III SA/Lu 585/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski,, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek,, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia 2. przyznaje adwokatowi A. S. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w kwocie 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym podatek VAT, które wypłacić z funduszów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. (nr rep. [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło niedopuszczalność odwołania M. B. od pisma Starosty Powiatowego we W. z dnia [...] maja 2009 r. (znak: [...]). Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy: Pismem z 22 sierpnia 2005 r. M. B. wystąpiła do Burmistrza Miasta W. o rozgraniczenie nieruchomości położonych we W. oznaczonych nr [a] oraz [b]. Działka nr [a] stanowi współwłasność M. B., M. B., K. D. i E. S. Decyzja z [...] października 2007 r. (znak: [...]) Burmistrz Miasta W. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe. Decyzją z [...] grudnia 2007 r. (nr. rep. [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło decyzję Burmistrza stwierdzając w uzasadnieniu, że objęta postępowaniem rozgraniczeniowym działka nr [b] stanowi współwłasność m.in. miasta W., a zatem niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania przez Burmistrza. Wyrokiem z 30 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta W. z [...] października 2007 r. Na wniosek Burmistrza Miasta W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. ((Rep. [...]) wyznaczyło Wójta Gminy W. do rozpoznania sprawy rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości. W międzyczasie M. B. pismem z dnia 22 lutego 2009 r. wniosła o "wytyczenie granicy i wbicie graniczników działki nr [a]". Na podstawie prowadzonej z M. B. korespondencji, zmierzającej do wyjaśnienia istoty żądań strony, Wójt Gminy stwierdził, iż granica pomiędzy przedmiotowymi działkami nie jest sporna, sporna jest natomiast powierzchnia działki. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wójt przekazał sprawę zgodnie z właściwością do Starosty Powiatowego we W., jako organu prowadzącego ewidencję gruntów. Na postanowienie M. B. wniosła zażalenie, jednakże postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. (nr rep. [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy postanowienie Wójta z [...] kwietnia 2009 r. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. Starosta Powiatowy we W. poinformował M. B., że sprawa działki nr [a] była już wcześniej analizowana i szczegółowe informacje zostały udzielone stronie we wcześniejszej korespondencji. Ponadto organ wskazał, iż z posiadanych przezeń informacji wynika, że postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało zakończone. Ponadto wskazał, że aktualizacja operatu ewidencyjnego miasta W. może nastąpić przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W dniu [...] lipca 2009 r. Starostwo Powiatowe we W. wystosowało do M. B. kolejne pismo, w którym przytoczyło treść przepisów dotyczących aktualizacji danych w ewidencji gruntów. Ponadto poinformowało, że podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów i budynków są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne i kartograficzne i inne niezbędne do ich prowadzenia. Zwrócono także uwagę, że starosta jest zobowiązany do okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych, ale pod warunkiem posiadania środków finansowych na ten cel i przy objęciu weryfikacją całego obrębu. Ponadto do czynności tych nie mają zastosowanie przepisy KPA. W dniu 16 września 2009 r. M. B. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z pismem zatytułowanym: "odwołanie od pisma Starostwa Powiatowego z dnia 11.05.2009". W treści pisma strona podniosła zarzuty naruszenia podstawowych zasad postępowania, w tym przede wszystkim brak wydania w jej sprawie decyzji administracyjnej lub postanowienia. W związku z tym wniosła o zobowiązanie Starosty do załatwienia sprawy w drodze decyzji. Po rozpatrzeniu pisma skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, m.in. iż odwołanie przysługuje od decyzji, a zatem jest niedopuszczalne gdy czynność organu administracji nie jest decyzją administracyjną. Jak wynika z akt sprawy pismo z dnia [...] maja 2009 r. nie ma cech decyzji, lecz ma jedynie charakter informacyjny. Ponadto SKO stwierdził, iż nie można stwierdzić również bezczynności organu, gdyż jak wynika z przesłanego postanowienia Wójta Gminy W. z dnia [...] września 2009 r. postępowanie w sprawie rozgraniczenia zostało zawieszone, a strona pouczona o przysługującej drodze odwoławczej. Na powyższe postanowienie M. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Z treści uzasadnienia wynika, że skarżąca domaga się uchylenia postanowienia, dokonania aktualizacji mapy ewidencyjnej w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy oraz wytyczenia granic działki nr [a]. Skarżąca podniosła także zarzut nierozpoznania jej skargi na bezczynność Starosty Powiatowego we W. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona z innych jednak przyczyn niż te, na które wskazuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002 , Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innym przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami – art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2000 r., Nr 100, poz. 1086). Do zadań starosty należy prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków (art. 76 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Kwestia aktualizacji operatu ewidencyjnego uregulowana jest w Rozdziale 3 "Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych" rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. 2001 r. Nr 38, poz. 454). Stosownie do § 44 pkt 2 powyższego rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z przedstawionych sądowi akt administracyjnych wynika, że Starosta Powiatowy we W. prowadzi na wniosek M. B. sprawę o zmianę w ewidencji gruntów w zakresie powierzchni działki oznaczonej nr [a] położonej we W. przy ul. N. [...]. Skarżąca – jak wskazuje w piśmie z dnia 16 września 2009 r. kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., nie jest zadowolona z prowadzonego przez ten organ postępowania i uważa, że powinno się ono zakończyć wydaniem decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. nie badając z urzędu czy jest właściwe do rozpoznania pisma skarżącej nazwanego "odwołaniem" z dnia [...] września 2009 r. wydało zaskarżone do sądu postanowienie. Stosownie do przepisu art. 19 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z kolei art. 65 § 1 k.p.a. stanowi: "jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego". Wskazane unormowania nakładają na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, chroniąc w ten sposób stronę przed skutkami nieznajomości prawa w zakresie m.in. formułowania żądań i kierowania ich do właściwych organów. Wydanie bowiem decyzji (postanowienia) z naruszeniem przepisów o właściwości jest podstawą stwierdzenia jej nieważności. Art. 76 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określa, że organem wyższego stopnia, w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. funkcji organu wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej stanowi więc naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej. Skarżony organ po otrzymaniu od M. B. pisma z dnia 16 września 2009 r. - powinno w trybie art. 65 § 1 k.p.a. postanowieniem przekazać je do organu właściwego, a nie samo podejmować rozstrzygnięcie w sprawie. Powyższe oznacza, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane przez organ do tego powołany, a zatem z naruszeniem przepisów o właściwości . Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., przesłanką stwierdzenia nieważności jest wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd według którego "Przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nie wprowadza żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości, wobec tego każdy taki przypadek w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw będzie przesłanką stwierdzenia nieważności" (patrz wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1998 r. sygn. akt II SA 207/98 pub. LEX 41755). Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 200 w związku z art. 250 powyższej ustawy.