III SA/Lu 578/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P. odmówił M. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. zmienił klasyfikację taryfową importowanych przez M. M. towarów oraz określił kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu. Decyzja została doręczona skarżącemu [...] kwietnia 2013 r. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. (złożonym osobiście w Urzędzie Celnym w L. dnia 10 maja 2013 r.) M. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 31 maja 2013 r.) M. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. Skarżący wyjaśnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania spowodowane było mylną informacją od żony o rzeczywistej dacie odbioru przesyłki. O faktycznej dacie odbioru przesyłki dowiedział się od funkcjonariusza Urzędu Celnego w L. prowadzącego sprawę. Skarżący twierdzi, że pomyłka żony nie powinna go obciążać, gdyż żona nie jest pracownikiem firmy. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P.j odmówił M. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn.zm.), dalej: Ordynacja podatkowa, ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, tj. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Powyższe przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie, co oznacza, że niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że skarżący nie złożył łącznie z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie złożono 10 maja 2013 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu wpłynął 3 czerwca 2013 r. Skarżący nie uprawdopodobnił również braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2013 r. doręczono skarżącemu w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej w dniu 24 kwietnia 2013 r. Z uwagi na nieobecność adresata w mieszkaniu, przesyłkę doręczono pełnoletniemu domownikowi – żonie skarżacego A. M. Organ uznał, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania M. M. nie wskazał żadnych okoliczności uprawdopodabniających brak winy. Argumentacja skarżącego sprowadza się do faktu, że żona mylnie poinformowała go o faktycznej dacie odbioru przesyłki. Fakt, że żona M. M. nie jest pracownikiem firmy nie ma znaczenia w sprawie, gdyż przesyłka została wysłana na właściwy adres firmy (jednocześnie jest to adres zamieszkania), natomiast osoba, która odebrała korespondencję – A. M. jest osobą pełnoletnią i jak zaznaczono na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podjęła się ona oddania pisma adresatowi, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Przesyłka polecona została więc doręczona prawidłowo w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że odpowiedzialność za prawidłowy odbiór przesyłki przez pełnoletniego domownika dotyczy również poinformowania adresata o rzeczywistej dacie jej odbioru. Organ stwierdził, że skarżący nie dołożył należytej staranności w dbałości o swoje interesy. Skoro nie był pewny, kiedy otrzymał korespondencję, powinien podjąć działania zmierzające do ustalenia ponad wszelką wątpliwość daty doręczenia decyzji. Okoliczności sprawy nie wskazują zatem na to, że skarżący użył możliwie największego wysiłku umożliwiającego zachowanie terminu. Niedochowanie terminu przez stronę nastąpiło wskutek niezachowania staranności w prowadzeniu sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Celnej w B. P. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: - art. 162 § 1, 121 § 1, 122 Ordynacji podatkowej przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy skarżący wykazał brak swojej winy w uchybieniu terminu, - art. 122, 121 § 1, Ordynacji podatkowej przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pomimo że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 122 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że decyzja została dostarczona mu podczas jego nieobecności. Przesyłkę odebrała żona, niebędąca pracownikiem jego firmy i nieorientująca się w jej sprawach, która błędnie poinformowała skarżącego o terminie jej odebrania. Na skutek powyższego skarżący uważał, że termin upływa później. Zdaniem skarżącego odwołanie zostało złożone w terminie błędnie wskazanym mu przez żonę, zatem nie można postawić skarżącemu zarzutu celowego niedopełnienia terminu. Pomyłka w datach wyszła na jaw dopiero po złożeniu przez skarżącego odwołania w Urzędzie Celnym, którego funkcjonariusz zwrócił uwagę skarżącego na daty. Wcześniej skarżący nie wiedział o jego uchybieniu. W ocenie skarżącego, przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy, z przyczyn, od niego niezależnych, co zostało wykazane we wniosku. Po uzyskaniu zaś informacji dokonał niezbędnych czynności, a zatem spełnił wszystkie wymagane prawem warunki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ponadto, przekroczenie terminu było niewielkie i niezawinione, zatem nie może powodować braku możliwości zmiany decyzji, która została wydana w oparciu o błędną klasyfikację i nie odpowiada rzeczywistemu stanowi faktycznemu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] lipca 2013 r. o odmowie przywrócenia M. M. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie zmiany danych w zgłoszeniu celnym i retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Z akt sprawy wynika, że wyżej wymieniona decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona skarżącemu 24 kwietnia 2013 r. Przesyłkę odebrała żona skarżącego – A. M. (k. 19 akt adm.). W niniejszej sprawie doszło do zastosowania instytucji doręczenia zastępczego przewidzianej w art. 149 Ordynacji podatkowej. Przepis ten przewiduje, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z akt sprawy wynika, że odbiór przesyłki potwierdziła w dniu 24 kwietnia 2013 r. żona skarżącego – A. M., która podjęła się oddania pisma adresatowi. Nie ulega wątpliwości, że żona skarżącego jest domownikiem w rozumieniu wspomnianego wyżej przepisu. Doręczenie przesyłki do jej rąk było więc prawidłowe w świetle art. 149 Ordynacji podatkowej. Okoliczność, że żona skarżącego nie jest pracownikiem jego firmy nie ma znaczenia, ponieważ przesyłka adresowana była do skarżącego jako osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał z dniem 8 maja 2013 r. Odwołanie skarżący złożył osobiście w Urzędzie Celnym w L. dnia 10 maja 2013 r. (k. 27 akt. adm.). Wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył natomiast w dniu 31 maja 2013 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym – k. 28 akt adm.). Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie załączył odwołania. Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej wynika natomiast, że wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Podkreślić należy, że przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga jedynie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu procesowego nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. W niniejszej sprawie skarżący wskazał w postępowaniu administracyjnym, że okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia odwołania był brak wiedzy co do faktycznej daty odbioru przesyłki zwierającej decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2013 r. Skarżący podniósł, że przesyłkę poleconą odebrała żona. Z oświadczenia skarżącego wynika, że A. M. poinformowała go, że korespondencję odebrała 26 kwietnia 2013 r. Skarżący ustalił następnie, że przesyłka została odebrana 22 kwietnia 2013 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że instytucja doręczenia zastępczego przewidziana w art. 149 Ordynacji podatkowej ma charakter fakultatywny i zależna jest od złożenia przez osobę przewidzianą w tym przepisie oświadczenia o podjęciu się oddania pisma adresatowi. Tym samym osoba taka dobrowolnie bierze na siebie odpowiedzialność za prawidłowy odbiór przesyłki przez adresata. Oznacza to, że z faktu pozostawania we wspólnocie domowej oraz zobowiązania się do oddania pisma wynika domniemanie generalnego upoważnienia do odbioru pism, które to domniemanie może być skutecznie obalone przez adresata. Ewentualne działania i zaniechania domownika obciążają również skarżącego. To strona postępowania powinna poczynić starania co do zapewnienia takiego odbioru korespondencji, który pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji upływu terminów procesowych. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, by uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani w skardze do sądu nie wskazał skarżący takich okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, że przyczyna niedochowania terminu były nadzwyczajne, nieprzewidziane okoliczności, które uniemożliwiały skarżącemu złożenie odwołania w terminie. Wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu – błąd co do daty doręczenia decyzji nie może być w okolicznościach sprawy uznana za usprawiedliwioną. Nie sposób również nie zauważyć, że podawana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu nie została w jakikolwiek sposób uprawdopodobniona. Domagając się przywrócenia terminu skarżący poprzestał bowiem na własnych twierdzeniach, nie próbując nawet ich uprawdopodobnić. Prawidłowe jest stanowisko organu, że skarżący nie wykazał wymaganej dbałości o swoje sprawy. Nie dołożył należytej staranności w celu ustalenia rzeczywistej daty doręczenie decyzji, mimo iż jako osoba prowadząca działalność gospodarczą powinien sobie zdawać sprawę z wagi terminów i konsekwencji ich niedochowania. Tylko ubocznie zauważyć należy, że skarżący wielokrotnie myli daty doręczenia decyzji wskazując dzień 22 kwietnia 2013 r., podczas, gdy jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru był to dzień 24 kwietnia 2013 r. Ponadto skarżący błędnie określa we wniosku o przywrócenie terminu datę złożenia odwołania, nazywając je w dodatku zażaleniem. Skarżący wskazuje mianowicie dzień 4 maja 2013 r. jako dzień nadania odwołania, podczas gdy odwołanie złożone zostało przez skarżącego osobiście w dniu 10 maja 2013 r. Okoliczności te również świadczą o braku staranności w dochodzeniu własnych praw. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że argumentacja skarżącego nie może być uznana za uprawdopodabniającą okoliczność braku winy w niezachowaniu terminu do wniesienia odwołania. Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest obszerne i wyczerpujące, odnosi się także szczegółowo do wszystkich podnoszonych przez skarżącego zarzutów. Podsumowując stwierdzić należy, że organ słusznie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2013 r., skoro skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.