III SA/Lu 579/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Robert Hałabis Protokolant Referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości [...] zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym [...] zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT. Starosta L. decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. zatrzymał R. S. prawo jazdy kategorii A, B, C, BE,CE, T nr [...], wydane przez Starostę L. w dniu [...] czerwca 2006 r. Jako podstawę materialnoprawną organ I instancji przytoczył art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2018 r., poz. 267), zwanej dalej "ustawą". Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że Burmistrz B. wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Na skutek odwołania wniesionego przez skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. Organ II instancji podniósł, że w aktach sprawy znajduje się ostateczna decyzja uznająca stronę za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wniosek organu właściwego skierowany do organu I instancji o zatrzymanie prawa jazdy. W tych okolicznościach spełnione zostały wszystkie przesłanki (art. 5 ust. 3b ustawy) do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy). Organ odwoławczy wywiódł, że decyzja Burmistrza B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. została skierowana pod prawidłowy adres i była dwukrotnie awizowana. Zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z art. 44 § 3 k.p.a. wynika, że w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Stosownie do art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Tak więc decyzja uznająca stronę za dłużnika alimentacyjnego stała się ostateczna z dniem 8 maja 2018 r., a organy orzekające w sprawie zatrzymania prawa jazdy są związane jej treścią. W ocenie organu odwoławczego, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność, że zaległości alimentacyjne wynikały z choroby skarżącego i związanego z tym brakiem pracy. Organ zauważył, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt K 23/10 uznał, że art. 5 ust. 3b ustawy w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżący podniósł, że decyzje wydane w obu instancjach są dla niego krzywdzące i nie jest z nich zadowolony. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, co skutkuje jej oddaleniem. Okoliczności sprawy są niesporne i nie były zwalczane przez skarżącego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza B. skarżący został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Następnie organ ten, wnioskiem z dnia [...] maja 2018 r. wystąpił do Starosty L. o zatrzymanie prawa jazdy posiadanego przez stronę, załączając odpis powyższej decyzji. W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy rzeczywiście powyższa decyzja ma znamiona decyzji ostatecznej. Przepisy zawarte w art. 44 k.p.a. regulują kwestie dotyczące terminów odbioru pism przez adresata oraz fikcji prawnej jego doręczenia. Instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia, dlatego też zasady stosowania tej instytucji powinny być ściśle przestrzegane. Przepis art. 44 § 1 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a., jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta) na ten okres (§ 1 pkt 1 i 2). Kolejną przesłanką skuteczności doręczenia, jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W razie, gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia (§ 3). Złożenie przez doręczającego pisma w jednym z miejsc wskazanych przez ustawodawcę oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w miejscu określonym w tym przepisie, jest równoznaczne z uznaniem, że doręczenia dokonano z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni, liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W przedmiotowej sprawie wymogi przewidziane w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2018 r. wydana z upoważnienia Burmistrza B. została skierowana do skarżącego na prawidłowy adres, tj. ul. [...],[...] B. (k. 24 akt administracyjnych). Jak wynika z akt administracyjnych, z powodu niemożności doręczenia tej decyzji w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., w dniu 10 kwietnia 2018 r. doręczyciel pozostawił przesyłkę na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej, informując o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Informację pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata. Ponieważ adresat nie podjął przesyłki poleconej w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 18 kwietnia 2018 r. Przesyłka została zwrócona do nadawcy w dniu 25 kwietnia 2018 r., gdyż adresat nie podjął awizowanej decyzji. Na nieodebranej przesyłce umieszczone zostały informacje o awizowaniu i powtórnym awizowaniu, opatrzone podpisem doręczyciela i datami tych czynności. Skoro skarżący został dwukrotnie zawiadomiony, zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać oraz o terminie odbioru, to trafnie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2018 r. wydana z upoważnienia Burmistrza B. została doręczona skutecznie skarżącemu poprzez przyjęcie fikcji doręczenia. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. należy przyjąć, że doręczenia dokonano z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, tj. w dniu 24 kwietnia 2018 r. Nie jest sporne, że skarżący nie złożył odwołania od tej decyzji, a zatem stała się ona ostateczna po upływie 14 dni od daty doręczenia, w dniu 9 maja 2018 r., a nie w dniu 8 maja 2018 r., jak omyłkowo przyjął organ odwoławczy. W tym stanie rzeczy, Starosta L. zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 3b ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika: 1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r. poz. 2204 oraz z 2018 r. poz. 20 i 305) oraz 2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji. W myśl zaś art. 5 ust. 5 ustawy, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Literalne brzmienie tego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że decyzja wydana na jego podstawie jest decyzją o charakterze związanym, a nie uznaniowym, co oznacza, że organ jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy. W tym zakresie orzecznictwo sądowoadministracyjne jest już ugruntowane i jednolite ( zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2773/17; z dnia 21 listopada 2018 r., sygn.. akt I OSK 83/17). Podnieść również trzeba, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt K 23/10 (OTK-A 2014/2/10, Dz.U.2014/236) stwierdził, że art. 5 ust. 3b ustawy w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2018 r.,poz.1302 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.". Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku uzasadniają przepisy art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz.18).