III SA/Lu 59/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Monika Kutarska-Wolińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Komendanta Policji na rzecz P. C. kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu. Ostateczną decyzją z dnia [...] 2002 r. Komendant Powiatowy Policji, działając na podstawie art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 179 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1999r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. Nr 106, poz. 1212) , przyznał P. C. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] grudnia 2001 r. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji, działając na podstawie art. 163 k.p.a. , art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), w związku z § 1 ust.1, § 5, § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. nr 100, poz. 918); uchylił własną decyzję z dnia [...] 2002 r. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że P. C. jest funkcjonariuszem Komisariatu Policji. W 2001 r. rozpoczął budowę domu jednorodzinnego w miejscowości Kolonia Stróża. W dniu [...] 2005 r. P. C. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej na budowę domu, dołączając do niego m.in. zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2004 r. o zakończeniu robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego domu. Zgodnie z zawiadomieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, przyjął z dniem [...] 2004 r. zgłoszenie i nie wniósł sprzeciwu do użytkowania budynku mieszkalnego. W tych okolicznościach organ I instancji stwierdził, że z dniem [...] 2004 r. P. C. przestał spełniać warunki do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. C. Decyzją z dnia [...] 2006 r. Komendant i Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podzielono stanowisko organu I instancji, że P. C. uzyskał dom jednorodzinny, co uprawniało do zastosowania § 6 pkt 4 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, zasadne było uchylenie decyzji o przyznaniu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego i tym samym cofnięcie uprawnień do pobierania przedmiotowego świadczenia. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył P. C., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzucił naruszenie: - art. 92 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędne jego zastosowanie w sytuacji, gdy potrzeby mieszkaniowe skarżącego nie zostały dotychczas zaspokojone i nie uległy zmianie okoliczności uprawniające do otrzymywania równoważnika pieniężnego, - § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. poprzez błędne jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie nabył w drodze spadkobrania ani lokalu mieszkalnego ani domu jednorodzinnego, ani spółdzielczego własnościowego lokalu mieszkalnego, zaś jego potrzeby mieszkaniowe są w istocie nadal niezaspokojone (budowany dom nie jest jeszcze wykończony i nie nadaje się do zamieszkania, zaś skarżący z żoną zamieszkuje u teściów) ; - art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w kontekście ustalenia, czy nieruchomość należąca do P. C. faktycznie zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołanymi podstawami prawnymi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Komendant Powiatowy Policji uchylił własną decyzję z dnia [...] 2002 r. o przyznaniu P. C. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, powołując się m.in. na art. 163 k.p.a. Wskazany przepis pozwala organowi administracji na wzruszenie decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 k.p.a., o ile przewidują to przepisy szczególne. Wykładnia gramatyczna analizowanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że nie może on stanowić samoistnej podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji, na mocy której strona nabyła prawo. Musi na to zezwolić w sposób wyraźny przepis szczególny. Skoro tak, to obowiązkiem organów decyzyjnych było wskazanie przepisu umożliwiającego uchylenie decyzji ostatecznej, na mocy której przyznano stronie równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Takiego przepisu nie zawiera ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Tego rodzaju regulacji prawnej brak jest również w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. nr 100, poz. 918 ze zm.). § 6 cyt. rozporządzenia stwarza podstawę właściwemu organowi wyłącznie do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego, o ile zaistnieje jedna z okoliczności enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Nie daje natomiast podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej, w której przyznano stronie ów równoważnik. Jeżeli zatem organ pierwszoinstancyjny zastosował art. 163 k.p.a., uchylając własną decyzję ostateczną o przyznaniu stronie równoważnika pieniężnego, mimo że nie istnieje przepis szczególny dopuszczający takie rozstrzygnięcie, a jednocześnie nie rozstrzygnął o istocie sprawy zgodnie z normatywną treścią § 6 cyt. rozporządzenia oznacza to, iż decyzja Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2005 r. została wydana bez podstawy prawnej, co stanowi wadę powodującą jej nieważność z mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z kolei organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji i nie dostrzegając owej wadliwości, a stosując art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydał decyzję z rażącym naruszeniem tego przepisu, a co skutkuje jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcia zawarte w pkt 2 i 3 sentencji uzasadniają przepisy art. 200 i art. 152 tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę , organ wyda właściwą decyzję odpowiadającą wymogom normatywnym.