III SA/Lu 58/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych z dnia [...] października 2004 r. Nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wojewody przez Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych nr [...] z dnia [...] października 2004 r., orzekającej o odmowie wymeldowania G. K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. K. w L., utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ I instancji orzekł o odmowie wymeldowania G. K. z pobytu stałego z lokalu przy ul. K. z powodu braku przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od decyzji tej odwołanie wniósł Z. K., podnosząc, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie nieprawdziwych zeznań świadków i jest rażąco niesprawiedliwa. Po rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracji na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nie przebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym mieszkaniem. Z powyższego wynika, że organy administracji w sprawie o wymeldowanie obowiązane są do ustalenia czy występuje okoliczność faktycznego opuszczenia lokalu. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ewidencyjny ustalił, że G. K. zamieszkuje w lokalu przy ul. K. i nie nastąpiło trwałe zerwanie więzów z lokalem. Powyższy fakt potwierdzili świadkowie, którzy pomagali G. K. przy malowaniu mieszkania i drobnych naprawach. Sąsiedzi udzielający informacji funkcjonariuszowi Komisariatu V, dokonującemu kontroli meldunkowej oświadczyli, iż G. K. jest widywana pod wyżej wymienionym adresem i choć w trakcie rozmowy stwierdzili, iż od kilkunastu dni jej nie widzieli, nie świadczy to, że opuściła ona w sposób trwały przedmiotowy lokal i w nim nie zamieszkuje. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy wyjaśnił, iż zameldowanie jest tylko i wyłącznie potwierdzeniem faktu zamieszkiwania osoby pod wskazanym adresem, nie rozstrzyga natomiast kwestii prawnej do lokalu. To, komu zostanie przydzielone uprawnienie do przedmiotowego lokalu, rozstrzygnie sąd, bowiem w tym przedmiocie toczy się postępowanie. Dołączone do odwołania przez Z. K. zawiadomienie o przestępstwie, nie opatrzone prezentatą prokuratury, jak i zarzuty podnoszone w odwołaniu, iż zarówno świadkowie, jak i G. K., złożyli fałszywe zeznania, nie może być wzięte pod uwagę do czasu wydania wyroku w tym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, iż materiał dowodowy wskazuje na to, że G. K. nie opuściła w sposób trwały przedmiotowego lokalu, a więc brak jest podstaw do jej wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył Z. K., w której wniósł o uchylenie zarówno jej, jak i decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonym decyzjom zarzucił niezgodność z prawem, a mianowicie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i błędne ustalenie, iż G. K. zamieszkuje w L. przy ul. K., a nie w W., wraz z mężem. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie do takiego naruszenia prawa doszło, i tym samym skarga podlegała uwzględnieniu. Wydając zaskarżone decyzje w sprawie o wymeldowanie G. K., zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy oparł się przede wszystkim na zeznaniach świadków – jej sąsiadów. Przesłuchani w tym charakterze zostali: T. C. oraz Z. P. Z zeznań wyżej wymienionych świadków wynika, że G. K. od dłuższego czasu zamieszkuje w L. przy ul. K. Ponadto organy administracji uznały, iż również wynik kontroli meldunkowej dokonanej przez funkcjonariuszy Policji, nie wskazuje, że opuściła ona przedmiotowy lokal w sposób trwały. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym stwierdził, iż postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie przez organy administracyjne obarczone jest wadami. Na wstępie, podkreślenia wymaga fakt, iż w postępowaniu administracyjnym, wydanie prawidłowej decyzji powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego, istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 107 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu decyzji należy podać m.in. dowody, na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Z nie wyjaśnieniem takich okoliczności mamy do czynienia między innymi wówczas, gdy dowody zgromadzone w sprawie, przeprowadzone zostały w sposób wadliwy. Mając na uwadze przepisy rozdziału 4 kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 75 § 1, art. 79 § 1 i 2, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. O miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych oraz oględzin należy powiadomić stronę przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie ocenić na podstawie całokształtu zebranego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozpoznawanej sprawie, organy administracji przeprowadzając dowód z przesłuchania świadków, uchybił postanowieniom art. 79 § 1 k.p.a. stanowiącym o konieczności zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia tegoż dowodu, a co za tym idzie pozbawił stronę prawa do brania czynnego udziału w takim przesłuchaniu. Art. 79 k.p.a. stanowi gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Zachowanie wymogu z art. 79 jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej, a naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego, naruszenie przez organ administracji obowiązków z art. 79 k.p.a. jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W świetle powyższego należy uznać, iż w rozpoznawanej sprawie organy ustaliły stan faktyczny i wydały decyzje na podstawie wadliwie przeprowadzonych dowodów, albowiem z akt sprawy wynika, że strona – Z. K., nie był zawiadamiany o miejscu i terminie przesłuchania świadków i możliwości uczestniczenia w takim przesłuchaniu. Skoro zatem naruszono przepisy postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym wydano decyzje na podstawie niekompletnego materiału dowodowego decyzja podlegała uchyleniu. Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.