III SA/Lu 597/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) oddala skargę, 2) przyznaje adwokatowi R. R. kwotę [...] złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, którą wypłacić z funduszów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Rektor Uniwersytetu zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] na podstawie § 33 Regulaminu studiów Uniwersytetu, po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Dziekana Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji z [...] o skreśleniu M. G. z listy studentów Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Według organu odwoławczego brak jest podstaw do uchylenia decyzji Dziekana z [...]. Niesłuszny jest zarzut dotyczący podstawy prawnej decyzji. W dacie podejmowania decyzji o skreśleniu z listy studentów obowiązywał Regulamin studiów uchwalony w dniu [...] kwietnia 2006 z mocą obowiązującą od [...] października 2006 r. i wyłącznie przepisy tego Regulaminu można było zastosować i powołać. Zarzut dotyczący niezłożenia przez M. G. indeksu i kart jest wprawdzie słuszny, jednak ma on znaczenie marginalne w sprawie. Podstawowe znaczenie ma to, ze M. G. otrzymał oceny niedostateczne z kilku przedmiotów, zatem nie ma wymaganych zaliczeń. Strona była zobligowana do zaliczenia sesji egzaminacyjnej w terminie do [...] września 2006 r. W związku z tym złożenie przez stronę wniosków dotyczących zaliczeń komisyjnych z dwóch przedmiotów w dniu [...] września i [...] września było spóźnione. Na decyzję z dnia [...] M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając organowi zastosowanie nietrafnej podstawy prawnej decyzji, błędną argumentację dotyczącą niezłożenia przez skarżącego indeksu i karty egzaminacyjnej. Stosując się do wyrażonej bezpośrednio po zakończeniu sesji letniej przez Dziekanat WPPKiA, gdy skarżący zgłosił się do dziekanatu, prośby, by we wszelkich sprawach studenckich kontaktował się z Rektoratem, skarżący złożył w dniu [...] września 2006 r. w Rektoracie duplikat karty egzaminacyjnej wraz z pozostałymi wnioskami w jego sprawie (indeks wraz z jego dokumentami został przekazany przez władze uczelni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie). Odnosząc się do kwestii niezaliczenia VIII semestru studiów z powodu uzyskania ocen niedostatecznych, skarżący wskazał, że w zakresie Prawa międzynarodowego publicznego oraz Postępowania cywilnego złożył odpowiednio 26 i 29 września 2006 r. wnioski o wyznaczenie terminu ustnego egzaminu komisyjnego. Odnośnie Prawa handlowego [...] czerwca 2006 r. zwrócił się do władz wydziału z prośbą o pozwolenie na warunkowe podjęcie studiów w następnym okresie zaliczeniowym (ewentualnie o pozwolenie na powtarzanie przedmiotu). Prodziekan Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji, rozpatrzywszy to podanie, stwierdził, że wyrażenie zgody na warunkowe zaliczenie lub na powtarzanie przedmiotu – przed zakończeniem sesji byłaby przedwczesna. Co do Prawa prywatnego międzynarodowego – decyzję odmawiającą wyznaczenia terminu ustnego zaliczenia komisyjnego M. G. zaskarżył do sądu administracyjnego. Decyzję o skreśleniu z listy studentów uznać należy za przedwczesną, nieznajdującą uzasadnienia w obowiązujących na uczelni przepisach prawnych. Stwierdzić bowiem należy, że dopiero z chwilą wydania decyzji w innych dotyczących skarżącego sprawach, będzie podstawa do wydania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została w zgodzie z przepisami prawa materialnego oraz bez naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Uwzględnienie skargi następuje między innymi w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W świetle postanowień Regulaminu studiów Uniwersytetu niezaliczenie przez studenta jednego z okresów zaliczeniowych w sytuacji, gdy uzyskał w okresie wcześniejszym zgodę na powtarzanie semestru (roku), upoważnia dziekana do wydania w stosunku do tego studenta decyzji o skreśleniu z listy studentów. Decyzją wydaną w badanym postępowaniu w pierwszej instancji w dniu [...] skreślono M. G. z listy studentów kierunku Prawo z uwagi na: 1) niezłożenie indeksu i karty okresowych osiągnięć studenta do dnia 26 września 2006 r., 2) niezaliczenie VIII semestru studiów w roku akademickim 2005/2006 z powodu uzyskania ocen niedostatecznych z przedmiotów: 1. Postępowanie cywilne 2. Prawo handlowe 3. Prawo międzynarodowe publiczne 4. Prawo prywatne międzynarodowe. Zaskarżoną decyzją utrzymano decyzję pierwszoinstancyjną w mocy, przy czym w uzasadnieniu przyznano, że zarzut niezłożenia przez skarżącego indeksu i karty jest nietrafny, jednakże w zakresie niezaliczenia VIII semestru studiów stanowisko organu pierwszej instancji zostało podtrzymane. Zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365 ze zm.) organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Zatem to postanowienia regulaminu są jednymi z przepisów wiążących studenta oraz organ w ocenie przebiegu studiów studenta i wydawaniu decyzji administracyjnych. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie miał Regulamin studiów Uniwersytetu obowiązujący od dnia 1 października 2006 r. Badając zaskarżoną decyzję, trzeba uwzględnić zasadę, że organy rozpatrują sprawę w oparciu o stan prawny sprawy obowiązujący w dniu wydania decyzji. Przy tym w obecnie obowiązującym Regulaminie studiów nie zawarto postanowień intertemporalnych, przewidujących stosowanie regulaminu dotychczasowego w szczególnych przypadkach po 30 września 2006 r. Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, że postanowienia obu regulaminów, obowiązującego przed 1 października 2006 r. i obowiązującego od 1 października 2006 r., regulujące sprawy skreślenia studenta z listy studentów na skutek niezaliczenia przez niego jednego z okresów zaliczeniowych są tożsame. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sąd postanowił dopuścić dowód z akt administracyjnych sprawy o sygn. III SA/Lu 357/06 w przedmiocie Regulaminu studiów obowiązującego w okresie 1 października 2003 r.-30 września 2006 r. Stosownie do § 18 ust. 2 Regulaminu studiów Uniwersytetu w stosunku do studenta, który zaliczył pierwszy semestr (rok), a nie zaliczył jednego z następnych okresów zaliczeniowych, dziekan wydaje decyzję o: 1) powtarzaniu semestru (roku); 2) skreśleniu z listy studentów; a w sytuacjach szczególnych, jeżeli student nie zaliczył jednego przedmiotu, dziekan może pozwolić na: 3) warunkowe podjęcie studiów w następnym okresie zaliczeniowym; termin spełnienia warunku wyznacza dziekan wskazując w decyzji dzień w okresie jednego miesiąca od zakończenia sesji poprawkowej; jeżeli student do tego czasu nie zaliczy przedmiotu, dziekan wydaje decyzję o powtarzaniu semestru (roku) lub skreśleniu z listy studentów; 4) powtarzanie przedmiotu, co jest równoznaczne z zaliczeniem semestru (roku) i przeniesieniem przedmiotu na kolejny rok akademicki; jeżeli student po raz drugi nie zaliczy przedmiotu, dziekan wydaje decyzję o skreśleniu z listy studentów. W myśl § 2 ust. 1-2 regulaminu rok akademicki trwa od 1 października do 30 września następnego roku kalendarzowego i dzieli się na semestry zimowy i letni; zaś zimowa sesja egzaminacyjna trwa od 25 stycznia do 9 lutego, a letnia od 6 do 25 czerwca. Sesja poprawkowa w semestrze zimowym trwa od 15 do 28 lutego, a w semestrze letnim od 10 do 25 września (§ 16 ust. 3 regulaminu). Z § 14 ust. 1, 2, 6 i 8 regulaminu wynika, że zaliczenie okresu zaliczeniowego (roku lub semestru) polega na uzyskaniu przez studenta zaliczenia wszystkich zajęć i praktyk przewidzianych programem studiów (...) oraz złożeniu obowiązujących egzaminów i uzyskaniu wymaganej liczby punktów ECTS; zaliczenie wykładu dokonuje się przez wpis oceny z egzaminu, zaliczenie zajęć potwierdza się odpowiednim wpisem do indeksu, karty okresowych osiągnięć i protokołu. Z powyższego wynika, że już niezaliczenie jednego z zajęć lub niezłożenie jednego z egzaminu może stanowić podstawę skreślenia studenta z listy studentów. Zastosowanie podstawy skreślenia studenta z listu studentów określonej w § 18 ust. 2 pkt 2 (zastosowanej w niniejszej sprawie) polega na wykazaniu, że w przypadku danego studenta doszło do niezaliczenia przezeń jednego z okresów zaliczeniowych poprzez nieuzyskanie zaliczenia jednego lub więcej zajęć lub praktyk albo niezłożenie jednego lub więcej obowiązujących egzaminów. Powyższe powinno wynikać z indeksu studenta, jego karty okresowych osiągnięć lub protokołu. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2007 r. pełnomocnik organu poinformował sąd, że sesja egzaminacyjna letnia i poprawkowa odbywały się w czasie, gdy dokumenty skarżącego, w tym jego indeks i jego karta okresowych osiągnięć, spoczywały przez większość czasu przy aktach sądowych. Ponadto z akt administracyjnych złożonych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie w sprawach III SA/Lu 357/06 oraz III SA/Lu 598/06 wynika, że w indeksie skarżącego jest wpisana za semestr VIII roku szkolnego 2005/2006 jedna ocena niedostateczna – z Postępowania cywilnego, a ujmując rzecz ściśle – jedna z egzaminu w sesji egzaminacyjnej letniej, druga z egzaminu w sesji poprawkowej letniej, z dnia 25 września 2006 r. Również z duplikatu karty okresowych osiągnięć studenta za rok 2005/2006, rok IV, semestr 8, załączonej do akt w sprawie III SA/Lu 357/06 wynika, że wpisana jest tam jedna ocena niedostateczna – z Postępowania cywilnego. Z akt sprawy III SA/Lu 357/06 wynika, że w dniu 6 lipca 2006 r. wydana została ostateczna decyzja Rektora Uniwersytetu o niewyrażeniu zgody na wyznaczenie w stosunku do M. G. zaliczenia komisyjnego z Prawa prywatnego międzynarodowego, co oznacza utrzymanie w obrocie prawnym faktu niezaliczenia przez skarżącego tego przedmiotu. Powyższe jest tożsame z tym, że skarżący otrzymał co najmniej jedną ocenę niedostateczną i nie zaliczył co najmniej jednych zajęć semestrze i wypełnia przesłanki niezaliczenia okresu rozliczeniowego (§ 14 w związku z § 18 ust. 2 pkt 2 powołanego wyżej regulaminu). Podnieść należy, że na rozprawie sądowej w dniu [...] lutego 2007 r. M. G. potwierdził, iż otrzymał oceny niedostateczne z wszystkich wymienionych w decyzjach o skreśleniu go z listy studentów przedmiotów. Podkreślić przy tym należy, że w myśl § 18 ust. 4 regulaminu student może uzyskać pozwolenie na powtarzanie semestru (roku) jeden raz w czasie studiów, chyba że przyczyną niezaliczenia była długotrwała choroba lub inne ważne przyczyny. M. G. już raz skorzystał z pozwolenia na powtarzanie semestru, zatem w świetle § 18 ust. 2 pkt 1-2 regulaminu dziekan był upoważniony wydać decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Z powyżej przytoczonych względów, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o przyznaniu adwokatowi R. R. wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu wynika z treści art. 250 w związku z art. 205 § 2-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 2 ust. 1-3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. nr 163, poz. 1348 ze zm.).