III SA/Lu 583/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...], Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Referatu Pośrednictwa Poradnictwa, Instrumentów Rynku Pracy z upoważnienia Starosty z dnia [...] czerwca 2004 r. znak: [...] orzekającej o odmowie zmiany decyzji ostatecznej wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] przyznającej M. P. zasiłek przedemerytalny od dnia 7 grudnia 2001 r. w wysokości 572,10 zł miesięcznie. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda podał, że w dniu 6 grudnia 2001 r. skarżąca zarejestrowana została w Powiatowym Urzędzie Pracy. Na podstawie przedłożonych dokumentów, nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 572,10 zł miesięcznie. Zasiłek przedemerytalny w kwocie 120% zasiłku dla bezrobotnych skarżąca pobiera do chwili obecnej. W dniu [...] marca 2004 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem do Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy o zmianę decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. Wniosek ten został załatwiony przez wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r., która następnie została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. W wyniku uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, skarżąca uzupełniła swój wniosek z [...] marca 2004 r. pismem z dnia [...] czerwca 2004 r., wnosząc o zmianę decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. poprzez przyznanie skarżącej świadczenia przedemerytalnego od dnia 11 listopada 2002 r. w miejsce pobieranego zasiłku przedemerytalnego - na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji odmówił zmiany własnej decyzji ostatecznej, decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Wojewody, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zmianę zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku art. 155 kpa, powołując się na posiadanie pełnych 30 lat pracy, które uzupełniła składając w dniu [...] października 2002 r. dodatkowym świadectwem pracy. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę stwierdził, że powołany, zgodnie z wnioskiem skarżącej, w podstawie prawnej decyzji art. 155 kpa stanowi, że decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona lub uchylona przez organ administracji który ją wydał, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z treści tego przepisu wynika, że organ może zmienić lub uchylić decyzje ostateczną jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wyrazi zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu, za uchyleniem czy też zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 155 kpa nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzja ostateczną. Celem postępowania w trybie art. 155 kpa jest sprawdzenie czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem społecznym, czy też słusznym interesem strony. Z akt sprawy wynika, że w dniu rejestracji (6 grudnia 2001 r.) skarżąca spełniała warunki do przyznania zasiłku przedemerytalnego i taki rodzaj świadczenia został wówczas skarżącej przyznany. Obecnie skarżąca domaga się wzruszenia decyzji I instancji, w nadzwyczajnym trybie wzruszenia decyzji ostatecznej, wnosząc przy tym o przyznanie innego rodzaju świadczenia – świadczenia przedemerytalnego w miejsce pobieranego zasiłku przedemerytalnego. Skarżąca uzupełniając wniosek z dnia 29 marca 2004 r. wnosiła o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2001 r. na podstawie art. 155 kpa, natomiast w odwołaniu domaga się zmiany zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 155 kpa. Wobec tego skarżąca domagała się zmiany decyzji ostatecznej w różnych trybach. Niedopuszczalne jest łączenie kilku trybów administracyjnych. Ponadto organ odwoławczy związany jest zakresem rozstrzygnięcia organu I instancji, nie może zatem w postępowaniu odwoławczym orzekać w kwestii wznowienia postępowania, gdyż nie stanowiło to przedmiotu decyzji organu I instancji. Na przedmiotową decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła M. P. W skardze skarżąca wniosła o zasądzenie i przyznanie świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 145 § 5 kpa. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodając iż skarżąca M. P. wystąpiła z nowym wnioskiem do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy o wznowienie w jej sprawie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. wznowił postępowanie, a następnie w dniu [...] września 2004 r. wydał decyzję orzekającą o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. Do dnia przekazania odpowiedzi na skargę do Sądu odwołanie od tej decyzji nie wpłynęło. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Decyzje te są trwałe i mogą być zmieniane lub uchylane tylko gdy wynika to z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145, 154, 155, 156, 161, 162, 163). Zastosowanie jednego z wymienionych powyżej środków weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącza możliwość posłużenia się innymi w stosunku do tej samej decyzji, jak długo postępowanie w sprawie zastosowania jednego środka nie zostało zakończone. W przedmiotowej sprawie skarżąca składając wniosek z dnia [...] czerwca 2004 r. do Kierownika Urzędu Pracy sprecyzowała swoje żądanie, wnosząc o zmianę decyzji na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji rozpatrzył sprawę zgodnie z wnioskiem skarżącej. Natomiast zakres rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Zgodnie z treścią art. 155 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona (...) jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zastosowanie tego przepisu wymaga zaistnienia jednej z dwu przesłanek - interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Do organu administracji, orzekającego w sprawie należy ocena czy w konkretnej sprawie interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia – czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Skarżąca dokonując rejestracji w urzędzie pracy, na podstawie przedstawionych przez nią dokumentów, spełniała warunki do przyznania zasiłku przedemerytalnego, zgodnie z art. 37 j ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Natomiast aby uzyskać świadczenie przedemerytalne, którego skarżąca się domaga, należało spełnić przesłanki wskazane w art. 37 k ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W dniu rejestracji skarżąca nie spełniała warunków określonych w tym artykule. M. P. domagała się zmiany pierwotnej decyzji, poprzez przyznanie jej innego rodzaju świadczenia na podstawie innego przepisu prawa materialnego, niż przepis który był podstawą wydania decyzji ostatecznej, a więc dokonania w trybie art. 155 kpa zmiany przedmiotu decyzji. Natomiast warunkiem zastosowania trybu postępowania z art. 155 kpa jest prowadzenie postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisu prawa przez organ przy wydawaniu decyzji. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.