III SA/Lu 574/14
PostanowienieWSA w Lublinie2015-02-17
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał istnienie przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) poprzez wykazanie, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie określił dokładnie wysokości swoich dochodów (w tym z dzierżawy) ani swoich koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, która ma obowiązek wyczerpująco wykazać swoją sytuację majątkową i finansową.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżący złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, podając, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dzieckiem, posiada nieruchomość rolną i dzierżawi część gruntów. Nie przedstawił jednak oświadczenia wykazującego wielkość i rodzaj miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, mimo wezwania sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 14 stycznia 2015 r. skarżący złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu skarżący w zakreślonym terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zakreślając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i niepełnoletnim dzieckiem, posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha, natomiast część gruntów dzierżawi. Na wezwanie referendarza skarżący nadesłał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, nie nadesłał natomiast oświadczenia wykazującego wielkość i rodzaj miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, zatem na koszty sądowe na obecnym etapie postępowania składa się opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od ewentualnego zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach administracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Mając na uwadze oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z nadesłanych dokumentów, brak jest podstaw do uznania, że skarżący wykazał istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie.
Rodzina skarżącego składa się z trzech osób, a źródłem jej utrzymania jest działalność rolnicza prowadzona na gruntach własnych oraz dzierżawionych. Łączna powierzchnia gruntów rolnych, będących w posiadaniu skarżącego wynosi [...] ha, co wynika z decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., na podstawie której skarżącemu przyznano jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł. Do skarżącego należą grunty rolne o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel., z których roczny dochód wynosi [...] zł (zaświadczenie Urzędu Gminy w [...] z dnia [...] r.) oraz grunty rolne o pow. [...] ha, tj. [...] ha przel., z których dochód roczny wynosi [...] zł, a także [...] ha lasu (zaświadczenie Wójta Gminy w [...] z dnia [...] r.). Skarżący nie podał natomiast, jaki osiąga dochód z gruntów przez niego dzierżawionych. Dokonując oceny zdolności płatniczych skarżącego nie można pominąć, że skarżący był wzywany (wezwanie z dnia 27 stycznia 2015 r.) do złożenia oświadczenia w przedmiocie miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne. Okoliczność, że skarżący nie zastosował się do wezwania w tym zakresie (skarżący nadesłał jedynie decyzję w sprawie przyznania płatności bezpośrednich) należy ocenić negatywnie, bowiem ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W przedstawionej sytuacji uznać należy, że skarżący nie określając dokładnie wysokości swoich dochodów (brak wykazania dochodów z dzierżawy), jak również nie podając swoich koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszej sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło