III SA/Lu 602/17
WyrokWSA w Lublinie2018-03-13
Skład orzekający: Iwona Tchórzewska, Robert Hałabis, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy ARiMR prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikowalną do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, dokonując własnego wyznaczenia granic działek rolnych w sposób odmienny od wnioskodawcy, a także czy prawidłowo oceniły kwestię wystąpienia siły wyższej?Ratio decidendi
Organy ARiMR nie mogą samodzielnie modyfikować położenia i granic działek rolnych zgłoszonych do płatności przez rolnika. Ich rolą jest weryfikacja, czy zgłoszone działki kwalifikują się do płatności. W niniejszej sprawie organy dokonały nieuprawnionego wyznaczenia powierzchni działek, co stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Rolnik Z. K. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Organy ARiMR stwierdziły nieprawidłowości w zakresie powierzchni gruntów zgłoszonych do płatności, w szczególności na działce A1, gdzie zadeklarowana powierzchnia 5 ha została ustalona przez kontrolerów na 1,85 ha. Rolnik zgłosił wystąpienie siły wyższej. Organy odmówiły przyznania płatności dodatkowej i przyznały pozostałe płatności w pomniejszonej wysokości. Rolnik zaskarżył decyzje, zarzucając błędne ustalenia i niejasne uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska,, Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Protokolant: Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. K. kwotę [...] zł ([...]) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2017 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia [...] czerwca 2017 r. (nr [...]) w sprawie przyznania Z. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.
Do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 17 maja 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w C. wpłynął wniosek producenta rolnego Z. K. o przyznanie płatności na rok 2016, w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej).
W dniu 17 lutego 2017 r. wnioskodawca złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. pisemne oświadczenie o wystąpieniu podniesionego poziomu wód spowodowanego przez bobry oraz intensywnych opadów śniegu, mające potwierdzić wystąpienie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających wypełnienie zobowiązań. W złożonym dokumencie przedstawiono, że działanie siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych miało miejsce od jesieni 2016, a możliwość powiadomienia o tym fakcie organu zaistniała 17 lutego 2017 r. Dnia 21 lutego 2017 r. do Biura Powiatowego wpłynęły pisemne oświadczenie potwierdzone przez dwóch świadków, niebędących domownikami rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jako dowód mający potwierdzić wystąpienie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających wypełnienie zobowiązań.
W gospodarstwie rolnym Z. K. została przeprowadzona przez inspektorów terenowych ARiMR kontrola zasadnicza metodą inspekcji terenowej. W jej wyniku stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość przyznawanych płatności. Na zadeklarowanej do płatności działce rolnej A1 (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o deklarowanej powierzchni 5,00 ha, powierzchnia stwierdzona użytkowana rolniczo wyniosła 1,85 ha. Z tej przyczyny zastosowano następujące kody nieprawidłowości:
. "DR13+" Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej była większa od powierzchni stwierdzonej;
. "DR37" Identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS; "DR52" Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania oraz "DR53" Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania.
Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego wyniosła 3,15 ha.
Mając na uwadze te ustalenia decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. organ I instancji odmówił wnioskodawcy przyznania płatności redystrybucyjnej na rok 2016 oraz przyznał na rok 2016 jednolitą płatność obszarową – w wysokości 579,87 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2.238,63 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia oraz przyznał płatność za zielenienie – w wysokości 1.891,61 zł. W swojej decyzji organ uznał również zgłoszone przez wnioskodawcę zdarzenie za działanie siły wyższej.
W związku z zarzutami do raportu nr [...], podniesionymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji, raport z czynności kontrolnych został przekazany do ponownej weryfikacji przez Biuro Kontroli na Miejscu. Po ponownej analizie dokumentacji wyniki kontroli zostały podtrzymane.
Organ odwoławczy – po rozpoznaniu odwołania – decyzją z dnia [...] września 2017 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Wyjaśnił, że wniosek został poddany kontroli kryteriów kwalifikowalności, w myśl art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549).
W zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) organ wyjaśnił, że strona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 9,33 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania, w tym uwzględniająca także zgłoszone przez stronę zdarzenie za wystąpienie siły wyższej na działce ewidencyjnej nr [...] – wyniosła 6,10 ha. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o wyniki kontroli na miejscu i zastosowaniu kodu DR13+ na działce rolnej oznaczonych we wniosku identyfikatorem: A1 o 0,13 ha. Dla działki rolnej A1 powierzchnia deklarowana wynosiła 5,00 ha, a powierzchnia stwierdzona 1,85 ha. Wyliczona różnica pomiędzy deklarowaną powierzchnią kwalifikowalną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosiła 3,23 ha (9,33 ha – 6,10 ha), co według organu stanowiło 52,95%. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli równica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnia stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotnośc stwierdzonej różnicy, to po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 1,2550 ha (3,23 ha x 1,5 = 4,8450 ha; 6,10 ha – 4,8450 ha = 1,2550 ha). Dlatego wysokość należnej kwoty płatności, obliczona na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1702) wyniosła 579,87 zł (462,05 zł x 1,2550 ha).
W odniesieniu do płatności za zazielenienie organ podniósł, że stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 6,10 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2016 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1707), na poziomie 310,10 zł. Mając to na uwadze kwota przyznanej płatności za zazielenienie wyniosła 1.891,61 zł (6,10 ha x 310,10 zł).
W zakresie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) organ wyjaśnił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 9,33 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 6,10 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. W toku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika stwierdzono m nieprawidłowość DR 13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej) dla działki rolnej A1 powierzchnia deklarowana 5,00 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 1,85 ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 3,23 ha. Mając na uwadze powyższe, po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 1,2550 ha. Organ podniósł, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co skutkowało odmową przyznania płatności dodatkowej.
Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił uwagę, że w dniu 17 lutego 2017 r. strona złożyła do organu I instancji pisemne oświadczenie o wystąpieniu podniesionego poziomu wód spowodowanego przez bobry oraz intensywnych opadów śniegu, mające potwierdzić wystąpienie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających stronie wypełnienie zobowiązań. W złożonym dokumencie rolnik wyjaśnił, że siła wyższa dotyczyła braku możliwości spełnienia kryteriów kwalifikowalności i wymogów w wyniku działania niekorzystnych czynników atmosferycznych. W oświadczeniu wyjaśniono, że działanie siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych miało miejsce od jesieni 2016 r., a możliwość powiadomienia o tym fakcie zaistniała w dniu zawiadomienia. Potwierdziło to dwóch świadków, bowiem do Biura Powiatowego wpłynęły pisemne oświadczenie potwierdzone przez dwóch świadków niebędących domownikami rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako dowód, mający potwierdzić wystąpienie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających wypełnienie zobowiązań.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. uznał zgłoszone w dniu 17 lutego 2017 r. zdarzenie za działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających wykonanie zobowiązań i zachowania prawa do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia zdarzenia zgłoszonego jako działanie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.
Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy podniesionych w odwołaniu Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, że kontrolę działek przeprowadzono w trzech etapach: w grudniu 2016 r. oraz w marcu i kwietniu 2017 r. Kontrolę działek rolnych A1 i B przeprowadzono w dniu 26 kwietnia 2017 r., gdyż wcześniejsza próba kontroli przeprowadzona w dniu 13 marca 2017 r. nie doszła do skutku z powodu podtopienia działek. Na podstawie sytuacji stwierdzonej w terenie sytuacji ustalono, że działka A1 o pow. stwierdzonej 1,85 ha, to obszar który wyraźnie odróżnia się od pozostałej części torfowiska zwarcie porośniętego przez drzewa m.in. brzozę niską. Na całym terenie torfowiska porośniętym przez drzewa (4,93 ha) w ocenie inspektorów ARiMR nie jest możliwe wykaszanie rosnącej tam roślinności, nie tylko ze względu na okresowe podtopienia, ale z uwagi na sam charakter tego terenu porośniętego drzewami. Wskazanie dotyczące wykaszania całej powierzchni działki A1 możliwe do zrealizowania jest tylko na obszarze 1,85 ha. Granica między działkami A1 i B została dokładnie sfotografowana i zmierzona, granicę działki C1 określono w trakcie pierwszego etapu kontroli z dnia 27 grudnia 2016 r.
Organ uznał, że zarzuty formułowane przez stronę dotyczące nieprawidłowego określenia zasięgu "torfowiska" są przeinaczeniem ustaleń z kontroli ARiMR, która to ustaliła granice między różnymi obszarami torfowisk, każdy z tych obszarów zaliczony został przez eksperta przyrodniczego do innych wariantów programu rolno-środowiskowo-klimatycznego. Pomiarów i sprawdzeń dokonano z zachowaniem należytej staranności, zaświadcza o tym dokumentacja pokontrolna, mimo trudności spowodowanych przez trudny teren w dniu 26 kwietnia 2017 r. wykonano wiarygodny pomiar. Organ przeprowadzając kontrolę administracyjną wniosku ocenił dostępne dane GIS tj.: poprawność wyznaczenia wektorowych granic odniesienia dla przedmiotowej działki ewidencyjnej w powiązaniu z obrazem ortofotomapy (mając na uwadze widoczne granice użytkowania, analizę powierzchni sąsiednich działek ewidencyjnych) oraz poprawność wyznaczenia pól zagospodarowania na ortofotomapie.
Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR zauważył także, iż powierzchnie użytków rolnych określone dla danej działki ewidencyjnej w systemie Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB) nie są tożsame z powierzchnią maksymalnego kwalifikowanego obszaru i tym samym nie mogą stanowić powierzchni, do której przyznawana jest płatność.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący Z. K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Zdaniem skarżącego, uzasadnienie wszystkich decyzji zostało sporządzone w sposób urzędniczo bełkotliwy, trudny do zrozumienia, a kontrolerzy bezpodstawnie zakwalifikowali część działki [...] jako jakieś zazielenienia, o których nie ma żadnej wzmianki w operacie sporządzonym przez specjalistów. Kontrolerzy nie byli w stanie określić ani zmierzyć działki w jej granicach z uwagi na to, że granic działki tam nie ma. Strona jest zaś użytkownikiem działki [...], która jest tylko cząstką wielkiego torfowiska bez wytyczenia granic działek. Kontrolujący dokonywali pomiarów w miesiącu kwietniu 2017, gdzie na działce zalegał jeszcze śnieg, lód i w dużej części torfowisko zalane było wodą. Nie byli więc w stanie w żadnym razie ocenić, czy obszar ten należy zakwalifikować jako torfowisko, czy też użytek przyrodniczy, nazywany zazielenieniem. Jak wynika zaś z załączonej dokumentacji, wskazana działka jest częścią dużego torfowiska oznaczonego jako "[...]", położonego obok wsi N..
W konsekwencji zaskarżone decyzje są o tyle błędne, o ile kontrolerzy i pracownicy ARIMR tylko teren na którym koszono trzcinę jako roślinę inwazyjną uznali za torfowisko, bez żadnych do tego podstaw, ani przeprowadzonych badań, gdyż w rzeczywistości teren torfowisk jest o wiele większy, a kontrolujący jak i urzędnicy ARIMR podważyli kompetencje merytoryczne specjalistów i ekspertów opracowujących operat przyrodniczy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji są dotknięte wadami, które skutkują koniecznością ich uchylenia.
Na wstępie trzeba zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie istotne było precyzyjne określenie ram sporu do jakiego doszło pomiędzy skarżącym a organami rozpoznającymi sprawę. Zaskarżona decyzja dotyczyła mianowicie ustalenia wysokości należnych stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 w kontekście treści wniosku o przyznanie tych płatności. Konieczność rozważania tego zagadnienia wynikała z tego, że stwierdzono nieprawidłowości w zakresie obszaru gruntów zgłoszonych do płatności w ramach systemów wparcia bezpośredniego: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), które przełożyły się na wysokość płatności przyznanych skarżącemu.
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że kwestie związane z zasadami i trybem przyznawania jednolitej płatności obszarowej, płatności redystrybucyjnej i płatności za zazielenienie na rok 2016 uregulowane zostały w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278; dalej jako "ustawa o płatnościach"), z jednoczesnym odesłaniem do odpowiednich regulacji wspólnotowych (art. 62 w związku z art. 1 i 7 ustawy).
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z treści powyżej przywołanych przepisów wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do którego strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej przez organ administracji i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.
Rzeczywistym narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta rolnego stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1306/2013, czy też w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) z dnia 17 lipca 2014 r. nr 809/2014.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013) Przepis art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi natomiast, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie w przypadku, gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014). W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej.
W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 (art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) z dnia 11 marca 2014 r., nr 640/2014). W myśl art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. "użytki rolne" oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Powyższy System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ma zatem na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, w oparciu o który to system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat. System ten obejmuje swoim zasięgiem wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Sytemu Zarządzania i Kontroli. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS stanowią grunty rolne spełniające kryteria do przyznania dopłat, a ich maksymalna powierzchnia kwalifikowana następuje w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o bezpośrednio przeprowadzony pomiar na aktualnym obrazie ortofotomapy, tj. zdjęcia lotnicze bądź satelitarne wykonane w skali określonej przepisami prawa. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią działki referencyjnej, tj. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. takich jak lasy, wody, drogi, siedliska), których granica określona jest na podstawie ortofotomapy.
Z przedstawionego przez organy stanu faktycznego sprawy oraz z załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z dnia 17 maja 2016 r. wystąpił o przyznanie na rok 2016: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej. Do złożonego wniosku zadeklarował trzy działki ewidencyjne, w tym: działkę o nr ew. [...] położoną w województwie l. , powiat c. i, gmina C., obręb N. o powierzchni 7,83 ha, w ramach której wyodrębniono działkę oznaczoną jako działka A1 o powierzchni zadeklarowanej na 5 ha.
W następstwie przeprowadzonych w okresie od 27 grudnia 2016 r. do 27 kwietnia 2017 r., kontroli dokonanych w oparciu o metodę inspekcji terenowej (raport z czynności kontrolnych nr [...]) ustalono, że dla działki rolnej A1 zgłoszonej do: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej, zadeklarowanej na działce ewidencyjnej o powierzchni 5 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo o wielkości 1,85 ha. Organy ustaliły również, że w trakcie kontroli na miejscu stwierdzono również brak przestrzegania na działce rolnej A1 wymogu w postaci obowiązku zebrania i usunięcia skoszonej biomasy w odpowiednim terminie lub zakazu pozostawienia rozdrobnionej biomasy.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę powyższe ustalenie uznać należało, co najmniej za przedwczesne.
Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich).
Z treści powołanych wyżej przepisów stanowiących w istocie modyfikację zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7 oraz art. 9 i 10 k.p.a., wynika, że postępowanie przed organami ARiMR zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a. Zgodnie ze wskazanymi regulacjami prawnymi należy podkreślić, że stanowiąc, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od tej zasady jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu, na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością.
W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach chodzi przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.
Powyższe modyfikacje nie oznaczają jednak, że organy ARiMR zwolnione zostały z konieczności oparcia podejmowanego rozstrzygnięcia na nie budzącym wątpliwości, wystarczającym i przekonywującym materiale dowodowym. Następstwem bowiem wskazanej modyfikacji reguł postępowania w sprawie przyznania płatności jest wzmożenia przez ustawodawcę aktywności stron postępowania, pod rygorem wywiedzenia dla nich negatywnych skutków, przy jednoczesnym ograniczeniu w stosunku do ogólnych reguł, a nie wyłączeniu zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia i zebrania materiału dowodowego sprawy. Tym samym uznać należy, że organ w dalszym ciągu ma decydujący wpływ na kształt prowadzonego postępowania dowodowego.
Organy obu instancji powinny zatem jednoznacznie wskazać, jakie stwierdzone okoliczności faktyczne przesądziły o tym, że rzeczywistą powierzchnię działki rolnej A1 jako powierzchnię kwalifikowalną do płatności ustalono na 1,85 ha. Ustalenia takie powinny zostać powiązane z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa, w celu należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym w szczególności w celu wyjaśnienia kwestii kwalifikowalności poszczególnych obszarów działki rolnej A1 z punktu widzenia możliwości realizacji działalności (użytkowania rolnego) uprawniającego do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej.
O ile organy stwierdziły, że objęta zgłoszeniem działka rolna nie kwalifikowała się w jakiejkolwiek części do płatności, to powinny w sposób jednoznaczny wykazać, jakich wymogów dla przyznania tych płatności nie spełnia oraz jak te uchybienia, w świetle obowiązujących przepisów prawa, wpływają na możność przyznania płatności. Organy z powyższego obowiązku nie wywiązały się należycie, co świadczy o niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy faktycznej i prawnej decyzji, a więc o naruszeniu przepisu art. 107 § 3 k.p.a.
W tym zakresie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ograniczył się do wskazania, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie JPO i płatności dodatkowej wynosiła 5 ha, a powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,85 ha. W ocenie Sadu ustalenia te są nie tylko lakoniczne, ale też wątpliwe co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, w sytuacji istniejących trudności z określeniem powierzchni kwalifikowalnej, wobec stanu nieruchomości w okresie kontroli. Nie wynika z nich w szczególności to, z uwagi na jakie konkretne okoliczności faktyczne obszar objętej zgłoszeniem do płatności działki rolnej A1 ustalono w tak znacznie pomniejszonej powierzchni względem deklarowanej do płatności. Organ wprawdzie powołał się na system informacji geograficznej i wyniki kontroli na miejscu, jednakże odwołanie to jest ogólnikowe, bowiem organ nie wskazał, jakie konkretne dane z GIS, czy też jakie wyniki przeprowadzonej kontroli przesądziły o ustaleniu powierzchni działki rolnej A1 na 1,85 ha.
Również przedstawiając uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia w tej części organ pierwszej instancji ograniczył się jedynie do wskazania, że w wyniku kontroli dla działki rolnej A1 zgłoszonej do jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej, zadeklarowanej na powierzchni 5,00 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo o wielkości 1,85 ha, a działka została obarczona błędem: DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej). Tymczasem skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu składając oświadczenie o wystąpieniu siły wyższej, mógł zatem wyjaśnić – przy należytym zaangażowaniu organu – również kwestie dotyczące zakresu i sposobu rolniczego użytkowania nieruchomości. Zatem także w tej części uzasadnienia decyzji organ nie wyjaśnił przekonująco, z uwagi na jakie konkretnie ustalenia faktyczne powierzchnię działki rolnej A1 przyjęto na 1,85 ha.
Wymaga zaś zwrócenia uwagi, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności działki rolnej A1 (5,00 ha), a powierzchnią stwierdzoną przez organ (1,85 ha) jest bardzo duża, tak jako liczba bezwzględna, jak i w odniesieniu do powierzchni samej działki, co pozwala wykluczyć, że różnica ta spowodowana została wyłącznie różnicami w dokładności pomiarów. Wskazuje też na to treść notatki służbowej z dnia 21 sierpnia 2017 r. oraz pisma o weryfikację raportu z kontroli na miejscu (k. 143-144, 145-146 akt administracyjnych), z których wynikałoby, że u podstaw stwierdzenia tak istotnie zmniejszonej powierzchni działki rolnej A1 legło ustalenie granic działki rolnej A1 (objętej w płatności rolnośrodowiskowej wariantem 4.6.2) oraz działki rolnej B (objętej w płatności rolnośrodowiskowej wariantem 4.6.1), w sposób odmienny od granic opisanych przez wnioskodawcę, przy czym to odmienne "wzajemne rozgraniczenie" działek (takiego stwierdzenia użyto w notatce urzędowej – k. 143 akt administracyjnych), wiązało się z kwestią właściwego zakwalifikowania poszczególnych obszarów działki rolnej A1 na potrzeby rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego.
Pominięcie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR tych okoliczności, które – jak można wnioskować – przesądziły o ustaleniu powierzchni działki rolnej A1 na 1,85 ha, a więc i tym samym zadecydowały o wysokości przyznanej jednolitej płatności obszarowej (JPO) i płatności za zielenienie w pomniejszonej wysokości oraz odmowie przyznania płatności dodatkowej do działki rolnej zadeklarowanej w ramach tych płatności, jak również niewyjaśnienie rzeczywistych przyczyn, które legły u podstaw określenia obszaru działki rolnej A1 w tak istotnie zmniejszonej powierzchni, świadczy o tym, że stopień motywowania decyzji organu pierwszej instancji w przedmiotowej kwestii jest niewystarczający. Tak istotna wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji jest okolicznością, która przesądza o konieczności jej uchyleniu w toku zainicjowanego postępowania odwoławczego, czego jednakże organ drugiej instancji zaniechał.
W zasadniczej części decyzji z dnia [...] września 2017 r. organ odwoławczy wyjaśniając podstawę faktyczną rozstrzygnięcia poprzestał na powtórzeniu w ślad za organem pierwszej instancji, że powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) i płatności dodatkowej wynosiła 5,00 ha, a powierzchnia stwierdzona wynosi 1,85 ha oraz, że w wyniku kontroli dla działki rolnej A1 zgłoszonej do JPO i płatności dodatkowej, zadeklarowanej na powierzchni 5 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 1,85 ha, a działka została obarczona błędem: DR13+ zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej.
Jak już wyżej wyjaśniono takie ustalenia nie były wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza, że także organ odwoławczy nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz niedostatecznie wyjaśnił podstawę faktyczną decyzji, przez co naruszył przepisy art. 107 § 3 k.p.a. i art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach.
Próbę szerszego wyjaśnienia tych okoliczności organ drugiej instancji podjął w końcowej części uzasadnienia, odnosząc się do zarzutów odwołania. W tym zakresie wyjaśniono, że ekspert przyrodniczy w dokumentacji przyrodniczej na terenie działki ewidencyjnej nr [...] wyodrębnił działki rolne: A1 – wariant 4.6.2 torfowiska wymogi obowiązkowe i uzupełniające, B – wariant 4.6.1 torfowiska wymogi obowiązkowe, C1 – wariant 4.1 zmiennowilgotne łąki trzęślicowe. Dokumentacja oraz plan rolnośrodowiskowy zawiera ich opis zawierający m.in. gatunki roślin stwierdzone przez eksperta, wykaz działań jakie należy wykonywać na każdej działce rolnej w każdym z pięciu lat realizacji programu (2015-2019). Dla działki B dokumentacja precyzuje brak wycinania zarośli i podrostu drzew do wycięcia w całym okresie realizacji programu. Na działce A1 nie wskazano zarośli i podrostu drzew do wycięcia w ciągu realizacji programu. Dla działki A1 ekspert przyrodniczy określił w ciągu pięciu lat realizacji programu lata 2016 i 2019, w których należy wykosić całą powierzchnię działki rolnej A1 w terminie 15 sierpnia - 15 lutego, następnie w terminie dwu tygodni po pokosie zebrać skoszoną biomasę, np. w pryzmy lub brogi, do dnia 1 marca kolejnego roku usunąć z działki pryzmy/brogi zawierające skoszoną biomasę. Obowiązek dotyczący wykaszania działki/zbioru pokosu jest wymogiem uzupełniającym – użytkowanie działki A1 różni się tym od wariantu wskazanego dla działki rolnej B. Do dokumentacji dołączony jest szkic zawierający granice działek A1, B, C1. Kontrolę działek rolnych A1, B przeprowadzono 26 kwietnia 2017 r., wcześniejsza próba kontroli przeprowadzona w dniu 13 marca 2017 r. nie doszła do skutku z powodu podtopienia działek A1, B. Na podstawie sytuacji stwierdzonej w terenie oraz biorąc pod uwagę zapisy dokumentacji przyrodniczej/planu rolnośrodowiskowego wyznaczono powierzchnię działek A1, B oraz ich wzajemne rozgraniczenie w inny sposób niż zawarty w dokumentach. Do powierzchni działki A1 zaliczono obszar, na którym rolnik wykosił trzcinę, oraz obszar na którym rolnik nie wykosił trzciny/turzycy. Na większości tego obszaru stwierdzono niezebrany pokos, a kontrola ARiMR nie ustala przyczyn dla których rolnik nie wykonał zbioru biomasy. Działka A1 o pow. stwierdzonej 1,85 ha to obszar, który wyraźnie odróżnia się od pozostałej części torfowiska zwarcie porośniętego przez drzewa, m.in. brzozę niską. Na całym terenie torfowiska porośniętym przez drzewa (4,93 ha) – w ocenie inspektorów ARiMR – nie jest możliwe wykaszanie rosnącej tam roślinności, nie tylko ze względu na okresowe podtopienia, ale z uwagi na sam charakter tego terenu porośniętego drzewami. Wskazanie dotyczące wykaszania całej powierzchni działki A1 możliwe do zrealizowania jest tylko na obszarze 1,85 ha. Granica między działkami A1, B została dokładnie sfotografowana i zmierzona, granicę działki C1 określono w trakcie pierwszego etapu kontroli z dnia 27 grudnia 2016 r. Według organu, wobec powyższego zarzuty formułowane przez stronę w pismach z dnia 15 lipca 2017 r., dotyczące nieprawidłowego określenia zasięgu "torfowiska" są przeinaczeniem ustaleń z kontroli ARiMR, która to ustaliła granice między różnymi obszarami torfowisk, każdy z tych obszarów zaliczony został przez eksperta przyrodniczego do innych wariantów programu rolno-środowiskowo-klimatycznego. Końcowo organ wskazał, że pomimo, iż wyniki tych pomiarów różnią się od powierzchni określonych przez eksperta przyrodniczego, zaliczając poszczególne części działki ewidencyjnej [...] do różnych działek rolnych i przypisanych im wariantów, brano pod uwagę informacje jakie zawarł ekspert w dokumentacji przyrodniczej, tj. przede wszystkim wymóg wykaszania całej powierzchni działki rolnej A1 w kontrolowanym roku gospodarczym.
W ocenie Sądu stanowisko takie należy uznać za nieprawidłowe.
Po pierwsze wskazać należy, że z powyższych wywodów zdaje się wynikać, że organy odmiennie wyznaczyły granice zgłoszonych przez wnioskodawcę działek rolnych A1 i B, co było niedopuszczalne.
Oczywiście, udział w płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego ma charakter dobrowolny. To rolnik decyduje o tym, czy występuje z wnioskiem o przyznanie poszczególnych płatności, deklarując grunty we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Granice tych gruntów, a więc ich obszar i położenie rolnik oznacza na materiale graficznym stanowiącym załącznik do wniosku. Innymi słowy, oznaczenie działek rolnych objętych płatnościami w ramach wsparcia bezpośredniego, ich położenia i granic, należy do wyłącznych uprawnień rolnika. Organ nie może w żaden sposób modyfikować położenia i granic działek rolnych zgłoszonych do płatności przez rolnika. Musi przyjąć, że dana działka rolna zgłoszona została do płatności w takich granicach i położeniu, w jakich oznaczył to rolnik we wniosku.
Natomiast rolą organu pozostawało sprawdzenie, czy zgłoszone do płatności działki rolne, o położeniu i granicach określonych we wniosku, kwalifikowały się do płatności w ramach danego schematu pomocowego. Powinien zatem ocenić, czy zgłoszona do płatności działka rolna A1, w granicach i położeniu oznaczonym przez wnioskodawcę, kwalifikowała się do jednolitej płatności obszarowej (JPO) i płatności za zielenienie oraz płatności dodatkowej określonych w ustawie o płatnościach. Dotyczące tej kwestii ustalenia organu powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji, jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Odmawiając płatności dodatkowej, przyznając jednolitą płatność obszarową (JPO) i płatność za zazielenienie w pomniejszonej wysokości organ powinien w sposób wyraźny wskazać, jakich konkretnie wymogów realizacji JPO i płatności za zielenienie oraz płatności dodatkowej działka nie spełniała. Rozważania dotyczyły raczej płatności rolnośrodowiskowej. Powinien również wyjaśnić, jak w świetle obowiązujących przepisów uchybienia te wpływają na możność przyznania płatności dodatkowej oraz wysokość jednolitej płatności obszarowej (JPO) i płatności za zielenienie.
Tymczasem w niniejszej sprawie organ zamiast ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, dla których JPO, płatności za zielenienie oraz płatność dodatkowa nie mogły być realizowane na całym obszarze działki rolnej A1, czy też nie spełniały warunków przyznania tych płatności określonych w ustawie o płatnościach bezpośrednich, dokonał nieuprawnionego wyznaczenia powierzchni działek rolnych A1 i B, w sposób odmienny od wynikającego ze zgłoszonego wniosku o przyznanie płatności.
Dodatkowo należy wskazać, że wyznaczając powierzchnię działki rolnej A1 zaliczono do niej jedynie grunt o obszarze 1,85 ha, kierując się tym, że był to obszar, który wyraźnie odróżniał się od pozostałej części torfowiska zwarcie porośniętego przez drzewa, m.in. brzozę niską, a więc grunt na którym z uwagi na brak zadrzewienia możliwym było w pełni realizowanie wynikającego z dokumentacji przyrodniczej wymogu wykaszania całej powierzchni działki rolnej A1 w kontrolowanym roku gospodarczym.
Stanowisko takie, w ocenie Sądu, jest wadliwe albowiem zakłada ono, że wymóg wykaszania w całości trzciny oznacza, że objęty nim grunt nie może być w żadnym stopniu porośnięty drzewami. Nie znajduje również należytego uzasadnienia w dokumentacji przyrodniczo-siedliskowej sporządzonej na potrzeby działania rolno-środowiskowo-klimatycznego i stanowi nadinterpretacje wynikającego z tej dokumentacji wymogu wykaszania działki rolnej A1. Fakt występowania drzew i krzewów na obrzeżach działki rolnej A1 nie zmienia w żaden sposób charakteru tego terenu – jako torfowiska. Jest wręcz dla takiego terenu charakterystyczny, co wynika z przedstawionej dokumentacji przyrodniczej.
W takiej sytuacji wymóg wykaszania działki rolnej A1 z rosnącej tam trzciny nie może być rozumiany jako nakaz wycinania wszelkiej roślinności z całej powierzchni działki. T. należy wycinać z tych miejsc, gdzie ona faktycznie rośnie. Jeżeli na danym obszarze działki rolnej A1 nie rośnie trzcina, lecz jest on zadrzewiony, to oczywistym jest, że z tego obszaru nie wycina się trzciny, co jednak nie oznacza, że nie jest to nadal obszar torfowiska.
Podkreślić również należy, że organ pierwszej instancji uznał wystąpienie w gospodarstwie rolnym skarżącego przypadku siły wyższej, w związku z czym brak było również podstaw do odmówienia płatności z uwagi na niedopełnienia takich wymogów jak wymóg wykaszania i usunięcia skoszonej biomasy z działki. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił również należycie, na czym polegało wystąpienie siły wyższej, ograniczając się jedynie do stwierdzenia wystąpienia takiej okoliczności.
Z doświadczenia życiowego wynika również, że wątpliwości budzić mogą wyniki przeprowadzonej kontroli w zakresie pomiarów powierzchni działek rolnych, z uwagi na warunki atmosferyczne zaistniałe w trakcie kontroli i kwalifikacji działki A1. Wskazywane przez skarżącego zalanie dużej części torfowiska, zaleganie śniegu i lodu, mogło doprowadzić do błędnych ustaleń faktycznych w tym zakresie.
Z przytoczonych względów Sąd uznał, że organy obu instancji nie rozpatrzyły wyczerpująco całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności faktycznych (art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach), jak też nienależycie wyjaśniły podstawę faktyczna i prawną swoich decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).
W wyniku naruszenia zasad postępowania administracyjnego uznać należało, że organ dokonał błędnego zastosowania przepisów art. 7 ust. 1-2, art. 8, art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz art. 19a ust. 1 i art. 23 ust. 2 rozporządzenia UE nr 640/2014, przez co doszło również do naruszenia prawa materialnego.
Stwierdzone naruszenia zakwalifikować należało zatem jako naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a.") skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponieważ uchybień takich dopuścił się również organ pierwszej instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a., uchyleniu podlegało również i jego rozstrzygnięcie.
Z przytoczonych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło