III SA/Lu 611/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły [...] w D. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów wojskowych oddala skargę. Ostateczną decyzją Rektora [...] skreślono [...] z listy studentów. Wnioskiem z dnia [...] (uzupełnionym pismem z dnia [...])[...] wystąpił o wznowienie studiów wojskowych. Decyzją z dnia [...] Dziekan [...] nie wyraził zgody na wznowienie studiów wojskowych. Decyzję tę uchylono decyzją Rektora [...] a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W dalszym toku postępowania organ ten decyzją [...] nie wyraził zgody na wznowienie studiów wojskowych. Po rozpatrzeniu odwołania [...] od w/w decyzji, Rektor [...] utrzymał ją w mocy decyzją nr [...], w której uzasadnieniu argumentował między innymi, że wbrew stanowisku skarżącego § 60 ust. 2 Regulaminu studiów [...] nie zobowiązywał dziekana do wyrażenia zgody na wznowienie studiów wojskowych przez skarżącego. Studia mogą być wznowione (lub nie) i decyzja w tym zakresie jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego. Rektor [...] stwierdził, że skarżący wnosił o wznowienie studiów wojskowych, które są przeznaczone dla osób będących żołnierzami zawodowymi lub kandydatami na żołnierzy zawodowych. W chwili składnia wniosku o wznowienie studiów skarżący nie był ani żołnierzem zawodowym, ani kandydatem na żołnierza zawodowego. Do chwili obecnej skarżący nie posiada takiego statusu bowiem decyzją [...] - utrzymaną w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej [...] - zwolniono skarżącego ze służby kandydackiej. Brak statusu kandydata na żołnierza zawodowego eliminuje możliwość wyrażenia przez dziekana zgody na wznowienie studiów wojskowych. Status kandydata na żołnierza zawodowego można uzyskać w trybie postępowania rekrutacyjnego unormowanego w art. 124 i art. 126 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skarżący przystąpił do postępowania rekrutacyjnego na rok akademicki 2013/2014 i uzyskał wyniki, które nie uprawniały skarżącego do powołania do służby kandydackiej. Pozytywne załatwienie wniosku skarżącego nie było możliwe również z uwagi na fakt, że liczba osób odbywających studia wojskowe jest równa limitowi ustalonemu przez Ministra Obrony Narodowej. Zmiana limitu może nastąpić w drodze rozporządzenia, a nie decyzji organów uczelni. Rektor [...] argumentował dodatkowo, że wielokrotny brak postępu w nauce (w czasie II semestru skarżący nie wywiązał się w terminie z obowiązków dydaktycznych, w okresie III semestru skarżący nie uzyskał zaliczenia dwóch przedmiotów nawet w siódmym terminie) oraz dotychczasowy przebieg studiów nie daje wystarczającej rękojmi kontynuowania i ukończenia studiów przez skarżącego. Podjęcie decyzji przez organ w ramach uznania administracyjnego wymaga wyważenia słusznego interesu strony i interesu społecznego. Wznowienie studiów oznaczałoby dalsze pokrywanie przez społeczeństwo kosztów kształcenia, a w przypadku kontynuacji studiów wojskowych pokrywanie przez podatników kosztów uposażenia, zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania bez wystarczającej gwarancji uzyskania celu społecznego zgodnego z interesem Sił Zbrojnych jakim jest wykształcenie wysoko wykwalifikowanego oficera Wojska Polskiego. W skardze do WSA w Lublinie [...] zarzucił, że decyzję o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie studiów wojskowych na kierunku Lotnictwo i kosmonautyka podjęto w wyniku błędnych ustaleń faktycznych oraz naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz § 60 ust. 2 i 3 Regulaminu studiów [...]. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Wniesiono ją z zachowaniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zaskarżoną decyzję Rektora [...] z dnia [...] doręczono skarżącemu w dniu [...] zaś skargę nadano na poczcie w poniedziałek w dniu [...]). Przechodząc do merytorycznych rozważań na temat legalności skarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że sprawa prawidłowości skreślenia skarżącego z listy studentów została prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu przed WSA w Lublinie w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 682/13 (wyrokiem tut. Sądu z dnia 3 kwietnia 2014 r.). Zaskarżona decyzja zgodna jest z przepisami prawa. Dotyczy ona odmowy wyrażenia zgody na wznowienie studiów wojskowych i jest odpowiedzią na wniosek skarżącego w tej sprawie z dnia [...] (uzupełniony pismem z dnia [...]). złożony po wydaniu ostatecznej decyzji Rektora [...] z dnia [...] o skreśleniu skarżącego z listy studentów kierunku Lotnictwo i kosmonautyka z powodu niezaliczenia III semestru w roku akademickim 2012/2013. Skarżący uważa, że zaskarżona decyzja narusza prawo ponieważ jego wniosek rozpoznano wbrew zasadom określonym między innymi w art. 7 i art. 8 k.p.a. (obligującym organ do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela po przeprowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej) oraz niezgodnie z obowiązującymi postanowieniami Regulaminu studiów [...]. Stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. W myśl art. 161 ust. 1 w/w ustawy, regulamin studiów uchwala senat uczelni. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (co wynika z treści art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym) oraz postanowienia - przyjętego uchwałą Senatu Wyższej Szkoły [...] z dnia [...] oraz zatwierdzonego decyzją Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] - Regulaminu studiów [...]. Z treści § 60 ust. 2 w/w Regulaminu wynika, że osoba która została skreślona z listy studentów na drugim lub wyższym roku studiów pierwszego stopnia i na drugim lub wyższym semestrze studiów drugiego stopnia, może za zgodą dziekana wznowić studia na roku lub semestrze następującym po roku lub semestrze, który zaliczyła przed skreśleniem. Prawidłową jest argumentacja wyrażona w uzasadnieniu skontrolowanej decyzji, że z dyspozycji § 60 ust. 2 w/w Regulaminu nie wynika, aby dziekan Wydziału Lotnictwa i kosmonautyki WSOSP w Dęblinie miał obowiązek wyrażenia zgody na wznowienie przez skarżącego studiów wojskowych. Konstrukcja omawianego § 60 ust. 2 Regulaminu wskazuje, że osoba która została skreślona z listy studentów na drugim lub wyższym roku studiów pierwszego stopnia i na drugim lub wyższym semestrze studiów drugiego stopnia, może za zgodą dziekana wznowić studia. Użyte sformułowanie "może za zgodą dziekana wznowić studia" wskazuje, że decyzja w sprawie wznowienia studiów wojskowych jest decyzją uznaniową i mającą swe umocowanie w przepisach wewnętrznych [...], tj. w unormowaniu § 60 ust. 2, z którego wynika, że studia można podjąć w trybie ich wznowienia i że taki tryb ma charakter wyjątkowy. W tym miejscu podnieść należy, że co do zasady sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona. Sąd bada w takich przypadkach, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru właściwego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, oraz czy przeprowadził prawidłową ocenę dowodów i posłużył się rzeczową argumentacją w uzasadnieniu decyzji. Oznacza to, że organ uczelni podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie niewyrażenia zgody na wznowienie studiów związany jest regułami postępowania administracyjnego, określającymi obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W szczególności organ powinien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ jest zobowiązany do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie Rektor [...] nie uchybił wskazanym regułom postępowania.. Nie przekroczył przy tym granic uznania administracyjnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. oraz udziela jednoznacznej odpowiedzi – stosownie do art. 11 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady przekonywania – na temat przesłanek, jakimi organ kierował się przy negatywnym załatwieniu wniosku skarżącego o wznowienie studiów (w realiach niniejszej sprawy – studiów wojskowych). Rektor [...] prawidłowo zinterpretował treść § 60 ust. 2 omawianego Regulaminu studiów i słusznie wyjaśnił, że dziekan [...] nie był zobligowany do wyrażenia zgody na wznowienie studiów wojskowych przez skarżącego, skoro studia mogą być wznowione (lub nie) i decyzja w tym zakresie jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości w świetle pisma skarżącego z dnia [...] r., że wnosił on o wznowienie studiów wojskowych. Są one przeznaczone dla osób będących żołnierzami zawodowymi lub kandydatami na żołnierzy zawodowych. Rektor [...] stwierdził, że w chwili składnia wniosku o wznowienie studiów skarżący nie był ani żołnierzem zawodowym, ani kandydatem na żołnierza zawodowego. Skarżący nie posiadał takiego statusu skoro decyzją Rektora WSOSP z dnia [...]- utrzymaną w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej [...] - zwolniono skarżącego ze służby kandydackiej. Status kandydata na żołnierza zawodowego uzyskuje się w odrębnym trybie regulującym postępowanie rekrutacyjne unormowane w przepisach art. 124 i art. 126 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Rektor [...] wyjaśnił, że skarżący przystąpił do postępowania rekrutacyjnego na rok akademicki 2013/2014 i uzyskał wyniki, które nie dawały podstaw do powołania skarżącego do służby kandydackiej. Organ stwierdził, że pozytywne załatwienie wniosku skarżącego nie było możliwe również z uwagi na fakt, że liczba osób odbywających studia wojskowe jest równa limitowi ustalonemu w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Obrony Narodowej. Rektor [...] argumentował dodatkowo, że wielokrotny brak postępu w nauce (stwierdzono, że w czasie II semestru skarżący nie wywiązał się w terminie z obowiązków dydaktycznych, w okresie III semestru skarżący nie uzyskał zaliczenia dwóch przedmiotów nawet w siódmym terminie) oraz dotychczasowy przebieg studiów nie daje wystarczającej rękojmi kontynuowania i ukończenia studiów przez skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektor [...] rozważał dodatkowo kwestię słusznego interesu strony i interesu społecznego. W tym zakresie organ argumentował, że wznowienie studiów oznaczałoby dalsze pokrywanie przez społeczeństwo kosztów kształcenia, a w przypadku kontynuacji studiów wojskowych pokrywanie przez podatników kosztów uposażenia, zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania bez wystarczającej gwarancji uzyskania celu społecznego zgodnego z interesem Sił Zbrojnych jakim jest wykształcenie wysoko wykwalifikowanego oficera Wojska Polskiego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 553/06, przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. W tych warunkach nie sposób uznać, że decyzję o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie studiów wojskowych na kierunku Lotnictwo i kosmonautyka podjęto z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 75 § 1 i art. 80) oraz § 60 ust. 2 i 3 Regulaminu studiów [...]. Ubocznie należy wyjaśnić, że z dyspozycji § 60 ust. 3 Regulaminu wynika między innymi, że studia można wznawiać nie więcej niż dwa razy, co nie świadczy o wydaniu skarżonej decyzji z naruszeniem litery prawa, podobnie jak i okoliczność, że Regulamin w § 2 pkt 6 definiuje studenta jako osobę kształcąca się na studiach wyższych, w tym studenta wojskowego i studenta cywilnego. W świetle § 2 pkt 7 Regulaminu, studentem wojskowym jest osoba kształcąca się na studiach wojskowych. Treść wniosku o wznowienie studiów nie budziła wątpliwości, że skarżący zainteresowany był wznowieniem studiów wojskowych. W tym stanie rzeczy nieusprawiedliwione okazały się zarzuty i wnioski skargi, że zaskarżona decyzja jest wadliwa w świetle powoływanych wyżej postanowień Regulaminu studiów [...]. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.