III SA/Lu 578/09
PostanowienieWSA w Lublinie2010-01-20
Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli sytuacja materialna strony to uzasadnia.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący sprecyzował żądanie do ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając sytuację materialną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. D. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać A. D. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, o wyznaczenie którego zwrócić się Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Jednocześnie ze skargą skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Skarżący wezwany do uzupełnienia braków formalnych urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy przez wskazanie jednego wybranego profesjonalnego pełnomocnika, w zakreślonym terminie złożył oświadczenie, iż domaga się ustanowienia radcy prawnego.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
W tym miejscu podnieść należy, że do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oraz dokumentów złożonych do akt sprawy wynika, że skarżący nie jest nigdzie zatrudniony i nie osiąga żadnych dochodów. Decyzją Miejskiego Urzędu Pracy w [...] z 1 kwietnia 2009r. skarżący został uznany za osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (k-5 a.s.). Skarżący mieszka z rodzicami, którzy pomagają w jego utrzymaniu. Korzysta także ze środków pomocy społecznej (zaświadczenie MOPR w [...] z 27 sierpnia 2009r. k-332 akt adm.). Nie posiada żadnego majątku nieruchomego jak również żadnych zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych.
Mając na uwadze sytuację materialną skarżącego, w szczególności fakt, iż nie osiąga on żadnego dochodu, jak również nie posiada majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów postępowania, uznać należy, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 258 § 1
i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło