III SA/Lu 61/10

WyrokWSA w Lublinie2010-05-06

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 k.p.a., mimo braku konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 138 § 2 k.p.a., uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy nie wykazał, że dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest uprzednie postępowanie wyjaśniające w całości lub w części, a jego uzasadnienie nie zawierało wytycznych co do uzupełnienia materiału dowodowego. Wobec braku wątpliwości co do stanu faktycznego i potrzeby uzupełnienia dowodów, organ odwoławczy powinien był orzec co do istoty sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie Wójta Gminy ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucili, że postępowanie rozgraniczeniowe nie było konieczne, gdyż granica została ustalona sądownie w 1985 r., a nowe rozgraniczenie rażąco odbiega od poprzedniego. Twierdzili, że postępowanie leżało wyłącznie w interesie wnioskodawcy A. S., który kwestionował przebieg granicy, i tylko on odniósł korzyść, w związku z czym koszty powinny obciążać tylko jego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi K. M., A. M. i S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem, działając m. in. na podstawie art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 1 i art. 264 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło postanowienie Wójta Gminy G. z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonych jako działki nr 630 i nr 628/1, 628/3, 628/4, 628/6, 628/7, 628/8 i 629, położonych we wsi M. gmina G., w wysokości 3.200 zł i zobowiązujące do ich poniesienia wnioskodawcę – A. S., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Rozpatrując zażalenie na postanowienie organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wskazało, że wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomością oznaczona jako działka nr 630 a nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 628/7 i nr 628/8 i jego przeprowadzenie było uzasadnione. Na skutek podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr 628/5, z której powstały działki nr 628/7 i 628/8, ustalone niegdyś sądownie granice pomiędzy działką nr 630 a działkami nr 628/7 i 628/8 stały się sporne. Jak wynika ze sprawozdania technicznego geodety L. J. z dnia 30 sierpnia 2007 r., współrzędne punktów granicznych zawarte w operacie z podziału działki nr 628/5 na działki nr 628/7 i 628/8 (nr ew. 553-15/02), sporządzonym przez inż. R. Ż., na odcinku granicy z działką nr 630, są rażąco rozbieżne z położeniem granicy ustalonej przez sąd w 1985 r. Kolegium wskazało, że w postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 kodeksu cywilnego, stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej (por. uchwała NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSP 5/06). Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, że koszty rozgraniczenia przeprowadzonego na rzecz właścicieli nieruchomości oznaczonych jako działki nr 630 oraz 628/7 i 628/8 winny obciążać, w odpowiednich proporcjach, właścicieli tychże nieruchomości. Natomiast właściciele nieruchomości oznaczonych jako działki nr 628/4, 628/3, 628/1 i 629 zaś, z uwagi na niesporność granicy pomiędzy nimi a nieruchomością nr 630, nie powinni ponosić kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Na postanowienie Kolegium K. M. oraz S. i A. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w przedmiotowej sprawie nie było konieczności wszczynania postępowania rozgraniczeniowego, gdyż rozgraniczenie między nieruchomościami miało już raz miejsce. Wskazali, że rozgraniczenie tamto zakończyło się orzeczeniem sądowym z dnia 27 lutego 1985 r. sygn. akt III Ns 1982/83, wobec czego można było jedynie dokonać wznowienia punktów granicznych na podstawie dokumentacji. Według skarżących, granica ustalona w nowo przeprowadzonym rozgraniczeniu rażąco odbiega od położenia granicy ustalonej przez sąd. Wcześniejsza granica była do przyjęcia dla wszystkich zainteresowanych, obecna natomiast nie jest możliwa do zaakceptowania, gdyż nie ma ona nic wspólnego ze stanem w jaki od zawsze użytkowane były ich działki. W ocenie skarżących, postępowanie wszczęte przez A. S. leżało tylko w jego interesie bowiem to on kwestionował przebieg granicy i tylko on odniósł rzeczywistą korzyść z jego przeprowadzenia. Wobec tego koszty jakie zaistniały w trakcie tego postępowania winny obciążać jedynie A. S. Skarżący uważają nadto, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której na ich niekorzyść wydana została decyzja o rozgraniczeniu, a następnie obciąża się ich jeszcze kosztami postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonego postanowienia z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu choć z powodów innych niż wskazane w skardze. Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 138 § 2 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczalny wyjątkowo, stanowiąc wyłom od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest zatem dopuszczalna w tym zakresie wykładnia rozszerzająca. Jeżeli organ administracji publicznej działając w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów, ma obowiązek orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie wykazało, iż dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest uprzednie przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w części. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia upoważnia do stwierdzenia, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze sformułowało stanowcze oceny odnośnie meritum sprawy - kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Uzasadnienie decyzji nie zawiera żadnych wytycznych co do uzupełnienia materiału dowodowego w ramach określonych w art. 138 § 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdza, iż zaskarżone postanowienie uchylające postanowienie organu I instancji i przekazujące sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia narusza art. 138 § 2 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło