III SA/Lu 616/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. B. na akt Starosty z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: odmówić adwokatowi J. P. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. B. na akt Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...]. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 30 marca 2015 r. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 kwietnia 2015 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W dniu 6 maja 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokata J. P. Pełnomocnik strony w dniu 11 czerwca 2015 r. wykonał fotokopie akt sprawy, a w dniu 14 sierpnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. We wniosku oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości lub w części. Do opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej adwokat załączył dowód nadania skarżącemu opinii listem poleconym w dniu 14 sierpnia 2015 r. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady wynagradzania profesjonalnych pełnomocników (w tym adwokatów), ustanowionych w ramach prawa pomocy, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stosownie do którego wyznaczony adwokat [...] otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów [...] w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Powyższe odesłanie oznacza, że art. 250 p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego, zatem konieczne jest sięgnięcie do przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461), zwane dalej rozporządzeniem. Jedną z reguł, do których odsyła art. 250 p.p.s.a., zawarto w § 2 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym unormowaniem, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Powołane wyżej przepisy nie nakładają na sąd (referendarza sądowego) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy dotyczącego przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W orzecznictwie sądowym oraz literaturze przedmiotu wywodzi się, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu (w ramach prawa pomocy), o którym mowa w art. 250 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia dotyczy tylko rzeczywistego udzielenia pomocy prawnej (por. postanowienie SN z 12 lutego 1999r., II CKN 341/98 /OSNC 1999, nr 6, s. 123/; postanowienie SN z 21 czerwca 2007r., III KK 200/07 /OSNwSK 2007/1/1378/, Lex nr 459865 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych Warszawa 2007, s.316-317). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r., poz. 615), koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Powyższe oznacza obowiązek ustalenia przez sąd (bądź referendarza), czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona, bowiem dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należy do katalogu czynności, za które zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia przysługuje wynagrodzenie. W przypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej o faktycznym udzieleniu pomocy prawnej świadczy nie tylko sporządzenie opinii prawnej i doręczenie jej mocodawcy, ale doręczenie jej w taki terminie, który w przypadku niezgadzania się z opinią umożliwi mu skorzystanie przy sporządzaniu skargi kasacyjnej z pomocy innego profesjonalnego pełnomocnika. Tak więc skarga kasacyjna, jak i opinia o braku podstaw do jej wniesienia powinny być sporządzone i wniesione w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania odpisu wyroku z uzasadnieniem. Zarówno bowiem sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jak i sporządzenie i doręczenie mocodawcy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej służy ochronie interesu prawnego mocodawcy. Interes prawny mocodawcy chronić będzie jedynie taka opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która jest sporządzona i przesłana mocodawcy niezwłocznie. Opinia, o jakiej mowa powyżej powinna być sporządzona najdalej w terminie odpowiadającym terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. I OZ 910/08; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik został wyznaczony po upływie powyższego terminu, nie oznacza to jednak, że jest on zwolniony z dochowania należytej staranności przy prowadzeniu sprawy. Jednym z warunków dochowania należytej staranności jest działanie pełnomocnika bez zbędnej zwłoki, co oznacza, że nawet w przypadku wyznaczenia pełnomocnika już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, powinien on (jeśli uznaje brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) sporządzić opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej niezwłocznie. Działanie adwokata polegające na złożeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 14 sierpnia 2015 r., tj. po upływie trzech miesięcy od daty wyznaczenia go pełnomocnikiem strony (6 maja 2015 r.), nie może być uznane za spełniające standardy należytej staranności i chroniące interes prawny mocodawcy. Sporządzenie opinii niezwłocznie w sytuacji, gdy mocodawca nie zgadza się z opinią, nie zamyka mu bowiem drogi do wniesienia skargi kasacyjnej poprzez skorzystanie z usług innego profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast nieuzasadniona zwłoka w działaniach pełnomocnika spowodowała, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przesłana skarżącemu i do WSA w Lublinie w dniu 14 sierpnia 2015 r., nie chroni interesu prawnego mocodawcy. Nie można zatem uznać, że sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w dowolnym terminie, nosi znamiona pomocy faktycznie udzielonej, chroniącej interes prawny strony skarżącej. W ocenie referendarza powyższe okoliczności skutkują odmową uwzględnienia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Mając na uwadze przytoczone okoliczności i ustalenia oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie. Art. 210. § 1.