III SA/Lu 575/07

PostanowienieWSA w Lublinie2008-03-14

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która dysponuje środkami finansowymi w depozycie sądowym, ale odmawia ich odebrania z przyczyn osobistych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która dysponuje środkami finansowymi w depozycie sądowym, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, nawet jeśli odmawia ich odebrania z przyczyn osobistych. Brak chęci skorzystania z własnych środków na pokrycie kosztów postępowania wyklucza możliwość uzyskania pomocy publicznej w tym zakresie, ponieważ nie wykazano niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J.G. złożył skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną, brak dochodów i majątku. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące dochodów, wydatków oraz dysponowania kwotą złożoną do depozytu sądowego. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, a jedynie kserokopie innych dokumentów, rozszerzając jednocześnie żądanie o ustanowienie adwokata. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2007 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania - w zakresie wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 5 listopada 2007 r. J.G. wniósł skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania. W dniu 17 grudnia 2007 r. skarżący dokonał opłaty wpisu. W dniu 11 lutego 2007 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania. Do wniosku skarżący dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż jest bezdomny, od 18 czerwca 2007 r. zamieszkuje w piwnicy przynależnej do mieszkania z którego został eksmitowany, ponadto wszystko co posiadał, przekazano jego byłej żonie. Skarżący wskazuje, że nie otrzymał żadnej pomocy społecznej. W rubryce wniosku dotyczącej stanu rodzinnego, odnoszącej się do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim matka oraz pełnoletni syn. Skarżący podnosi również, że nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych, nie posiadają również majątku osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Odnośnie dochodów podaje, że posiada rentę inwalidzką II grupy w związku ze służbą wojskową w kwocie [...] zł "na rękę", matka otrzymuje rentę z KRUS w wysokości [...] zł, natomiast syn nie uzyskuje dochodów. W rubryce nr 11 urzędowego formularza wniosku skarżący dodatkowo oświadczył, że otrzymuje "na rękę" [...] zł, ale zabierana jest mu na potrącenia kwota [...] zł, a ponadto, że kupuje leki matce oraz płaci na syna [....] zł alimentów, natomiast kwota [...] zł to pozostałe potrącenia "związane z podatkiem, kasą chorych i inne". Referendarz Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie, rozpatrując wniosek, uznał, że z oświadczenia dotyczącego dochodów nie wynikało jaka jest kwota dochodów brutto, ponadto w związku z nieprecyzyjnymi sformułowaniami użytymi w rubryce nr 11 dotyczącymi wysokości dochodów netto i dokonywanych potrąceń, zaistniały wątpliwości co do faktycznego dochodu, jaki skarżący osiąga miesięcznie. Dane dotyczące stanu rodzinnego – osób pozostających ze stroną we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają w sprzeczności ze znajdującym się w aktach administracyjnych materiałem dowodowym, gdyż z akt sprawy administracyjnej wynika, że ani G.G. tj. matka skarżącego, ani syn P.W. nie prowadzą z nim wspólnego gospodarstwa domowego, nie zamieszkują razem, natomiast pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z M.G. i zamieszkują w mieszkaniu, z którego skarżący został eksmitowany. W ocenie referendarza wyjaśnienia wymagała również kwestia posiadania (bądź nieposiadania) zasobów pieniężnych, ponieważ w aktach sprawy administracyjnej (k-15) znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...] o udzieleniu zezwolenia M.G. na złożenie do depozytu sądowego kwoty [...] zł tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym zasądzonej prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego [...] Wydziału Cywilnego w sprawie o sygnaturze akt: II [...] dla J.G>, z zaznaczeniem, że kwota ta zostanie wypłacona J.G. na jego wniosek. Ponadto urzędowy formularz nie zawierał innych informacji niezbędnych dla prawidłowej oceny możliwości płatniczych strony, a mianowicie informacji w zakresie stałych miesięcznych wydatków ponoszonych przez stronę na utrzymanie, jak również informacji co do wielkości miesięcznych wydatków ponoszonych na zakup leków dla matki. Z tych powodów wezwaniem z dnia 13 lutego 2008 r. zobowiązano skarżącego do złożenia: - dokumentów źródłowych: wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz ostatniej decyzji o wysokości renty bądź odcinka świadczenia za ostatni miesiąc - oświadczenia w zakresie stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie - oświadczenia w jaki sposób zadysponował złożoną do depozytu kwotą [...] zł. - oświadczenia w zakresie wysokości miesięcznych wydatków przeznaczanych na zakup leków dla matki oraz określenia sposobu ich przekazywania. W odpowiedzi skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów źródłowych, natomiast przedłożył pismo z dnia 19 lutego 2008 r. wraz z 36 załącznikami stanowiącymi kserokopie różnych innych dokumentów, nie mających znaczenia w sprawie. W piśmie z dnia 19 lutego 2008 r., skarżący rozszerzył zakres żądania wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się także ustanowienia adwokata. Rozpoznając wniosek strony o przyznanie prawa pomocy referendarz uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i postanowieniem z dnia 26 lutego 2008 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący w dniu 11 marca 2008 r. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, wskazując, że dane podane przez niego we wniosku są prawdziwe, jego renta wynosi brutto [...] zł, ale wydatki i potrącenia powodują, ze nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy ppsa). Nie ulega wątpliwości, że skarżący ma do swej dyspozycji kwotę [...] zł pozostającą w depozycie sądowym. Wynika to ze znajdujących się w aktach sprawy kopii: - postanowienia Sądu Rejonowego [...] Wydział Cywilny z dnia [...] lutego 2006 r. o podziale majątku wspólnego, - postanowienia Sądu Rejonowego [...] Wydział Grodzki z dnia [...] grudnia 2006 r. o zezwoleniu na złożeniu do depozytu sądowego. Skarżący uważa, że kwota ta nie wyczerpuje jego roszczeń z tytułu podziału majątku wspólnego, oświadczył ponadto, że nie ma zamiaru przyjmować tej kwoty, nawet jako raty na poczet przeprowadzenia całkowitego podziału majątku, ponieważ wówczas stanie się dla sądu "osobą majętną". Oceniając w tym kontekście wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (warunek przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie), jak również, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie (warunek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym). Motywacja, którą kieruje się skarżący, odmawiając odebrania depozytu, nie ma znaczenia. W ocenie Sądu oczywiste jest jednak, że skoro skarżący z powodu dumy czy innych względów osobistych nie chce użyć własnych środków na koszty postępowania, nie może ubiegać się o pomoc publiczną w tym zakresie. W tej sytuacji nie jest również konieczne drobiazgowe ustalanie jego dochodów i wydatków, ponieważ ustalenia w tym zakresie nie mogą przesłonić faktu, że skarżący dysponuje dużą kwotą, z której nie chce jednak korzystać. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło