III SA/Lu 580/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi E.D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2007 nr [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. D. od decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2007 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej "astma oskrzelowa", utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanymi dalej narażeniem zawodowym. Z "karty oceny narażenia zawodowego" wynika, że E. D. zatrudniona była od [...] marca 1973 r. do [...] lutego 1974 r. na stanowisku pielęgniarki w Państwowym Szpitalu dla Nerwowo Chorych w S., od [...] marca 1974 r. do [...] czerwca 1999 r. na stanowisku pielęgniarki na Oddziale Dziecięcym Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w B., a od [...] czerwca 1999 r. pracuje w Związku Zawodowym w [...] Szpitalu Specjalistycznym. W czasie pracy miała kontakt z lekami podawanymi dzieciom, z chemicznymi środkami do utrzymania czystości, do dezynfekcji. Z orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. wydanego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w L. wynika, że u E. D. choroby zawodowej nie rozpoznano. Rozpoznana u niej astma oskrzelowa nie ma związku przyczynowego z warunkami pracy. Testy skórne z alergenami występującymi w środowisku pracy były ujemne, natomiast dodatnie na roztocza kurzu domowego, co wskazuje na pozazawodowy charakter schorzenia. Choroby zawodowej nie rozpoznano również u E. D. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., upoważnionym na podstawie przepisu § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia do wykonywania ponownych badań lekarskich pracowników odwołujących się od orzeczenia jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, do którego została skierowana po wniesieniu odwołania od orzeczenia z WOMP w L. Z wydanego w Instytucie orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. wynika, że na podstawie wykonanych badań lekarskich, w tym testów z alergenami występującymi w środowisku domowym oraz w środowisku pracy, potwierdzono brak podstaw do stwierdzenia u E. D. choroby zawodowej. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, a w szczególności uczulenie na pospolite alergeny wziewne w tym na roztocza kurzu domowego i ujemne testy z alergenami środowiska pracy (brak uczulenia na środki chemiczne do dezynfekcji i utrzymania czystości w środowisku pracy), organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Na decyzję organu odwoławczego E. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazując, że według niej istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż choroba ta powstała w związku z "narażeniem zawodowym" i dlatego zwróciła się do sądu o wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu uznania jej schorzenia za chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wbrew zarzutom skarżącego organ odwoławczy wydał decyzję w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. nr 132, poz. 1115). Zgodnie z § 2 ust. 1 owego rozporządzenia chorobą zawodową jest schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenie zawodowe). Aby zatem doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonych do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane zdefiniowanym w § 2 ust. 1 rozporządzenia narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Z § 8 ust. 1 wskazanego rozporządzenia natomiast wynika, że podstawę do wydania przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia stanowi materiał dowodowy, a w szczególności obok danych zawartych w orzeczeniu wydanym przez lekarza placówki służby zdrowia upoważnionej zgodnie z § 5 rozporządzenia do rozpoznania choroby zawodowej - ocena narażenia zawodowego pracownika. W przypadku ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, ocena warunków jego pracy musi wykazać bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pracę wykonywał w warunkach narażających na powstanie tej choroby zawodowej. Wówczas dopiero istnieje domniemane związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Inaczej mówiąc, jeśli można stwierdzić, że konkretny czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to narażenie na jego działanie na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania tego schorzenia. Postępowanie w sprawie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., tj. astmy oskrzelowej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że u skarżącej rozpoznano wyżej wymienione schorzenie, jednakże – jak podnoszą obie niezależne, wyspecjalizowane placówki służby zdrowia właściwe do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania, które wydały orzeczenia lekarskie, stanowiące podstawę wydania decyzji administracyjnych organów obu instancji – schorzenie to nie ma charakteru zawodowego. I tak Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. stwierdziła u E. D. stwierdziła, że obserwacja w kierunku astmy oskrzelowej zawodowej ma wynik negatywny. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że stwierdzona u pacjentki alergia nie jest alergią zawodową, a uczuleniem na roztocza kurzu. Z orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. wynika, że brak jest podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że badania czynnościowe układu oddechowego wykazały cechy stałej obturacji z obniżeniem przepływów w drobnych oskrzelach i podwyższeniem całkowitego oporu oskrzelowego, pacjentka ma objawy przewlekłego zapalenia zatok szczękowych oraz patogenną florę bakteryjną. Pacjentka jest uczulona na roztocza kurzu domowego oraz na kobalt i nikiel, które to mają charakter pozazawodowy. Stwierdzoną u pacjentki astmę należy łączyć przyczynowo zarówno z uczuleniem na roztocza kurzu domowego. Zatem specjalistyczne jednostki organizacyjne służby zdrowia, powołane do orzekania w sprawie chorób zawodowych, zarówno pierwszego jak i drugiego stopnia, orzekły o braku związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną u skarżącej astmą oskrzelową a narażeniem zawodowym. Wykazały, że stwierdzona u skarżącej astma oskrzelowa związana jest z uczuleniem na roztocza kurzu domowego, a te nie występują w środowisku pracy pielęgniarki. Podnieść należy, że testy skórne z alergenami występującymi w środowisku pracy były ujemne. Zatem wprawdzie u skarżącej rozpoznano astmę, jednakże stwierdzono, że nie jest ona pochodzenia zawodowego. Dlatego pomimo że w przypadku skarżącej występuje pierwsza z przesłanek charakteryzujących pojęcie choroby zawodowej, tj. skarżąca cierpi na schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, organy wykazały, że druga z przesłanek (stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy) nie jest w przedmiotowej sprawie spełniona. Postępowanie administracyjne przeprowadzono w zgodzie z przepisami prawa. Po przeprowadzeniu przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego (dochodzenia epidemiologicznego) oraz uzyskaniu orzeczeń lekarskich z dnia [...] lutego 2007 r. i z dnia [...] lipca 2007 r. wydano decyzję z dnia [...] września 2007 r., która została utrzymana w mocy decyzją drugiej instancji z dnia [...] października 2007 r. Oceniając postępowanie przed organem pierwszej instancji jako prawidłowe, odpowiadające zasadom i przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia dotyczącego chorób zawodowych, Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny zasadnie utrzymał zaskarżoną decyzją w mocy decyzję z dnia [...] września 2007r. Organ trafnie uznał wydane w postępowaniu orzeczenia lekarskie jako spełniające w świetle Kodeksu postępowania administracyjnego wymogi procesowe opinie biegłych, uwzględnił je w zgromadzonym materiale dowodowym i prawidłowo dokonał wszechstronnej oceny sprawy na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego sprawy, przy uwzględnieniu zasad postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.; Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podziela ocenę opisanych orzeczeń lekarskich wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zawarte w tych opiniach wnioski są przekonujące i logicznie wyjaśniają powody, dla których nie uznano zawodowej etiologii stwierdzonej u E. D. choroby. Sąd nie dopatrzył się w przebiegu postępowania administracyjnego uchybień przepisom postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem choroby w orzeczeniu lekarskim wydanym przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze i spełniającym wymogi dotyczące opinii biegłych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1851/04, niepubl.; uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r., sygn. akt OPS 3/02, opubl. ONSA z 2003 r., z. 1, poz. 4; wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt I SA 180/00, LEX nr 77663; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 1445/99, LEX nr 53802). Z tych względów, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.