III SA/Lu 580/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007 r. znak [...] w przedmiocie choroby zawodowej – w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 20 marca 2008r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż z uwagi na sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokackiego. Powołała się na trudną sytuację zdrowotną, gdyż po opłaceniu stałych opłat pozostaje jej niewiele środków na utrzymanie się i na leczenie oraz zakup leków. Ponosi też wydatki na dojazdy do lekarzy i do sanatoriów. Skarżąca podaje, że ziemię którą posiada, oddała w dzierżawę i wszelkie dochody z niej i dopłaty pobiera dzierżawca. W stosownym formularzu skarżąca wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma pełnoletnimi synami, posiada dom o pow. [...] m2, działkę pod domem o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Skarżaca oświadczyła, że nie posiada innego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Odnośnie swoich dochodów skarżąca podała, iż otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł brutto oraz wynagrodzenie za pracę w niepełnym wymiarze w kwocie [...] zł brutto. Łącznie miesięczny dochód skarżącej wynosi [...] zł. Ponadto skarżąca w rubryce dotyczącej stanu majątkowego osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wskazała, iż zamieszkuje z synem i synową, którzy prowadzą "odrębną kuchnię" i nie prowadzą z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Dodatkowo skarżąca podniosła, że z uwagi na stan zdrowia jest często zmuszona do korzystania z odpłatnych usług robienia zakupów, sprzątania i wykonywania cięższych prac domowych, a podczas ataków duszności musi korzystać z taksówek. W ocenie referendarza sądowego rozpatrującego wniosek, oświadczenie skarżącej okazało się niewystarczające do oceny sytuacji materialnej skarżącej. W związku z tym referendarz pismem z dnia 26 marca 2008 r. wezwał skarżącą do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a w przypadku ich nieposiadania, złożenie stosownego oświadczenia; umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego; oświadczenia skarżącej, czy pełnoletnie dzieci W. i D.D. pozostają na jej utrzymaniu i z jakich powodów, czy też pracują i osiągają z tego tytułu dochody, jeśli tak, to jaka jest ich wysokość; oświadczenia skarżącej, w którym jednoznacznie wyjaśni sprzeczność wynikającą z informacji podanych przez nią w rubryce nr 6 i rubryce nr 8 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia skarżącej w zakresie stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie, jeśli posiada to przedłożenie dokumentów potwierdzających te wydatki (dowody zapłaty, rachunki, faktury VAT, itp.); oświadczenia skarżącej w zakresie stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na leczenie i zakup leków, jeśli posiada to przedłożenie dokumentów potwierdzających te wydatki. Skarżąca nie nadesłała żądanych oświadczeń ani dokumentów, zaś w piśmie z dnia 4 kwietnia 2008 r., oświadczyła wprost, iż nie złoży wymaganych dowodów w tej sprawie. W dniu 11 kwietnia 2008 r., referendarz sądowy wydał postanowienie, w którym odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy ze względu na zaistniały brak możliwości ustalenia stanu majątkowego skarżącej. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym jednak ponownie oświadczyła, że nie będzie składać żadnych dokumentów związanych z ustalaniem jej stanu majątkowego, oraz podniosła, że nie zgadza się z wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 17 stycznia 2008 r. oddalającym jej skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek nie może być uwzględniony. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd w zakresie ustalania powyższych okoliczności nie przeprowadza dochodzenia, gdyż przepisy ustawy nie wyposażają go w takie kompetencje. Opierać się musi na oświadczeniu wnioskodawcy, względnie dokumentach źródłowych, jeśli takie istnieją (art. 255 ppsa). Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 ppsa, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie skarżącej obejmujące dokładne dane m. in. o stanie majątkowym, dochodach oraz stanie rodzinnym. Rozpatrując wniosek Sąd podzielił wątpliwości referendarza co do rzeczywistych przychodów, majątku i stanu rodzinnego skarżącej oraz niemożliwości merytorycznego załatwienia wniosku bez współpracy ze skarżącą. Kwestia trudnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy w chwili obecnej nie została jasno wykazana. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (w rubryce nr 6) skarżąca wykazując, iż dwoje pełnoletnich dzieci pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie podała źródeł ich utrzymania. Z kolei w rubryce nr 8 formularza podała, iż zamieszkuje z nią syn i synowa, ale nie prowadzą z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Wymagałoby zatem wyjaśnienia, ile osób zamieszkuje ze skarżącą, ile osób pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, ile osób pozostaje na jej utrzymaniu, jak również jaki jest stan majątkowy i wysokość dochodów osiąganych przez osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym – o co bezskutecznie zwrócił się już wcześniej referendarz sądowy. Ponadto skarżąca nie wykazała stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie i na leczenie i zakup leków. Konieczne było również wyjaśnienie, czy tytułem wydzierżawienia gospodarstwa rolnego skarżąca uzyskuje dochód. Podsumowując - stosownie do art. 246 § 1 i 2 ppsa - na skarżącej składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Jeżeli zatem skarżąca nie dopełnia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, to fakt ten uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie jej prawa pomocy (tak np. J. P. Tarno, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie II), cyt. za Lex Polonica Maxima, kom. do art. 255 ppsa. W przedmiotowej sprawie skarżąca wprost odmawia złożenia jakichkolwiek dokumentów wykazujących jej brak zdolności do częściowego ponoszenia kosztów postępowania.. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.