III SA/Lu 596/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Drwal, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. P. Sp. z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę . Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., Naczelnik Urzędu Celnego w [...] cofnął rejestrację automatu o niskich wygranych [...], nr poświadczenia rejestracji: [...]. Na skutek wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...]lipca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Decyzją z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym zawarte było żądanie w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa). Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]. Od wskazanej wyżej decyzji z dnia [...]lutego 2013 r. Dyrektora Izby Celnej w [...]) skarżąca złożyła odwołanie, przy czym we wnioskach tego odwołania, poza żądaniem uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...], strona zażądała "wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]." Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] (nie zaś decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...]). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...],– zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] – Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy wskazane wyżej postanowienie własne z dnia [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 Ordynacji podatkowej, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ stwierdził, że wniosek skarżącej w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. był już przedmiotem postępowania podatkowego. Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., odmówił stwierdzenia jej nieważności. W ocenie organu, postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącej nie może być wszczęte z uwagi na fakt, że dotyczy on sprawy która była już przedmiotem postępowania podatkowego i co do której zapadła już decyzja podatkowa. Tym samym brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Skarżąca zarzuciła postanowieniom: naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż stronie nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji; naruszenie art. 165a Ordynacji podatkowej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w [...], w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania; naruszenie art. 127 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprzeprowadzenie po raz drugi postępowania w sprawie, a jedynie odniesienie się do zarzutów zawartych w zażaleniu, co powoduje naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej tj. działanie wbrew zasadzie wyrażonej w tym przepisie prawa, czyli działanie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych. Zdaniem skarżącej fakt, że strona wcześniej złożyła już wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie powoduje, że organ ma prawo od razu z góry zakładać, iż kolejny taki wniosek jest bezzasadny. W przypadku trybów nadzwyczajnych, a takim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności, na różnych etapach mogą pojawić się nowe przesłanki do wszczęcia właśnie takiego postępowania. Organ winien zbadać nowy wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji i po dokładnej analizie wskazać, czy i dlaczego można stwierdzić nieważność decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy zauważyć, że postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2011 r. (nr [...]), wydane zostało na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa). Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego (o którym mowa w art. 165 Ordynacji podatkowej) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołując się na tę podstawę prawną, Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, że wniosek skarżącej spółki w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. był już przedmiotem postępowania podatkowego, po przeprowadzeniu którego ów organ decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. W ocenie organu, postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącej nie może być wszczęte z uwagi na fakt, że dotyczy on sprawy która była już przedmiotem postępowania podatkowego i co do której zapadła już decyzja podatkowa. Tym samym brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżąca nie złożyła odrębnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], lecz wniosek taki – jak przyjął to organ – zawarła w treści odwołania z dnia [...] marca 2013 r. (k. 16-23 akt administracyjnych) od decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...], którą Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. W sprawie istotne jest więc zagadnienie dopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sytuacji, gdy toczy się postępowanie odwoławcze co do odmowy stwierdzenia nieważności tej właśnie decyzji, a strona zgłasza – jak uważa organ – kolejne żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji w treści odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...], którą organ odmówił stwierdzenia nieważności tej samej decyzji – z dnia [...] lipca 2011 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w takim układzie procesowym, a więc, gdy strona w treści odwołania od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., ponawia żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, organ miał obowiązek odmówić wszczęcia nowego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji (Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r.), bowiem uwzględnienie takiego żądania miałoby skutek w postaci równoległego toczenia się dwóch postępowań o stwierdzenie nieważności jednej decyzji, wszczętych na wniosek tej samej strony. Podkreślenia wymaga to, że – domniemane w istocie przez organ – żądanie stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. zostało, jak już wyżej wskazano, zgłoszone w treści odwołania z dnia [...] marca 2013 r. od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności omawianej decyzji, zaś to odwołanie zostało rozpoznane i rozstrzygnięte dopiero decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], którą Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]lutego 2013 r., Nr [...], którą Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Niezależnie od powyższego podnieść należy, że jakkolwiek organ uznał, że strona ponownie wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., to uzasadnienie odwołania z dnia [...] marca 2013 r. (k. 16-23 akt administracyjnych) w najmniejszym stopniu nie powołuje się na nowe okoliczności w porównaniu do tych, które strona zgłosiła w sprawie, a co do których ten organ wypowiedział się w decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Jak zasadnie zauważył więc organ, powoływane przez skarżącą przesłanki były przedmiotem badania w decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Co więcej, z treści uzasadnienia odwołania z dnia [...] marca 2013 r. wynika, że strona zarzuciła organowi, iż naruszył on art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że stronie z uwagi na złożenie odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., nie przysługuje prawo złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, gdy w rzeczywistości zaskarżona przez stronę tym odwołaniem decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. (Nr [...]) odmawia stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., gdyż organ nie stwierdził, aby decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. rażąco naruszała prawo (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), jak również nie zaistniała żadna z pozostałych przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (k. 1-6 akt administracyjnych). Z tych względów podzielić należy stanowisko organu, co do zaistnienia przeszkód formalnych uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, oparte na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, gdy żądanie o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że także pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne, bowiem organ nie uchybił ani obowiązkowi działania zgodnie z prawem (art. 120 Ordynacji podatkowej), ani zasadzie zaufania (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), ani też wymogom dwuinstancyjności postępowania (art. 127 Ordynacji podatkowej). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.