiany w operacie opisowo – kartograficznym ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gmina B. w odniesieniu do działku nr [...], zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami określonymi w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454). Kwestionowane przez skarżącego ustalenie powierzchni działki nr [...], stanowiącej jego własność, miało miejsce w związku z przeprowadzanym przez Wójta Gminy B. postępowaniem, którego celem było dokonanie podziału między innymi wyżej wymienionej działki. W postępowaniu tym, uprawniony geodeta po przeprowadzeniu czynności przyjęcia granic, obliczył powierzchnię działki nr [...] i stwierdził, iż obliczona przez niego powierzchnia znacznie odbiega od powierzchni tej działki uwidocznionej w ewidencji gruntów. Mając powyższe na uwadze, Starosta decyzją z dnia [...] wprowadził zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B. w stosunku do działki nr [...] w ten sposób, że w jednostce rejestrowej nr G.[...] właściciel A. s. J. i Z. oraz H. c. N. i Z. Małż, Ś. zmienił powierzchnię tej działki z 0,6500 ha, w tym: RIIIb-0,1300 ha, RIVa-0,2000 ha, RIVb-0,0900 ha, RV-0,2100 ha, PSIV-0,0200 ha na powierzchnię 0,5983 ha, w tym: RIIIb-0,1200 ha, RIVa-0,1840 ha, RIVb-0,0830 ha, RV-0,1930 ha, PsIV-0,0183 ha. W nomenklaturze prawnej polecił wpisać księgę wieczystą Kw nr [...] oraz akt notarialny AN [...], a zaistniałe zmiany wykreślić na mapie ewidencji gruntów. Powyższa decyzja wydana została zgodnie z przepisami art. 20 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz § 44 pkt 2, § 45 i § 46 ust. 2 pkt 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z powyższymi przepisami ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, a aktualizacja tegoż operatu następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Z urzędu starosta wprowadza zmiany w ewidencji wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych. Do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 35 cyt. rozporządzenia, który określa źródła danych ewidencyjnych. I tak źródłami danych ewidencyjnych są np.: materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych, o których z kolei szczegółowo stanowi § 37 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozp. O czynnościach ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca zawiadamia właściwe podmioty ewidencyjne (m.in. właścicieli działek), a samego ustalenia przebiegu granic na gruncie dokonuje na podstawie zgodnego oświadczenia woli zawiadomionych osób złożonego do protokołu. Jednakże, w przypadku wystąpienia sporów granicznych, nie wstrzymują one czynności związanych z założeniem (aktualizacją) ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie ( § 38 i § 39). Odnośnie ustalanych punktów granicznych – ich stabilizacja może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych. Mając na uwadze powyższe przepisy oraz stan faktyczny sprawy, stwierdzić należy zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z prawem. Zarzuty natomiast zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie ponieważ w części są związane z postępowaniem rozgraniczeniowym, które w niniejszej sprawie nie miało miejsca (przeprowadzane jest w innym trybie), a w części są w sposób oczywisty chybione. I tak zarzut ustalenia granic bez zgodnych oświadczeń stron nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jak była mowa o tym wyżej spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z zakładaniem czy aktualizacją ewidencji, zarzut braku ustalenia punktów granicznych w sposób umożliwiający ich pomiar jest chybiony, ponieważ do takiego ustalenia doszło, natomiast sama stabilizacja tych punktów jest kwestią odrębną (a o taką stabilizację skarżącemu, jak wynika z treści skargi, chodzi) i może do niej dojść wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych. Odnośnie podniesionego w uzasadnieniu skargi zarzutu ustalenia granicy na podstawie uwzględnienia trwałych znaków granicznych w postaci ogrodzenia, które powinno być na mocy wyroku sądowego rozebrane, stwierdzić należy, po przeanalizowaniu akt sprawy i wyjaśnień złożonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r., iż ogrodzenie, o którym mowa w wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] 2004 r., sygn. akt: [...] nie jest tym ogrodzeniem, które uwzględnione zostało przez geodetę podczas ustalania granic działki nr [...] w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Ubocznie podnieść należy, że ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji (art. 20, 22 i 24 cyt. ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne), którego zasoby nie mogą stanowić podstawy do stwierdzania określonych praw związanych z własnością nieruchomości. Owa ewidencja rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, zaś jej zapisy nie są źródłem praw do nieruchomości. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.