III SA/Lu 592/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-23

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych nie wyłącza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący W. N. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, ale rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano W. N. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia : przyznać W. N. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym na wezwanie urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej "PPF" skarżący zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie i dokumenty źródłowe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z powołanym unormowaniem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę mieści się w wymienionej kategorii spraw, wobec czego jest on zwolniony z mocy ustawy z wszelkich kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie, jak też w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zatem z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie niniejszej, nie ma podstawy do wydania w sprawie orzeczenia sądu (referendarza sądowego) w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuację materialną i rodzinną skarżącego, stwierdzić należy, że strona wykazała spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł netto składa się emerytura skarżącego w wysokości [...] zł i emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Skarżący oraz jego żona nie posiadają żadnego majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych, zamieszkują w domu należącym do syna. Uzyskiwane dochody skarżący i jego żona przeznaczają na opłacenie części kosztów związanych z utrzymaniem domu (gaz, woda, ścieki), ubezpieczeniem oraz innymi bieżącymi potrzebami. Znaczną część dochodów rodziny pochłaniają wydatki na leczenie skarżącego i jego żony (ok. [...]-[...] zł miesięcznie). W świetle powołanych okoliczności, w ocenie referendarza, skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 239 pkt 1 lit. e i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło