III SA/Lu 580/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę. III SA 580/12 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P., po rozpatrzeniu odwołania W. G. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...], w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan sprawy i wyjaśnił, że dokonane w dniu [...] grudnia 2007 r. zgłoszenie celne, dotyczące samochodu marki [...], sprowadzonego przez skarżącego W. G. ze Szwajcarii odpowiadało wymogom formalnym i zostało przez organ przyjęte. W późniejszym czasie organ uzyskał informację, że nie istnieje firma, wskazana jako sprzedawca samochodu i dokonał analizy zgłoszenia pod kątem weryfikacji wartości samochodu, stwierdzając, że jego wartość zadeklarowana w zgłoszeniu rażąco odbiega od wartości podobnych pojazdów na rynku eksportu. Dało to podstawę do wszczęcia postępowania i określenia na podstawie opinii biegłego wartości celnej pojazdu przy zastosowaniu metody ostatniej szansy, zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r., Nr 302, str. 1 z późn. zm.). W skardze na powyższą decyzję W. G. zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i całkowicie bezkrytyczne przyjęcie jako dowodu w sprawie wyceny J. P. i nieprzeprowadzenie wszystkich istotnych dowodów mogących wyjaśnić okoliczności sprawy, co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia, arbitralną i w istocie dowolną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegającą na braku jego wszechstronnego rozważenia, nadto oczywiście błędną, jednostronną, a nadto niespójną i częściowo wewnętrznie sprzeczną ocenę poddanych analizie fragmentów materiału dowodowego oraz niezasadną odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wskazanych przez skarżącego, mających w istocie szczególne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych, rażące naruszenie przepisów proceduralnych, a w szczególności artykułów 188 i 191 ordynacji podatkowej oraz zasad postępowania określonych w art. 12 , 122 i 125 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 2 Prawa Celnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skarżący podniósł szereg zarzutów do opinii biegłego przyjętej przez organ za podstawę określenia wartości celnej samochodu. Zarzucił ponadto, ze organ nie ustalił wartości samochodu na rynku szwajcarskim i nie ustalił kosztów naprawy samochodu przez autoryzowane serwisy szwajcarskie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r., Nr 302, str. 1 z późn. zm.), dalej: Wspólnotowy Kodeks Celny lub WKC, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena może zostać skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33. Podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów jest metoda wartości transakcyjnej. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody. Powyższe wynika wprost z art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – Dz. U. UE L z dnia 11 października 1993 r., Nr 253, str. 1 ze zm., dalej: RWKC). W przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Zastępcze metody ustalania wartości celnej określone są w art. 30 i art. 31 WKC (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, że metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 WKC zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy", określonej w art. 31. Przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, że istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odbiega od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Możliwość odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej na podstawie art. 181a RWKC, może być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej) informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska (co zakłada porównanie jej z innymi cenami, więc nie może nastąpić w sposób dowolny). Następnie zaś rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 WKC. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy wyczerpująco i przekonująco uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej przy ustalaniu wartości celnej samochodu marki [...], sprowadzonego przez skarżącego ze Szwajcarii. Organ celny wszczął postępowanie w celu weryfikacji wartości celnej wymienionego samochodu w związku z przekazaniem przez Prokuraturę Apelacyjną w L. pismem z dnia [...] października 2010 r., pism szwajcarskich władz celnych z dnia [...] kwietnia 2010 r. i dnia [...] lipca 2010 r. informujących, że firma [...], wskazana w zgłoszeniu celnym jako sprzedawca jest firmą nieistniejącą. Z przekazanych przez szwajcarskie władze celne dokumentów wynika, że przeprowadzone przez organy celne postępowanie nie wykazało, by firma ta istniała w dacie sprzedaży samochodu. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 ze zm.), organ może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokument sporządzony przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Z przepisu art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że dokumenty urzędowe to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie trzy owe przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej i wówczas dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Przyjmuje się, że uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa UE jest Porozumienie w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WE L z dnia 27 czerwca 1997 r. Nr 169, poz. 77.) oraz protokół dodatkowy z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, będący załącznikiem do Porozumienia. W myśl art. 8 ust. 1 protokołu organ, do którego kierowany jest wniosek przekazuje informacje o wynikach dochodzeń organowi wnioskującemu, w formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, sprawozdań i tym podobnych. Sposób wykorzystywania informacji określa art. 11. W ust. 3 przewiduje on, że Umawiające się Strony mogą wykorzystywać uzyskane informacje i konsultowane dokumenty zgodnie z postanowieniami niniejszego Protokołu jako dowody w protokołach, sprawozdaniach, zeznaniach, jak i postępowaniach oraz oskarżeniach wniesionych do sądu. Istota oraz zwiększona (szczególna) moc dowodowa dokumentu urzędowego odnosi się przede wszystkim do tego, co zostało w takim dokumencie "urzędowo stwierdzone". W doktrynie podnosi się, że zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, tj. prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Dzięki domniemaniu zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym (wiarygodności), które nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością, nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Co więcej, organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Prawidłowo zatem uwzględniły organy w sprawie niniejszej dokumenty szwajcarskich organów celnych. Weryfikując zgłoszenie celne strony, organy przeanalizowały notowania pojazdów [...] rok produkcji 2007 na rynku szwajcarskim. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (wydruk z Internetu z katalogu Szwajcarskiego EurotaxGlass’s) wynika, że ceny tego rodzaju pojazdów kształtują się w Szwajcarii na poziomie znacznie wyższym (od 50 900 CHF do 61 000CHF) od ceny zadeklarowanej przez stronę (4000 CHF). Nawet zatem jeśli uwzględni się uszkodzenia samochodu wskazane w opinii dołączonej do zgłoszenia przez skarżącego, wartość pojazdu będzie ponad trzykrotnie wyższa niż wartość podana przez skarżącego jako cena transakcyjna. Wątpliwości organu co do tego, czy zadeklarowana przez skarżącego wartość celna stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, były zatem w pełni uzasadnione i dawały podstawę do odstąpienia od zastosowania metody transakcyjnej. Organ bardzo szczegółowo wyjaśnił, powołując i analizując przepisy art. 29 -30 WKC oraz stanowisko Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, dlaczego zastosował metodę ustalania wartości pojazdu, określoną w art. 31 WKC (metoda ostatniej szansy). Sąd podziela w pełni stanowisko organu w tym zakresie, jest ono bowiem zgodne z przepisami i należycie uzasadnione. Dokonując ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie metody ostatniej szansy, organy oparły się na opinii sporządzonej przez biegłego J. P. z dnia [...] stycznia 2012 r. (k.71-72 akt adm.). Zgodnie z zaleceniem organu celnego, biegły dokonał ustalenia wartości pojazdu podobnego wyprodukowanego poza terenem Wspólnoty. Z art. 31 ust. 2 lit. a WKC wynika bowiem, że wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie. Biegły ocenił, że do samochodu osobowego wycenianego, pod względem roku produkcji, klasy, typu i rodzaju pojazdu, najbardziej podobny jest pojazd marki BMW X5, produkowany m.in. w USA. Zgodnie z opinią wartość bazowa brutto sprowadzonego przez skarżącego pojazdu wynosi 227 385 zł, natomiast wartość rynkowa brutto, uwzględniająca wskazane w opinii korekty wynosi 105 800 zł. Ustalając wartość celną pojazdu organ nie uwzględnił zastosowanej przez biegłego 10 % korekty określonej jako "regionalna sytuacja rynkowa", wskazując, że nie ma ona zastosowania w przypadku importu samochodu, pomniejszył natomiast wskazaną przez biegłego kwotę o dalsze elementy (marża, cło, podatki), co dało ostatecznie kwotę 74 540 zł, przyjętą jako wartość celna pojazdu. Zarzuty skarżącego co do opinii biegłego są nieuzasadnione. Pomijając już fakt, że skarżący myli nazwisko biegłego (w skardze podnosi zarzuty raz do opinii biegłego R., raz do opinii biegłego P.), zauważyć należy, że skarżący nie zapoznał się dokładnie z tą opinią. Zarzuca bowiem, że biegły przyjął górny limit kosztów naprawy na 30 %, podczas gdy taki limit w ogóle w opinii nie występuje. Biegły uzasadnił swoje stanowisko co do zastosowanych korekt i wyjaśnił, dlaczego nie może uwzględnić uszkodzeń opisanych w ocenie technicznej z dnia [...] grudnia 2007 r., przedłożonej przez skarżącego. W szczególności biegły wskazał, że ocena ta budzi wątpliwości w zestawieniu z dokumentacją fotograficzną sporządzoną przez organ, ponadto wskazany w ocenie zakres uszkodzeń silnika, ogumienia i zwieszanie jest niewspółmierny do podanego przebiegu i wieku samochodu. W ocenie z dnia [...] grudnia 2007 r. nie sprecyzowano również zakresu uszkodzeń ramy, zawieszenia przedniego i układu kierowniczego, nie podano także nazw elementów jakie zakwalifikowano do wymiany lub naprawy. Biegły nie miał więc żadnych podstaw do przyjęcia wyższego kosztu napraw i korekt uwzględniających stan techniczny samochodu. Dodać należy, że w protokole oględzin pojazdu z dnia [...] grudnia 2007 r., sporządzonym z udziałem W. P. dokonującego zgłoszenia celnego, nie opisano tak szerokich uszkodzeń, jak w ocenie technicznej sporządzonej na zlecenie skarżącego. W. P. powołał się wprawdzie w protokole na tę ocenę, nie zgłosił jednak jakichkolwiek konkretnych uwag lub zastrzeżeń co do opisu pojazdu w protokole, w szczególności nie zakwestionował dokumentacji fotograficznej, obrazującej stan pojazdu i nie wykazał, że w pojeździe występują wszystkie uszkodzenia wskazane w opinii technicznej. Słusznie zatem nie uznał biegły tak szerokiego zakresu uszkodzeń i koniecznych napraw, jak wynikałoby to z oceny technicznej przedstawionej przez skarżącego. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące sposobu ustalenia wartości metodą ostatniej szansy oraz braku ustaleń co do kosztów naprawy samochodu w Szwajcarii. Jak już wyżej była o tym mowa, organ bardzo szczegółowo i jasno wytłumaczył, w jaki sposób dokonuje się ustalenia wartości pojazdu metodą ostatniej szansy, wskazał przepisy, z których wynika, że wartość celna nie może być ustalana na podstawie ceny towarów na rynku kraju, z którego samochód został sprowadzony, wyjaśnił dlaczego nie mógł być uwazględniony wniosek o dopuszczenie dowodu z wyceny losowo wybranych serwisów samochodowych w Szwajcarii i zbędne jest powtarzanie argumentów organu. Zarzuty skarżącego i wnioski dowodowe nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Ponownie podkreślić należy, że zgodnie z art. 31 ust. 2 WKC wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1(co miało miejsce w sprawie niniejszej) nie może być określana m. in. na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie (pkt a) oraz ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu (pkt c). Żądanie skarżącego ustalenia ceny pojazdu na rynku szwajcarskim nie mogło być zatem uwzględnione. Bezpodstawny jest więc zarzut naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi, z poszanowaniem praw strony i przy zapewnieniu czynnego jej udziału. Wbrew twierdzeniom skargi, organy celne w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy wskazały szczegółowo motywy swoich rozstrzygnięć, oparły się na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym, odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach. Ocena dokonanych ustaleń odpowiada prawu, nie narusza bowiem granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 121, 122, 125, 1888 i 191 Ordynacji podatkowej nie zasługiwały na uwzględnienie. Na zakończenie jeszcze raz podkreślić należy, że odstępstwo od zastosowania podstawowej metody ustalania wartości celnej, tj. metody ceny transakcyjnej zostało w należyty sposób uzasadnione. Rażąca rozbieżność pomiędzy wartością sprowadzonego pojazdu określoną w zgłoszeniu celnym, a wartością pojazdów podobnych, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, uzasadniała wątpliwości co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.