III SA/Lu 572/24

WyrokWSA w Lublinie2024-12-17

Skład orzekający: Robert Hałabis, Agnieszka Kosowska, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej rolnikowi w części dotyczącej sprzedaży jęczmienia paszowego, traktując skuteczną korektę wniosku jako nowy wniosek złożony po terminie i po wyczerpaniu środków pomocowych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej w części dotyczącej sprzedaży jęczmienia paszowego, ponieważ skuteczna korekta wniosku złożona w ustawowym terminie nie powinna być traktowana jako nowy wniosek. Rolnik, który terminowo złożył wniosek i spełnił warunki przyznania pomocy, nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji opieszałego działania organów ani wadliwego procedowania jego wniosku. Termin złożenia pierwotnego wniosku decyduje o kolejności i dostępie do środków, a skuteczna korekta jedynie zmienia zakres żądania.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o pomoc finansową dla rolników poszkodowanych przez import zbóż z Ukrainy, dołączając fakturę za sprzedaż jęczmienia jarego. Następnie złożył korektę wniosku z fakturą za sprzedaż jęczmienia paszowego. Organ I instancji przyznał pomoc tylko za jęczmień jary, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, odmawiając pomocy za jęczmień paszowy z uwagi na wyczerpanie środków pomocowych i przekroczenie terminu wypłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję organu II instancji, uznając, że korekta wniosku była skuteczna i nie powinna być traktowana jako nowy wniosek.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 lipca 2024 r. nr 9003-2024-000770 w przedmiocie przyznania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 lipca 2024 r. (nr 9003-2024-000770) Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lublinie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lublinie z dnia 12 czerwca 2024 r. (nr BP054.6480.000002.2024) w sprawie pomocy finansowej dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, mocą której przyznano skarżącemu A. P. kwotę 2.722,50 zł w tytułu sprzedaży jęczmienia jarego w dniu 15 czerwca 2023 r. i odmówiono przyznania takiej pomocy z tytułu sprzedaży jęczmienia paszowego w dniu 27 czerwca 2023 r. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 19 czerwca 2023 r. A. P. złożył za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Do wniosku skarżący dołączył fakturę VAT nr [...] z dnia 15 czerwca 2023 r. obejmującą sprzedaż jęczmienia jarego w ilości 10,90 t. Następnie w dniu 28 czerwca 2023 r. skarżący w takim samym trybie złożył korektę wniosku, dołączając fakturę VAT nr [...] z dnia 27 czerwca 2023 r. dokumentującą sprzedaż jęczmienia paszowego w ilości 6,84 t. Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia 12 września 2023 r. (nr 0054-2023-000835) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lublinie przyznał skarżącemu pomoc finansową w kwocie 2.722,50 zł, z tytułu sprzedaży jęczmienia jarego w ilości 10,90 t na podstawie faktury nr [...] z dnia 15 czerwca 2023 r. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu 15 września 2023 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, a po jego rozpatrzeniu Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Lublinie postanowieniem z dnia 3 października 2023 r. (nr 330/2023) stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania. W wyniku wniesionej przez skarżącego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 648/23 – uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lublinie z dnia 12 września 2023 r. W uzasadnieniu tego wyroku sąd zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji była ostateczna i nie przysługiwało od niej odwołanie, lecz skarga skierowana do sądu administracyjnego, która wniesiona została w terminie. Wyjaśniając rozstrzygnięcie co do istoty sprawy sąd wskazał, że nieuwzględnienie przez organ faktury VAT nr [...] z dnia 27 czerwca 2023 r. dokumentującej sprzedaż jęczmienia paszowego w ilości 6,84 t, która została złożona przez skarżącego z zachowaniem reguł określonych w § 4 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie") powoduje, iż nie można było uznać, że w rozpoznawanej sprawie cały materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Uchybienie to jest o tyle istotne, że stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia, wysokość przyznawanej pomocy jest powiązana z powierzchnią upraw i liczbą ton wynikającą z przedstawionych przez stronę faktur VAT. Dlatego w ocenie sądu doszło także do naruszenia przez organ art. 107 § 4 k.p.a., który przewiduje możliwość odstąpienia od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony, natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy nie można było przyjąć, że wydając zaskarżoną decyzję organ w całości żądanie strony uwzględnił. Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek powołanego wyżej wyroku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. (nr BP054.6480.000002.2024) po raz kolejny przyznał skarżącemu pomoc finansową w kwocie 2.722,50 zł z tytułu sprzedaży jęczmienia jarego potwierdzonej fakturą VAT nr [...] z dnia 15 czerwca 2023 r. i odmówił przyznania pomocy w zakresie sprzedaży jęczmienia paszowego w ilości 6,84 t potwierdzonej fakturą VAT nr RR [...] z dnia 27 czerwca 2023 r. Na powyższą decyzję skarżący wniósł odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Lublinie decyzją z dnia 9 lipca 2024 r. (nr 9003-2024-000770) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości. W uzasadnieniu tego stanowiska Dyrektor ARiMR wskazał, że z uwagi na fakt, iż organ I instancji wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w dniu 12 czerwca 2024 r., a więc po dniu 31 grudnia 2023 r. (stanowiącym ostateczny termin wypłaty środków pomocowych), należało odmówić przyznania pomocy w części dotyczącej sprzedaży jęczmienia paszowego potwierdzonej fakturą VAT nr [...] W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja Kierownika Biura Powiatowego jest zgodna z przepisami prawa, uwzględnia okoliczności faktyczne sprawy i zebrany materiał dowodowy w trakcie postępowania. Odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji – uwzględniając zalecenia sądu – ponownie rozpoznając sprawę, poddał ocenie zmianę spowodowaną dołączeniem faktury nr [...] z dnia 27 czerwca 2023 r. pod względem zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Wskazał również, że jest związany przepisami prawa i nie może odstąpić od przestrzegania przepisów powołując się na słuszny interes strony. Przepisy prawa w niniejszej sprawie nie przewidują luzu decyzyjnego, który pozwalałby na powołanie się na słuszny interes strony. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca A. P. wniósł o rozpatrzenie skargi, wypłatę przez ARiMR należnej pomocy finansowej oraz zwrot kosztów sądowych jakie w związku ze sprawą poniósł. Jednocześnie podniósł, że przez pomyłkę pracowników Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie nie zostały wypłacone mu środki finansowe, pomimo zachowania przez niego wszystkich przewidzianych prawem terminów, zarówno na etapie składania wniosku, jak również jego zmiany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga – choć nie sformułowano w niej jasno zarzutów względem zaskarżonej decyzji – zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji wnioski skargi domagające się uchylenia zaskarżonej decyzji okazały się trafne i uzasadnione. Wymaga przede wszystkim zwrócenia uwagi, że materialnoprawną podstawę zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r. poz. 762, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r." lub "rozporządzenie"), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 6c ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 – dalej jako "ustawa o ARMIR"). Należy również wyjaśnić, że źródłem wydania wskazanego wyżej rozporządzenia przewidującego pomoc producentom rolnym była reakcja na negatywne skutki zakłóceń na rynku rolnym w niektórych państwach Unii Europejskiej spowodowana agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Cel tej regulacji przewidywał realne wsparcie tych producentów rolnych, których dotknęły skutki związane z istotnym napływem zbóż z Ukrainy i wpływem tego faktu na ceny ich produktów rolnych oraz związane z tym straty. W związku z tym opracowano pakiet pomocowy, w ramach którego przewidziano wsparcie dla rolników na utrzymanie dochodowości ich gospodarstw rolnych. Pomoc ta miała na celu ustabilizowanie m.in. polskiego rynku rolnego. Z przepisu § 1 powołanego rozporządzenia wynika bowiem, że określa ono zadania realizowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, związane z udzielaniem pomocy, o której mowa w: 1) art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/739 z dnia 4 kwietnia 2023 r. ustanawiającego środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, Polsce i Rumunii (Dz. Urz. UE L nr 96 z 5.04.2023 r., str. 80), zwanego dalej "rozporządzeniem 2023/739", oraz 2) art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1343 z dnia 30 czerwca 2023 r. ustanawiającego środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i Słowacji (Dz. Urz. UE L nr 168 z 3.07.2023 r., str. 22), zwanego dalej "rozporządzeniem 2023/1343" . oraz sposób i tryb realizacji tych zadań. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. pomoc przyznaje się rolnikowi: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), i który wyraził zgodę, o której mowa w art. 10c ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 2) który dokonał sprzedaży: a) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub b) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. . podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą; 3) który poniósł stratę gospodarczą, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia Komisji 2023/739 oraz w art. 1 ust. 2 rozporządzenia Komisji 2023/1343; 4) który w 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i zadeklarował w tym wniosku powierzchnię upraw kukurydzy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku. Jak wynika z administracyjnych akt sprawy skarżący powyższe warunki spełnił. Według zaś § 5 ust. 1 rozporządzenia, wniosek, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, rolnik składa w terminie od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 lipca 2023 r. Termin ten nie podlega przywróceniu (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Również i ten warunek został przez stronę spełniony. Zgodnie zaś z § 7 rozporządzenia, kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzję w sprawie przyznania pomocy w terminie do dnia 15 września 2023 r. Natomiast stosowanie do § 6 ust. 4 rozporządzenia, pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, do wysokości sumy kwoty środków, o których mowa w: 1) art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenie nr 2023/739, wyrażonej w złotych, oraz równowartości tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa oraz 2) art. 2 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 2023/1343, wyrażonej w złotych, oraz dwukrotności tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa. W § 4 ust. 1 rozporządzenia przewidziano zaś, że pomoc przyznaje się: 1) na wniosek rolnika złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji; 2) w wysokości ustalonej zgodnie z § 6; 3) danemu rolnikowi tylko raz. Z administracyjnych akt sprawy jasno wynika, że w dniu 19 czerwca 2023 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Do wniosku dołączył fakturę VAT nr [...] z dnia 15 czerwca 2023 r. obejmującą sprzedaż jęczmienia jarego w ilości 10,90 ton, a w dniu 28 czerwca 2023 r. dokonał zmiany (korekty) tego wniosku, dołączając fakturę VAT nr [...] z dnia 27 czerwca 2023 r. dokumentującą sprzedaż jęczmienia paszowego w ilości 6,84 ton. Trzeba w tym miejscu wyraźnie zaakcentować, że § 4 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. wyraźnie stanowi, że rolnik może dokonywać zmian we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, polegających jedynie na złożeniu dokumentów, o których mowa w ust. 3 lub 4, przy czym zmian tych rolnik może dokonać w terminie, o którym mowa w § 5 ust. 1. Oznacza to, że rolnik który złożył wniosek o przyznanie omawianej pomocy, uprawniony był do dokonania zmiany (korekty) pierwotnie złożonego wniosku, o ile polegała ona na przedłożeniu dodatkowych dokumentów o sprzedaży właściwym podmiotom określonych przepisami produktów rolnych, w przewidzianym tymi regulacjami terminie (do dnia 15 lipca 2023 r.). Także ten warunek w przypadku skarżącego został spełniony. Tymczasem decyzją z dnia 12 września 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lublinie przyznał skarżącemu pomoc finansową w kwocie 2.722,50 zł obejmującą jedynie transakcję sprzedaży jęczmienia jarego udokumentowaną fakturą VAT załączoną do pierwotnego wniosku, a całkowicie pominął transakcję sprzedaży jęczmienia paszowego objętą dokonaną przez stronę korektą wniosku. Pomimo wniesionego przez skarżącego odwołania, względem którego organ I instancji wnioskował zresztą o jego uwzględnienie przyznając, że nie dokonał jednak rozpoznania całości zgłoszonego żądania (pismo organu I instancji z dnia 28 września 2023 r. – k. 26 akt. adm.), Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Lublinie postanowieniem nr 330/2023 z dnia 3 października 2023 r. orzekł o niedopuszczalności odwołania z tego względu, że organ pierwszej instancji odstąpił od uzasadnienia swojej decyzji na zasadzie art. 107 § 4 k.p.a., co skutkowało jej ostatecznością (art. 127 § 1a k.p.a.). Na skutek wniesionej przez skarżącego skargi od rozstrzygnięcia organu I instancji, wyrokiem z dnia 22 lutego 2024 r. (sygn. akt III SA/Lu 648/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 12 września 2023 r. W wyniku zaś ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. przyznał skarżącemu pomoc finansową w kwocie 2.722,50 zł w zakresie sprzedaży jęczmienia jarego oraz odmówił pomocy potwierdzonej fakturą VAT nr [...] z dnia 27 czerwca 2023 r. sprzedaży jęczmienia paszowego w ilości 6,84 ton, a organ odwoławczy utrzymał w całości w mocy to rozstrzygnięcie. Wymaga w tym miejscu zwrócenia uwagi, że sprawa rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o przyznanie pomocy finansowej była dwukrotnie rozpoznawana przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lublinie. Pierwsze rozstrzygnięcie (decyzja z dnia 12 września 2023 r.) zostało uchylone powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2022 r., w sprawie sygn. III SA/Lu 648/23. Jest to o tyle istotne, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (art. 153 p.p.s.a.). Dlatego rolą sądu badającego ponownie legalność zaskarżonej w tej sprawie decyzji było m.in. dokonanie oceny skuteczności zmiany pierwotnego wniosku skarżącego, spowodowanej dołączeniem faktury nr [...] z dnia 27 czerwca 2023 r. dot. sprzedaży jęczmienia paszowego oraz jej ewentualnych skutków, pod względem zgodności z warunkami, na jakich przyznawana była pomoc dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Organy w tym zakresie uchybiły wskazaniom sądu zawartym w powyższym wyroku. Istota sporu dotyczyła zatem oceny legalności tego, czy zasadnie organ odmówił częściowo skarżącemu pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, w zakresie sprzedaży jęczmienia jarego potwierdzonej fakturą VAT nr [...] z dnia 27 czerwca 2023 r., ze względu, z jednej strony na wyczerpanie środków pomocowych, kiedy termin złożenia pierwotnego wniosku obejmującego sprzedaż jęczmienia jarego pozwalał na jego uwzględnienie i miał miejsce w czasie kiedy środki pomocowe były dostępne, a z drugiej strony z powodu rozstrzygania sprawy przez organ I instancji już po dniu 31 grudnia 2023 r., który stanowił ostateczny termin wypłaty środków pomocowych. W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie powyższa kwestia dotycząca terminu wydania decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania środków pomocowych pozostaje bez znaczenia dla podstaw i zasad przyznawanej pomocy, bowiem skarżący jako uprawniony do tego rodzaju pomocy i spełniający przewidziane nią warunki nie może ponosić negatywnych skutków opieszałego działania organów, bez względu na ich przyczynę oraz wadliwego sposobu procedowania zgłoszonego przez niego wniosku. W sprawie istotne jest zaś przede wszystkim to, że orzekające w sprawie organy bez uzasadnionej obowiązującymi przepisami prawa podstawy prawnej potraktowały sprawę tak, jak gdyby skarżący zgłosił w sprawie dwa odrębne wnioski. Tymczasem tak nie było. Otóż, w terminie wynikającym z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych, skarżący złożył wniosek o udzielenie pomocy. Termin ten przewidziano na okres od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 lipca 2023 r. Skarżący z wnioskiem pierwotnym wystąpił w dniu 19 czerwca 2023 r. To właśnie wskazany termin pozycjonował wniosek skarżącego w zakresie kolejności jego złożenia względem dostępności środków i zakresu możliwej do przyznania pomocy. Dokonanie zaś korekty pierwotnego wniosku (dot. sprzedaży jęczmienia jarego) w przewidzianym prawem terminie w sposób dopuszczalny i skuteczny w świetle § 4 ust. 5 rozporządzenia, w zakresie sprzedaży w późniejszym terminie również jęczmienia paszowego, zmieniło jedynie zakres żądania skarżącego, nie miało zaś już żadnego wpływu na termin złożenia pierwotnego wniosku o udzielnie pomocy. Jeżeli zatem skarżący wywiązał się z obowiązku terminowego złożenia wniosku o udzielenie pomocy, kiedy środki finansowe były dostępne i spełniał warunki jej przyznania, to miał prawo oczekiwać od organu, że płatność będzie obejmowała również skorygowaną treść jego wniosku, uwzględniającą fakturę sprzedaży przez niego jęczmienia paszowego z dnia 27 czerwca 2023 r. Organ zaś całkowicie bezzasadnie potraktował skutecznie dokonaną korektę pierwotnego wniosku strony, jako zupełnie nowy wniosek złożony w innym niż pierwotny terminie, z konsekwencjami wynikającymi z wyczerpania środków pomocowych. Był to zaś istotny defekt organu przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy. Zupełnie zaś inną kwestią pozostają reguły określenia wysokości przyznawanej producentowi rolnemu pomocy finansowej, biorąc pod uwagę istotne zmiany stanu prawnego, mając na względzie, że w tym zakresie przepisy powołanego rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r. uległy istotnej zmianie w okresie pomiędzy terminem złożenia przez stronę pierwotnego wniosku pomocowego a terminem rozstrzygania sprawy przez organy w tym przedmiocie. Dlatego organ będzie również obowiązany rozważyć, wedle jakich zasad winna zostać określona wysokość należnych stronie środków pomocowych, uwzględniając treść wniosku po dokonanej przez stronę korekcie. Wskazano już, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Tymczasem w analizowanej sprawie organ odwoławczy zupełnie pominął wskazania zawarte w cytowanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 648/23, co doprowadziło do wadliwości w procedowaniu przed wydaniem zaskarżonej decyzji i naruszenia także przepisów materialnoprawnych. Wskazania co do dalszego postępowania wynikały wprost z zawartych tam rozważań sądu, dlatego ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem tych uwag. Wynika z nich mianowicie, że wniosek skarżącego był jeden i został zgłoszony w dniu 19 czerwca 2023 r. Korekta wniosku była zaś skuteczna i dotyczyła jedynie zmiany zakresu zgłoszonego żądania. Pierwotny termin zgłoszenia wniosku pozycjonował go tym samym co kolejności zgłoszenia w sposób jednoznaczny, przy uwzględnieniu skutecznie dokonanej korekty. Organ tych okoliczności rozpatrując sprawę w ogóle nie uwzględnił, co oznacza, że naruszył przy rozpoznawaniu sprawy omówione wyżej reguły proceduralne oraz przepisy o materialnoprawnym charakterze. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. – uchylić zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II sentencji wyroku uzasadnione jest przepisami art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło