III SA/Lu 610/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr), Protokolant asystent Jowita Dudek, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi I. R.-H. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. H. od decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] o odmowie wymeldowania I. R. z córką E. H. z pobytu stałego przy ul. S. w L., zaskarżoną decyzję uchylił w całości i orzekł o wymeldowaniu I. R. z córką E. H. z pobytu stałego z wyżej wymienionego lokalu. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ administracji na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu. W przedmiotowej sprawie bezsporny jest fakt, że I. R. z córką E. H. w lokalu przy ul. S. w L. nie zamieszkuje od grudnia 2003 r. Powyższy fakt potwierdzili składający zeznania w organie ewidencyjnym i na Komisariacie VII Policji świadkowie. Potwierdza to również I. R. w swoich zeznaniach wyjaśniając, że przeprowadziła się do ojca i zabrała ze sobą najpotrzebniejsze rzeczy. W ocenie organu sporną kwestią pozostał charakter opuszczenia przedmiotowego lokalu przez I. R. Sprawa dotycząca fizycznego i psychicznego znęcania się J. H. nad I. R. oraz zarzut zmuszenia do opuszczenia mieszkania został rozstrzygnięty przez Wojskowy Sąd Garnizonowy– wyrok z dnia [...] marca 2003 r., sygn. [...]. Sąd ten stwierdził w uzasadnieniu, że o fizycznym i psychicznym znęcaniu się nie może być mowy, a zarzut zmuszania do opuszczenia mieszkania jest całkowicie bezpodstawny. Organ administracji zatem, jako związany na podstawie art.. 365 Kodeksu cywilnego, nie mógł uznać, że opuszczenie lokalu nastąpiło z powodu bezprawnych działań J. H. Organ uznał, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały dyspozycje art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dające podstawę do wymeldowania I. R. z córką z przedmiotowego lokalu, bowiem lokal opuściła z własnej woli i nie zamierza w nim zamieszkiwać. Na powyższą decyzję I. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając organowi niewłaściwą interpretację przepisów prawa. Zwróciła uwagę na postanowienie prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej z dnia [...] marca 2003 r., w którym stwierdzono, że nieprzyznanie się kapitana J. H. do opisanych form znęcania się nad żoną należy traktować jako przyjętą przez niego obronę zmierzającą do uniknięcia odpowiedzialności karnej. Zatem J. H. stosował wobec skarżącej przemoc fizyczną i psychiczną, co było bezpośrednią przyczyną opuszczenia przez nią lokalu przy ul. S. w L. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w decyzji. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, stwierdzić należy, że decyzja organu drugiej instancji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Na wstępie należy wyjaśnić, że materia ewidencji ludności została uregulowana w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Z przepisów tej ustawy wynika, że przez pobyt stały należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego tam przebywania (art. 6 ustawy). Czynność wymeldowania uregulowano w art. 15 powołanej ustawy. Powinna dopełnić jej osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego dłużej niż 2 miesiące najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1 ustawy). W przypadku nie dopełnienia tego obowiązku - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 15 ust. 2 ustawy). W przedmiotowej sprawie skarżąca I. R. wnosi o uchylenie decyzji orzekającej o wymeldowaniu jej wraz z córką z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. w L., podnosząc, że lokalu tego nie opuściły dobrowolnie i nie miały zamiaru opuszczenia go na stałe. Jak wyjaśniono powyżej, organ gminy orzeka o wymeldowaniu danej osoby z miejsca pobytu stałego z urzędu lub na wniosek innej osoby - na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podnieść należy, że zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą sądowoadministracyjną ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego, nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 1242/03, Wspólnota 2004/10/54; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2003 r. sygn. akt V SA 2425/02, Wspólnota 2004/9/58; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., Dz. U. Nr 78, poz. 716). W związku z powyższym przepis art. 15 ust. 2 należy interpretować tak, że podstawę orzekania o wymeldowaniu osoby z miejsca stałego pobytu stanowić może tylko przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się. W sytuacji braku dopełnienia obowiązku wymeldowania, przedmiotem oceny organu jest więc wyłącznie stan faktyczny niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w szczególności w świetle zeznań złożonych w trakcie postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji przez Z. B. i J. R. oraz w świetle zeznań i wyjaśnień złożonych przez I. R., bezsporne jest, że skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Zatem przesłanka zastosowania art. 15 ust. 2, tj. przesłanka opuszczenia przez daną osobę miejsca stałego pobytu i niezamieszkiwania tam, została spełniona. Skarżąca I. R. sama potwierdziła ten fakt przyznając w zeznaniach złożonych w Komisariacie VII Policji w dniu [...] maja 2004 r., że przeprowadziła się do ojca i zabrała ze sobą najpotrzebniejsze rzeczy. Powyższe ustalenia przesądzają o prawidłowości decyzji o wymeldowaniu I. R. i jej córki z przedmiotowego lokalu. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, przyjąć należy, że opuszczenie lokalu było dobrowolne, wobec nie stwierdzenia, że strona została do opuszczenia zmuszona, na co wskazywałoby podjęcie przewidzianych prawem kroków w celu obrony swoich praw do przebywania w lokalu albo jeśli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu zostałby stwierdzony w postępowaniu karnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2001 r. , sygn. akt II S.A/Ka 613/200, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2001 r., SA/Rz 685/2000). Zatem w świetle przepisów o obowiązku meldunkowym, organ administracji publicznej był obowiązany stwierdzić, czy zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skarżąca oraz jej córka opuściły przedmiotowy lokal nie dopełniając obowiązku wymeldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznaje zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.