III SA/Lu 614/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) WSA Grzegorz Grymuza Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kuś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] wydaną przez Wojewodę - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1482, ze zm.), zwanej dalej ustawą - po rozpatrzeniu odwołania A. K. utrzymano w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] lipca 2019 r. Nr [...] orzekającą o obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w łącznej kwocie [...]zł. Stan tej sprawy przedstawiał się następująco. A. K. zarejestrował się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. w dniu [...] sierpnia 2016 r. Decyzją Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2016 r. orzeczono o uznaniu skarżącego z dniem rejestracji za osobę bezrobotną i odmówiono przyznania prawa do zasiłku. W dniu [...] września 2016 r. organ skierował skarżącego do S. na szkolenie "K. ". Skarżący uczestniczył w tym szkoleniu trwającym do dnia [...] grudnia 2016 r. W związku z realizacją przedmiotowego szkolenia zostały poniesione koszty z tytułu badan lekarskich i psychologicznych ([...] zł) oraz koszty poniesione przez instytucję szkoleniową ([...] zł). W dniu [...] listopada 2018 r. organ został zawiadomiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o tym, że w okresie zgłoszenia do ubezpieczenia przez Powiatowy Urząd Pracy, tj. od dnia [...] sierpnia 2016 r. do [...] września 2016 r. A. K. podlegał także ubezpieczeniu z tytułu umowy zlecenia od [...] sierpnia 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. Skarżący zawarł umowę zlecenia z K. D., prowadzącym koncesjonowane B. W tych okolicznościach decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...] - wydaną po wznowieniu postępowania administracyjnego - organ uchylił trzy własne decyzje ostateczne, tj. decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie uznania skarżącego z dniem [...] sierpnia 2016 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. o utracie prawa do stypendium z dniem [...] grudnia .2016 r. oraz decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2017 r. Jednocześnie tą samą decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. organ orzekł o odmowie uznania skarżącego z dniem [...] sierpnia 2016 r. za osobę bezrobotną i umorzył pozostałe dwa postępowania w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem [...] grudnia 2016 r. oraz utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2017 r. Decyzja z dnia [...] grudnia 2018 r. nie została zaskarżona przez stronę. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Nr [...] organ I instancji orzekł o obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, tj. kosztów szkolenia, badań lekarskich i psychologicznych w kwocie [...]zł oraz należności przysługującej instytucji szkoleniowej w kwocie [...]zł (łącznie [...] zł). Skarżący wniósł odwołanie. Decyzją Wojewody z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] uchylono decyzję Starosty L. z dnia [...] lutego 2019 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. organ I instancji orzekł o obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w łącznej kwocie [...]zł. W uzasadnieniu stanowiska organ argumentował m. in., że umowa zlecenia była wiążącą w okresie od [...] sierpnia 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. i w dniu rejestracji w PUP w L. zachodziła negatywna przesłanka w przedmiocie uznania skarżącego z dniem [...] sierpnia 2016 r. za osobę bezrobotną. Skarżący złożył odwołanie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Wojewoda utrzymał w mocy skontrolowaną decyzję Starosty L. z dnia [...] lipca 2019 r. Nr [...] Wojewoda nie zgodził się z zapatrywaniem skarżącego, że do dnia [...] sierpnia 2016 r. nie wykonywał on innej pracy zarobkowej. Wojewoda stwierdził, że przepisy art. 76 ust. 1 i 2 ustawy stanowią samoistną podstawę żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Takim świadczeniem były koszty szkolenia określone w art. 2 ust. 1 pkt 12 lit. a/ ustawy (należności przysługujące instytucji szkoleniowej) oraz koszty badań lekarskich i psychologicznych wymaganych w przepisach odrębnych (art. 2 ust. 1 pkt 12 lit d/). Dalej organ odwoławczy argumentował, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ ustawy bezrobotnym jest osoba, która nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Tą inną pracą zarobkową jest wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia (art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy). Organ wyjaśnił, że A. K. był w dniu [...] sierpnia 2016 r. stroną wiążącej umowy zlecenia zawartej z K. D. prowadzącym koncesjonowane B. . Dlatego przed wizytą w PUP w L. skarżący powinien był dokonać analizy umowy zlecenia pod kątem okresu jej obowiązywania i ewentualnie ją rozwiązać zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Wojewoda podniósł, że w sprawie nie miał zastosowania art. 41 ust. 6 ustawy, ponieważ przepis ten dotyczy zupełnie innej sytuacji, tj. skutków przerwania szkolenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K. zarzucił m. in., że nietrafne są ustalenia, że od dnia [...] sierpnia 2016 r. wykonywał on jakąkolwiek inną pracę zarobkową. Skarżący podkreślił, że jego zleceniodawca poinformował go o zakończeniu umowy zlecenia. W tej sytuacji skarżący miał prawo przypuszczać, że nie będzie już po ochronie aukcji koni arabskich wykonywać żadnych zleceń i dlatego w dniu [...] sierpnia 2016 r. zgłosił się do PUP w L.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku. W art. 76 ust. 1 ustawa ta wprowadza obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6 lub w przypadku gdy skierowanie na szkolenie nastąpiło na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę skierowaną na szkolenie (art. 76 ust. 2 pkt 4 ustawy). W sprawie niniejszej organ zasadnie dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Takim świadczeniem były koszty szkolenia określone w art. 2 ust. 1 pkt 12 lit. a/ ustawy (należności przysługujące instytucji szkoleniowej) oraz koszty badań lekarskich i psychologicznych wymaganych w przepisach odrębnych (art. 2 ust. 1 pkt 12 lit d/ ustawy). W niniejszej sprawie nie jest sporne, że skarżący zakończył szkolenie i nie wystąpił przypadek określony w art. 41 ust. 6 ustawy. W myśl tego przepisu osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia, jest obowiązana do zwrotu kosztów szkolenia, z wyjątkiem przypadku, gdy przyczyną nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej. Nie jest sporna również wysokość należności pieniężnej ([...] zł) dochodzonej przez organ i wynikającej z realizacji szkolenia z zakresu "K. ". Zaskarżona decyzja nakazująca zwrot kosztów poniesionych przez organ jest rozstrzygnięciem prawidłowym. Z akt sprawy wynikało, że organ nie wiedział o tym, że w dniu [...] sierpnia 2016 r. (w dacie rejestracji w PUP w L.) skarżący był stroną umowy zlecenia zawartej K. D., prowadzącym koncesjonowane B. i wykonywał na jej podstawie pracę zarobkową. Przedmiotowa umowa obowiązywała w okresie od [...] sierpnia 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. (punkt 1.3. umowy – k. 74 akt adm.). O wykonywaniu pracy oraz o zgłoszeniu skarżącego do ubezpieczenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych przez zleceniodawcę organ nie miał wiedzy także w dniu skierowania skarżącego na szkolenie. Organ został powiadomiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o fakcie zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia z tytułu umowy zlecenia od [...] sierpnia 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. (pismo ZUS z dnia [...] listopada 2018 r. – k. 23 akt adm.). Powyższe oznacza, że skarżącemu nie powinien przysługiwać status osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ ustawy. W myśl tego przepisu bezrobotnym jest osoba, która nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Taką inną pracą zarobkową było wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia (art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy). Poniesienie przez organ kosztów szkolenia oraz badań spowodowało, że skarżący w sposób nieuprawniony uzyskał świadczenie pieniężne. Podlegało ono więc zwrotowi jako nienależnie pobrane. Należy wyjaśnić, że po uzyskaniu informacji o tym, że skarżący w okresie od [...] sierpnia 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. wykonywał pracę, organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne (postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r.) i decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w sprawie uznania skarżącego z dniem [...] sierpnia 2016 r. za osobę bezrobotną oraz odmówił uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] sierpnia 2016 r. Wspomniana decyzja z dnia [...] grudnia 2018 r. stała się rozstrzygnięciem ostatecznym (skarżący nie wniósł odwołania, do czego był uprawniony). W dniu [...] sierpnia 2016 r. podczas rejestracji skarżący został pouczony, że status osoby bezrobotnej może uzyskać lub posiadać osoba, która nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej (punkt II podpunkt 1 informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. – k. 1 akt adm.). Skarżący otrzymał powyższe pisemne pouczenie, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Skarżący zobowiązał się do zawiadomienia organu w terminie 7 dni o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (punkt V podpunkt 5 ww. informacji) oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego (punkt V podpunkt 10 informacji – k. 3 akt adm.). Skarżącego pouczono także, że status bezrobotnego może uzyskać lub posiadać osoba, która nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (punkt II pkt podpunkt 17 informacji dla osób rejestrujących się w PUP w L. – k. 2 akt adm.). W tych warunkach nieskuteczny jest zarzut skargi odnośnie wadliwych ustaleń organu, że po dniu [...] sierpnia 2016 r. skarżący wykonywał jakąkolwiek inną pracę zarobkową, pozostawał w dyspozycji byłego zleceniodawcy oraz że był świadomy faktu pozostawania w zatrudnieniu na podstawie umowy zlecenia. Legalności zaskarżonej decyzji nie podważa okoliczność, że skarżący nie miał świadomości tego, że został zgłoszony przez zleceniodawcę do ubezpieczenia społecznego. W sytuacji, kiedy – jak to podniesiono w skardze - zleceniodawca poinformował o zakończeniu spornej umowy zlecenia, rzeczą skarżącego było jej rozwiązanie przed wizytą w dniu [...] sierpnia 2016 r. w PUP w L., a jeśli nie, to w świetle udzielonych informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy w L., przynajmniej zawiadomienie organu o istnieniu takiej umowy. Skarżący wiedział na jaki okres została ona zawarta i w jakim okresie obowiązywała, czego dowodem jest m.in. oświadczenie z dnia [...] grudnia 2018 r., w którym skarżący podaje, że pracował do dnia [...] sierpnia 2016 r. na rzecz B. (k. 29 akt adm.). K. D. potwierdził w swoich wyjaśnieniach z dnia [...] czerwca 2019 r., że umowa obowiązywała od [...] do [...] sierpnia 2016 r. (k. 77 akt adm.). Zatem skarżący niesłusznie zarzuca, że nie wystąpiły ani faktyczne, ani prawne podstaw do zwrotu kosztów związanych z realizacją szkolenia w S. w L.. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).