III SA/Lu 599/22
WyrokWSA w Lublinie2023-02-09
Skład orzekający: Robert Hałabis, Anna Strzelec, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek sporządzać i przesyłać stronie kopie akt postępowania administracyjnego na jej wniosek, czy też strona jest zobowiązana do osobistego zapoznania się z aktami i samodzielnego sporządzania kopii?Ratio decidendi
Prawo strony do dostępu do akt sprawy, uregulowane w art. 73 § 1 k.p.a., należy interpretować szeroko, obejmując również uprawnienie do uzyskania od organu kopii akt sprawy, sporządzonych w miarę możliwości technicznych i organizacyjnych organu. Odmowa organu musi być uzasadniona konkretnymi trudnościami, a nie ogólnym stwierdzeniem o braku możliwości techniczno-organizacyjnych lub wyręczaniu strony.Stan faktyczny
Międzyzakładowa Organizacja Związkowa złożyła wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o sporządzenie i przesłanie kopii akt postępowania dotyczącego unieważnienia egzaminu na prawo jazdy. Kolegium odmówiło, powołując się na brak podstawy prawnej i przekroczenie możliwości techniczno-organizacyjnych. Organizacja wniosła skargę do WSA, argumentując, że organ pominął uchwałę NSA i że odległość od siedziby organu utrudnia osobiste zapoznanie się z aktami.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie i zasądzono od Kolegium na rzecz skarżącej organizacji kwotę 100 zł tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 9 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi M. z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykonania i przesłania kopii akt postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz M. z siedzibą w Ł. kwotę 100 zł (sto złotych) z tytułu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 października 2022 r. (nr SKO.41/2643/RU/2022) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie odmówiło wykonania i przesłania kopii akt postępowania Międzyzakładowej Organizacji Związkowej, Z. Z. P. W. O. R. D., O. S. K. na K. i I. P. z siedzibą przy W. O. R. D. w Ł. w sprawie dotyczącej unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. B.
Do wydania powyższego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Pismem z dnia 8 sierpnia 2022 r. Międzyzakładowa Organizacja Związkowa, Z. Z. P. W. O. R. D., O. S. K. na K. i I. P. z siedzibą przy W. O. R. D. w Ł. zgłosiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o sporządzenie i przesłanie na adres organizacji kopii pełnych akt postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego w zakresie kat. B prawa jazdy S. T., który był prowadzony przez egzaminatora P. B. w dniu 7 czerwca 2021 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w L. Oddział Terenowy w K., prowadzonym przez Marszałka Województwa L. – zgromadzonych przez organ po dacie wydania decyzji z dnia 11 maja 2022 r. (nr IM-III.8041.31.2021.KKA). Strona wniosła jednocześnie, w przypadku gdyby nie stanowiło to nadmiernej uciążliwości dla organu, o sporządzenie kopii akt w postaci zdigitalizowanej.
Postanowieniem z dnia 19 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stronie wykonania i przesłania wnioskowanych akt, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 73 § 1 w zw. z art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm. – dalej jako "k.p.a.").
W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy podniósł, że brak jest podstawy prawnej wskazującej na to, że organ winien kopiować (kserować lub skanować) dokumenty znajdujące się w aktach sprawy i przesyłać je stronie. W ocenie organu czynności związane z dostępem do akt wymagają obecności strony, ewentualnie jej pełnomocnika, w siedzibie organu, co wynika z brzmienia art. 73 § 1a k.p.a. Obowiązku umożliwienia stronie dostępu do akt sprawy nie można utożsamiać z wyręczaniem strony w uciążliwych i czasochłonnych czynnościach związanych z dostępem do akt sprawy. Wykonanie skanów lub kopii dokumentów akt pierwszej instancji i przesłanie ich stronie wykracza poza możliwości technicznoorganizacyjne organu związane z niewielką liczbą pracowników posiadających znaczny zakres zadań. Organ uznał wprawdzie, że strona ma prawo dostępu do akt, jednak winna realizować je osobiście lub przez upoważnioną osobę, a w przypadku osób prawnych przez osoby uprawnione do ich reprezentacji lub stosownych pełnomocników. O ile jest to konieczne – strona ma możliwość zwrócenia się o wyznaczenie kolejnego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, uzupełnionej pismem z dnia 16 grudnia 2022 r., skarżąca organizacja podniosła, że wydając zaskarżone postanowienie organ pominął uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18, powołał się natomiast na starsze orzecznictwo. Podkreśliła ponadto, że wniosek dotyczył jedynie części akt sprawy – tej zgromadzonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dlatego w jej ocenie samo przygotowanie zaskarżonego postanowienia i jego uzasadnienia wymagało więcej czasu i pracy niż sporządzenie i przygotowanie kopii wnioskowanej dokumentacji. Strona skarżąca podkreśliła, że ma swoją siedzibę w Ł. , a więc w znacznej odległości od siedziby organu, co znacznie utrudnia możliwość osobistego zapoznania się z aktami i sporządzenia stosownej kopii akt. Wskazała również, że organ prowadził postępowanie odwoławcze przez blisko cztery miesiące, wniosek rozpoznawany był przez dwa miesiące, zaś zaskarżone postanowienie organizacja otrzymała dopiero kilka dni przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, co zdaniem strony świadczy o ograniczaniu dostępu do akt sprawy i możliwości czynnego udziału w postępowaniu i narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wyjaśnienia na wstępie wymaga, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Z tego względu zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji mogą ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej skutecznie można postawić uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to odpowiednio miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Biorąc pod uwagę wskazany powyżej zakres kontroli sądowoadministracyjnej należało uznać, że wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zawiera usprawiedliwione podstawy.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym odmówiono Międzyzakładowej Organizacji Związkowej, Z. Z. P. W. O. R. D., O. S. K. na K. i I. P. z siedzibą przy W. O. R. D. w Ł. wykonania i przesłania kopii akt postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej unieważnienia indywidualnie oznaczonego praktycznego egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. B.
Otóż, kwestia udostępniania akt postępowania administracyjnego została uregulowana w rozdziale 3 Działu II ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm. – dalej jako "k.p.a."). Stosownie do art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art. 73 § 1a k.p.a.). Zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (art. 73 § 3 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 74 § 1 k.p.a., przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca organizacja zwróciła się do organu odwoławczego o "sporządzenie i przesłanie na adres organizacji kopii pełnych akt postępowania w sprawie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego, zgromadzonych przez organ odwoławczy po dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji". Strona wniosła jednocześnie, w przypadku gdyby nie stanowiło to nadmiernej uciążliwości dla organu, o sporządzenie kopii akt w postaci zdigitalizowanej (k. 21 akt adm.).
Organ odmówił żądaniu wykonania i przesłania kopii akt wskazując, że z przepisu art. 73 § 1 k.p.a. wynika prawo strony do wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przepis ten nie nakłada jednak na organ obowiązku kopiowania (kserowania lub skanowania) dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i przesyłania ich stronie. Stwierdził, że wykonanie skanów lub kopii dokumentów akt pierwszej instancji w celu przesłania ich stronie wykracza poza możliwości techniczno-organizacyjne organu związane z niewielką liczbą pracowników posiadających znaczny zakres zadań. Stanowiłoby to wyręczanie strony w uciążliwych i czasochłonnych czynnościach związanych z dostępem do akt sprawy.
Wypada zauważyć, że jeśli chodzi o interpretację przepisu art. 73 § 1 k.p.a. orzecznictwo sądów administracyjnych nie było do niedawna jednolite. Wyróżnić można było dwa przeciwstawne poglądy.
W pierwszej grupie orzeczeń sądy administracyjne przyjmowały, że przepis art. 73 § 1 k.p.a. nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązku sporządzania kopii dokumentacji sprawy, gdyż zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu czynności w postaci sporządzania notatek, kopii lub odpisów należą do strony, a sporządzenie kopii na żądanie strony jest możliwe jedynie w przypadku wykazania przez stronę ważnego interesu, zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. Podkreślano także, że pomimo postępu technicznego i zmian przepisów k.p.a., ustawodawca nie wprowadził do tego kodeksu prawa do domagania się przez stronę sporządzenia przez organ kopii wybranych dokumentów z akt sprawy lub kopii całych akt sprawy i jednocześnie nie nałożył na organ administracji publicznej tego rodzaju obowiązku. Wskazywano jednocześnie, że zagadnienie dostępu do akt sprawy poprzez możliwość domagania się przez stronę sporządzenia przez organ kopii dokumentów należy traktować jako postulat de lege ferenda skierowany do ustawodawcy.
W ramach drugiej linii orzeczniczej ukształtowane zostało stanowisko wskazujące na potrzebę systemowej i celowościowej wykładni art. 73 § 1 k.p.a., uwzględniającej normy konstytucyjne i ogólne zasady prawa administracyjnego. Sądy administracyjne w szeregu orzeczeń uznały, że przewidziane w art. 73 § 1 k.p.a. prawo strony do dostępu do akt należy rozumieć szeroko, a więc nie tylko jako prawo wglądu do akt i osobistego sporządzenia notatek, odpisów oraz kopii, ale także jako uprawnienie uzyskania kserokopii z akt sprawy, wykonanych przez organ administracji za zwrotem związanych z tym kosztów. Uzasadnienie dla takiej interpretacji omawianego przepisu odwoływało się do przepisu art. 51 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gwarantującego każdemu prawo dostępu do dotyczących go urzędowo dokumentów oraz do przepisów art. 10, art. 7 i art. 12 k.p.a., statuujących zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę szybkości i ograniczonego formalizmu.
Wątpliwości w zakresie rozumienia omawianego przepisu ostatecznie rozwiane zostały w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18, w której NSA dokonał prokonstytucyjnej, systemowej i celowościowej wykładni art. 73 § 1 k.p.a. i opowiedział się za szerokim rozumieniem prawa dostępu strony do akt sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a., mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Prawo wglądu w akta sprawy stanowi istotny przejaw zasady jawności postępowania, zapewnia stronom czynny udział w postępowaniu administracyjnym, a przez to prawo do obrony. Znajomość akt zapewnia realną możliwość składania wniosków dowodowych, co w konsekwencji pozwala wyjaśnić stan faktyczny sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Dostęp natomiast do akt bez możliwości utrwalenia ich treści nie tworzy gwarancji obrony zgodnej z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, ani uszczegóławiającymi ją elementami, wynikającymi z zasad prawa administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie podkreślił, że uprawnienie do otrzymania uwierzytelnionych odpisów z art. 73 § 2 k.p.a. nie zabezpiecza prawa strony do utrwalenia na własne potrzeby zawartości z akt. Ustawodawca istotnie zawęża możliwość skorzystania ze sporządzonych przez organ na żądanie strony uwierzytelnionych odpisów z akt, poprzez użycie kwantyfikatora "ważny interes", który nie daje stronie gwarancji, że uzyska odpis uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy w każdej sytuacji, gdy samodzielne sporządzenie będzie dla niej niemożliwe lub nadmiernie utrudnione. Przy wykładni przepisu art. 73 § 1 k.p.a. nie można również pominąć porównań do unormowań, jakie przyjęto w ramach innych procedur prawnych, obowiązujących na obszarze państwa polskiego w zakresie urzeczywistnienia prawa dostępu do akt, gwarantowanego w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, to jest unormowań proceduralnych obowiązujących w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cywilnym i karnym oraz przed organami podatkowymi. Każda z tych procedur gwarantuje stronom, na ich wniosek, prawo uzyskania kopii z akt sprawy. Utrzymywanie nieuzasadnionych rozbieżności pomiędzy procedurami w zakresie gwarantowanego konstytucyjnie prawa do udostępniania akt prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości (art. 32 Konstytucji RP), która nakazuje nadawanie takich treści unormowaniom prawnym, aby kształtowały one w jednakowy (podobny) sposób sytuację prawną podmiotów jednakowych (podobnych).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że rekonstruując wzór zachowania organu administracji w przedmiocie udostępniania akt na podstawie art. 73 § 1 i § 2 k.p.a., należy wyjść poza jego literalne brzmienie i zgodnie z systemowymi regułami wykładni rozszerzyć zakres uprawnień strony, tak aby w razie uzasadnionej potrzeby mogła żądać od organu sporządzenia kopii dokumentów z akt sprawy. Za takim rozwiązaniem przemawia bowiem konieczność zharmonizowania art. 73 k.p.a. z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, uregulowaniami innych procedur dotyczącymi udostępniania akt, a także konieczność dokonywania interpretacji z uwzględnieniem gwarancji konstytucyjnych. Z tego względu, dokonując wykładni art. 73 § 1 k.p.a. trzeba mieć również na uwadze, że możliwość rzetelnego zapoznania się z materiałem zebranym w aktach sprawy jest istotnym uprawnieniem procesowym gwarantującym stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a w efekcie podejmowanie inicjatywy dowodowej, co ma istotne znaczenie w dochodzeniu do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) Interpretacja powinna uwzględniać także wymogi standardów określonych zasadą pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.).
Tym samym na organie ciąży obowiązek stworzenia warunków gwarantujących stronie realną możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych i jego wykorzystania w ramach uprawnień procesowych. Z tego też względu organ nie może w sposób dowolny ograniczać możliwości sporządzania kserokopii dokumentów przy użyciu sprzętu będącego w posiadaniu organu. Podstawę ewentualnego ponoszenia kosztów sporządzania kopii dokumentacji stanowi art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż mieszczą się one w kosztach postępowania administracyjnego poniesionych na żądanie strony. Koszty te nie pozostają bowiem w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem sprawy, a tylko przez ten pryzmat odczytywać należy ustawowe obowiązki organu, o których mowa w tym przepisie, co w konsekwencji wyklucza obciążenie nimi organu.
Odmowa uwzględnienia wniosku strony o sporządzenie kserokopii z akt mogłaby nastąpić jedynie wówczas, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania. Tylko w sytuacjach wymagających większego organizacyjnego zaangażowania ze strony pracowników organu dopuszczalne byłoby wyznaczenie stronie określonych warunków realizacji wniosku w przedmiocie sporządzenia kserokopii dokumentów. Odmowa wydania kopii z akt sprawy może być też usprawiedliwiona w sytuacji, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a. Takie rozumienie art. 73 § 1 k.p.a. nie oznacza zatem bezwzględnego związania organu żądaniem strony o wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy, lecz wprowadza ograniczenia mające wykluczyć nieuzasadnioną odmowę załatwienia wniosku w tym przedmiocie.
Stosownie do art. 269 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny związany jest poglądem przedstawionym we wskazanej uchwale. Przyjmuje się bowiem, że na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ ograniczył się tylko do stwierdzenia, że wykonanie skanów lub kopii dokumentów akt pierwszej instancji i przesłanie ich stronie wykracza poza możliwości techniczno-organizacyjne organu związane z niewielką liczbą pracowników posiadających znaczny zakres zadań. Tymczasem zauważyć należy, że wniosek strony nie dotyczył całości akt postępowania przed organem pierwszej instancji, lecz jedynie dokumentów, które zgromadzone zostały przez organ drugiej instancji. Wprawdzie sformułowanie wniosku, zwłaszcza użycie zwrotu "kopii pełnych akt postępowania" mogło wprowadzać w błąd, niemniej jednak zauważyć należało, że brak było podstaw do przyjęcia, jak uczynił to organ odwoławczy, że skarżąca domagała się sporządzenia i nadesłania kopii akt organu pierwszej instancji. Z treści niezbyt fortunnie sformułowanego wniosku wynikało bowiem, że skarżąca wniosła o sporządzenie kopii akt, które "zgromadzone" zostały przez organ, do którego wniosek został skierowany, czyli w istocie wniosła o sporządzenie kopii akt organu odwoławczego i do tych właśnie akt odnosi się określenie "pełnych".
Jeśli jednak organ miał wątpliwości co do zakresu żądania skarżącej, winien był wezwać skarżącą do jednoznacznego sprecyzowania zgłoszonego żądania. Nie było natomiast podstaw do odmowy sporządzenia kopii akt – wykonania skanów lub kopii dokumentów akt pierwszej instancji z powołaniem się na brak możliwości technicznych i organizacyjnych organu odwoławczego, co związane jest z niewielką liczbą pracowników posiadających znaczny zakres zadań.
Mając zatem na uwadze rzeczywisty zakres żądania strony i zakładając, że nadesłane przez organ akta administracyjne sprawy są kompletne, podkreślić wypada, że akta organu odwoławczego obejmowały – do chwili złożenia wniosku – bardzo niewiele dokumentów, które wytworzone zostały przez organy. W aktach tych w omawianej części znajduje się: 1) kopia pisma organu pierwszej instancji z dnia 2 czerwca 2022 r. o przekazaniu odwołania egzaminatora P. B. oraz 2) odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji, 3) kopia zarządzenia Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 czerwca 2022 r. o wyznaczeniu składu do rozstrzygnięcia sprawy, 4) kopia pisma organu odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2022 r. zawiadamiającego strony o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami w sprawie, 5) dowody doręczenia korespondencji. Pozostałe dokumenty pochodzą od skarżącej oraz egzaminatora, którego dotyczy decyzja organu pierwszej instancji. Są to kopie ich odwołań oraz kopia pisma skarżącej z dnia 30 maja 2022 r., stanowiącego uzupełnienie odwołania, wraz z załącznikami. Dodać należy, że jak wynika ze spisu akt organu pierwszej instancji, do akt organu pierwszej instancji, po wydaniu decyzji przez ten organ, dołączona została też płyta DVD z nagraniem przebiegu egzaminu.
Po złożeniu przez skarżącą wniosku o sporządzenie i nadesłanie kopii dokumentów, który wpłynął do organu w dniu 17 sierpnia 2022 r., organ nie uzupełniał materiału dowodowego sprawy. W tej sytuacji zupełnie niezrozumiałe jest twierdzenie organu o braku możliwości techniczno-organizacyjnych i personalnych w zadośćuczynieniu żądaniu strony. W świetle powołanej wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz okoliczności niniejszej sprawy stanowisko takie należało uznać za nieuzasadnione i naruszające art. 73 § 1 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, wbrew wymogom określnym w art. 107 § 3 k.p.a., nie wyjaśnia w sposób dostateczny podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, nie zawiera bowiem żadnych ustaleń co do objętości akt oraz możliwości technicznych i organizacyjnych organu, pomimo że na okoliczność tę powołał się organ odmawiając sporządzenia kopii akt.
Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a w konsekwencji skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając wniosek organ odwoławczy uwzględni powyższe wskazania, a także będzie miał na uwadze fakt, że siedziba skarżącej (Ł. ) znajduje się w znacznej odległości od L. (blisko 300 km), co stanowi dość istotne utrudnienie w samodzielnym skopiowaniu przez przedstawiciela strony kopii żądanych dokumentów. Organ wezwie także skarżącą do sprecyzowania wniosku co do zakresu żądania, jak bowiem wyżej wskazano, zdecydowaną większość akt stanowią dokumenty pochodzące od samej skarżącej. W przypadku uwzględnienia wniosku, organ obciąży stronę poniesionymi kosztami związanymi ze sporządzeniem kopii, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.
Według art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi było postanowienie, sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Mając powyższe okoliczności na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II sentencji wyroku zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożył się jedynie uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło