III SA/Lu 577/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą nr [...] z [...] wydaną z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji 2. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Policji decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 94 w związku z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (tj. Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz.58 z późn. zm.) i § 1, i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2001 r., Nr 131, poz. 1468), po rozpatrzeniu odwołania P. C. od decyzji nr [...] z dnia [...] wydanej z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji o odmowie przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż mł. asp. P. C. pełni służbę w Komendzie Powiatowej Policji. Na funkcjonariusza w służbie stałej został mianowany w dniu [...] grudnia 2001 r. W dniu [...] stycznia 2005 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego położonego w Kolonii S. Do wniosku dołączył odpis z księgi wieczystej działki nr [...], decyzję o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego oraz zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego o przyjęciu zgłoszenia o zakończeniu budowy. Następnie, w dniu 11 lutego P. C. złożył oświadczenie, w którym wyjaśnił, że wybudowany dom znajduje się w stanie nienadającym się do zamieszkania z powodu m.in. braku podłóg, drzwi, niekompletnej instalacji wodno – kanalizacyjnej i elektrycznej. Po rozpatrzeniu całości akt sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] Pierwszy Zastępca Komendanta Powiatowego Policji, działając z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji odmówił przyznania wnioskodawcy pomocy finansowej na wskazany we wniosku cel, uznając, że na dzień złożenia wniosku mł. asp. P. C. posiadał dom jednorodzinny. Od orzeczenia organu I instancji zainteresowany złożył odwołanie do Komendanta Policji, który stwierdził, iż stan prawny niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji – "policjantowi", który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zgodnie z wyżej cytowanym przepisem pomoc finansowa na uzyskanie np. domu jednorodzinnego przysługuje w sytuacji, gdy policjant posiada uprawnienia do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. W art. 95 ustawy o Policji wymienione są sytuacje, w których policjantowi nie przydziela się lokalu mieszkalnego decyzją administracyjną, a taką sytuacją jest m.in. okoliczność posiadania przez policjanta w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej domu jednorodzinnego. Z powyższych przepisów wynika, że pomoc finansowa jest zastępczą formą realizacji prawa policjanta do lokalu mieszkalnego, zatem w postępowaniu o przyznanie świadczenia należy ustalić czy funkcjonariusz ubiegając się o pomoc finansową jest uprawniony do uzyskania lokalu mieszkalnego z zasobów Policji na podstawie decyzji administracyjnej. W świetle § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów – wysokość pomocy finansowej oblicza się według norm zaludnienia przysługujących policjantowi i każdemu członkowi jego rodziny, według uprawnień przysługujących na dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej. Na podstawie wyżej cytowanych przepisów organ II instancji stwierdził, iż pomoc finansowa jest świadczeniem przysługującym na realizację celu, dokonywaną po złożeniu wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej, czyli odnosi się do sytuacji, która ma nastąpić w przyszłości. Z akt sprawy wynika, iż zgodnie z zawiadomieniem z [...] grudnia 2004 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego przyjął zgłoszeni o zakończeniu budowy i nie wniósł sprzeciwu do użytkowania budynku mieszkalnego, zatem w tej dacie w przedmiotowym domu jednorodzinnym wykonane były wszystkie roboty budowlane. Oznacza to, że policjant miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, a to uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej złożonego do KPP w dniu [...] stycznia 2005 r. Na powyższą decyzję pełnomocnik P. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając jej: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – poprzez odmowę przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego uzasadniając odmowę faktem posiadania przez niego w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych – w sytuacji gdy potrzeby mieszkaniowe skarżącego nie były zaspokojone ani w dacie złożenia wniosku tj. w dniu [...] stycznia 2005r. ani nie są zaspokojone w chwili obecnej, albowiem budynek mieszkalny, należący do skarżącego nie nadawał się do zamieszkania w całości ani też w części w dacie złożenia wniosku i stan ten trwa do chwili obecnej, - naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w rozpoznawanej sprawie, sprowadzające się w szczególności do zaniechania ustalenia, czy dom jednorodzinny należący do P. C., w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe wnioskodawcy, a tym samym stanowi negatywną przesłankę ubiegania się skarżącego o pomoc finansową. Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie do takiego naruszenia prawa doszło, i tym samym skarga podlegała uwzględnieniu. Kwestie związane z mieszkaniami funkcjonariuszy Policji uregulowane zostały w Rozdziale 8 ustawy z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.), w przepisach art. 88 – art. 98, które stanowią przede wszystkim ogólną zasadę, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych (art. 88). Uprawnienie powyższe może być realizowane poprzez przydzielenie policjantowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (art. 88 – 90, art. 95 – 97 ustawy o Policji), poprzez przyznanie mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (art. 92 cyt. ustawy), bądź poprzez udzielenie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W rozpoznawanej sprawie skarżący, będący policjantem w służbie stałej od dnia 21 grudnia 2001 r., w dniu 31 stycznia 2005 r. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Do swojego wniosku załączył aktualny odpis z księgi wieczystej, potwierdzający własność gruntu, pozwolenie właściwego organu na budowę domu oraz zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zakończeniu robót budowlanych związanych z budową domu skarżącego. Do dokumentów tych dołączył również oświadczenie, iż jego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone, albowiem w związku z brakiem własnego lokum zamieszkuje wraz z żoną u teściów. Obecnie budowany dom ma w przyszłości takie potrzeby zaspokoić, jednakże na jego ukończenie niezbędne są mu dodatkowe środki pieniężne, o które ubiega się w ramach przysługującej mu pomocy finansowej. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Tryb postępowania oraz szczegółowe zasady przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego określony został w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2001 r., Nr 131, poz. 1468). Zgodnie z przepisami tam zamieszczonymi, pomoc finansową przyznaje się jednorazowo policjantowi w służbie stałej, jeżeli nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Pomoc taką przyznaje się na wniosek policjanta, zaś do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego w nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub o dom jednorodzinny w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Takimi dokumentami są w szczególności: 1) zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej albo 2) wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną, albo, 3) w przypadku budowy domu jednorodzinnego – aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu, albo 4) pozwolenie na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Stwierdzenie "w szczególności" oznacza, że katalog dokumentów określonych tym przepisem nie jest zamknięty. Mając na uwadze cytowane uregulowania, błędne jest twierdzenie, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) jest świadczeniem, które odnosi się do sytuacji, która ma nastąpić w przyszłości. Skoro bowiem zgodnie z przepisami cytowanego rozporządzenia, dokumentami potwierdzającymi fakt ubiegania się o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny może być między innymi wyciąg z księgi wieczystej oraz umowa kupna lokalu (domu jednorodzinnego), oznacza to, że ustawodawca przewidział możliwość przyznania takiej pomocy na lokal (dom) już zakupiony, będący w posiadaniu wnioskującego o przyznanie takiej pomocy. Również sama ustawa o Policji nie przewiduje wygaśnięcia prawa do uzyskania takiej pomocy na skutek upływu czasu, czy też zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona, przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie. Art. 94 ust. 1 mówi wprawdzie, że pomoc finansowa przysługuje na "uzyskanie lokalu mieszkalnego ... lub domu jednorodzinnego" lecz stwierdzenie to określa cel, na jaki pomoc jest przyznawana, nie limitując czasu, w jakim może być przyznana (por. wyrok WSA z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt: I SA 1724/03) W niniejszej sprawie skarżący, składając wniosek o przyznanie mu pomocy finansowej nie posiadał jeszcze domu jednorodzinnego, który nadawałby się do zamieszkania, czyli jego potrzeby mieszkaniowe były niezaspokojone. Organy wydające decyzje w przedmiotowej sprawie, nie kwestionują również faktu, że przed rozpoczęciem budowy policjant nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w sposób, który wykluczałby możliwość przyznania mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że jeżeli przed rozpoczęciem budowy domu jednorodzinnego policjant spełniał ustawowe przesłanki do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie domu, pomoc taką należy mu przyznać, niezależnie od okoliczności, czy w dacie złożenia wniosku czy wydania decyzji w tej sprawie dom ten istniał w sferze planów, czy był w trakcie budowy, czy też został już wybudowany. Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) w związku z art. 135 oraz art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.