III SA/Lu 616/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy W. na rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody Lubelskiego z dnia 1 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w W. oddala skargę. Zarządzeniem nr [...] z dnia 13 sierpnia 2025 r. Wójt Gminy W. , działając na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 poz. 1043), po zasięgnięciu opinii Lubelskiego Kuratora Oświaty, z dniem 14 sierpnia 2025 r. odwołał D. S. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. K. G. w W. bez wypowiedzenia z przyczyn podanych w uzasadnieniu zarządzenia. Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 1 października 2025 r. nr [...] Wojewoda Lubelski stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy W. z dnia 13 sierpnia 2025 r. w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej im. K. G. w W. . W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda Lubelski wskazał, że powołany w ramach podstawy prawnej zarządzenia Wójta Gminy W. art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe daje możliwość odwołania dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego, bez wypowiedzenia i po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, o ile w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Wojewoda, powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie podniósł, że skoro ustawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" - dodał kwalifikator "szczególnie", to nie może ulegać wątpliwości, że położył akcent na to właśnie określenie, zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn, jest nie do przyjęcia. Taki tryb odwołania należy stosować wyłącznie w przypadkach drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a powód zwolnienia musi wynikać z okoliczności nagłych. Chodzi zatem o sytuacje odmienne od tych, dla których przewidziany jest zwykły tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego. Należy zatem uznać, że negatywna ocena pracy lub negatywna ocena wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe stanowią podstawę do odwołania dyrektora w trybie zwykłym, a nie nadzwyczajnym określonym w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Organ nadzoru stwierdził, że wskazane w uzasadnieniu zarządzenia Wójta Gminy W. okoliczności odwołania, analizowane zarówno łącznie jak i każda odrębnie, nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Nie wykazano bowiem takiego rodzaju uchybień w pełnieniu funkcji dyrektora szkoły, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania tej funkcji przez osobę zajmującą stanowisko dyrektora. Tym samym przedmiotowe zarządzenie zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Okoliczności przedstawione w uzasadnieniu zarządzenia Wójta Gminy W. dotyczą przeprowadzenia naboru uczniów do klasy pierwszej sportowej w Szkole Podstawowej im. K. G. w W. na rok szkolny 2024/2025 z naruszeniem przepisów oświatowych, w tym art. 137 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe, co hipotetycznie mogło doprowadzić do narażenia życia i zdrowia dzieci przyjętych do oddziału sportowego, uchybień w pracy dyrektora ujawnionych podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 5 czerwca 2025 r. przez Kuratorium Oświaty w Lublinie Delegatura w Chełmie w zakresie organizacji klas sportowych w roku szkolnym 2024/2025, ustalenia projektu arkusza organizacyjnego pracy szkoły w roku szkolnym 2025/2026 i tym samym braku prawidłowej współpracy z organem prowadzącym szkołę. W ocenie Wojewody okoliczności te nie stanowią przesłanki do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Wojewoda zauważył, że zgodnie z treścią opinii Lubelskiego Kuratora Oświaty z dnia 28 lipca 2025 r., podstawowe nieprawidłowości wskazane przez organ nadzoru pedagogicznego, a mające aspekt organizacyjny w zakresie zgodności z przepisami prawa oświatowego, stwierdzone podczas kontroli polegały na: nieprzestrzeganiu zapisów art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, z którego wynika, że szkoła powinna posiadać przed rozpoczęciem pracy klasy sportowej potwierdzenie bardzo dobrego stanu zdrowia kandydata potwierdzonego orzeczeniem lekarskim wydanym przez lekarza podstawowej opieki lekarskiej oraz nieprzestrzeganiu zapisów art. 137 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym szkoła powinna posiadać przed rozpoczęciem pracy klasy sportowej potwierdzenie uzyskania pozytywnych wyników prób sprawności fizycznej, na warunkach ustalonych przez polski związek sportowy właściwy dla danego sportu, w którym jest prowadzone szkolenie sportowe w danej szkole lub danym oddziale. W czasie kontroli w czerwcu 2025 r. stwierdzono, że szkoła posiadała orzeczenia lekarskie potwierdzające bardzo dobry stan zdrowia. Brak ich było w okresie rozpoczynającym działalność klas sportowych. Ponadto w okresie kontroli szkoła potwierdziła przeprowadzenie prób sprawnościowych w okresie od września do listopada 2024 r. Tym samym stwierdzone podczas kontroli Kuratorium Oświaty w Lublinie nieprawidłowości w zakresie organizacji klas sportowych w roku szkolnym 2024/2025 zostały wyeliminowane. Natomiast podstawą odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe nie mogą być przypadki bazujące na negatywnej ocenie pracy czy wykonywania bieżących zadań dyrektora. Przypadki szczególnie uzasadnione to takie, które obiektywnie powodują destabilizację placówki pod względem dydaktycznym, wychowawczym, czy oświatowym, a jedyną możliwością zapobiegnięcia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego. W ocenie organu nadzoru dokumentacja dołączona do pisma Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2025 r. także nie potwierdza zaistnienia okoliczności uzasadniających odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Wojewoda wskazał, że jednym z zarzutów sformułowanych w zarządzeniu Wójta była próba ponownego utworzenia oddziału sportowego w roku szkolnym 2025/2026 bez wymaganych prawem warunków, na co wskazała analiza projektu arkusza organizacyjnego szkoły w roku szkolnym 2025/2026. Odnosząc się do kwestii procedowania arkusza organizacji pracy szkoły na rok 2025/2026 organ nadzoru wyjaśnił, że okoliczności te nie prowadzą do sytuacji, w której zagrożone jest dalsze funkcjonowanie szkoły, czy postawienie szkoły w stan likwidacji, gdyż do czasu zatwierdzenia arkusza organizacyjnego podstawą funkcjonowania szkoły musi być dotychczas opracowany projekt arkusza organizacyjnego. Z ustawy Prawo oświatowe nie wynika także, aby w ramach wykonywania nadzoru nad działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych organ prowadzący szkołę był upoważniony do wskazywania sposobu wypełniania arkuszy organizacyjnych oraz ujednolicania informacji dla poszczególnych dyrektorów placówek oświatowych. Stosownie do treści art. 57 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych. Przepisy Prawa oświatowego nie dają organowi wykonawczemu prawa do wydawania jakichkolwiek wytycznych do opracowywania arkusza organizacji szkoły przez dyrektora szkoły. Ponadto w ocenie Wojewody, przedstawione w uzasadnieniu zarządzenia Wójta zarzuty mogą świadczyć o braku prawidłowej współpracy pomiędzy dyrektorem szkoły a organem prowadzącym szkołę. Natomiast konflikt dyrektora szkoły z organem prowadzącym nie mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku i nie uzasadnia odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Wojewoda zwrócił także uwagę, że zarządzenie Wójta Gminy W. zostało wydane pomimo negatywnej opinii Lubelskiego Kuratora Oświaty. Zdaniem organu nadzoru należy zgodzić się ze stanowiskiem Kuratora, iż przy zastosowaniu trybu odwołania dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia ważnym aspektem jest bezpośredni związek pomiędzy stwierdzonymi zdarzeniami, uchybieniami, nieprawidłowościami, a momentem podjęcia decyzji o odwołaniu dyrektora. Jak podniósł w swojej opinii Kurator, działanie organu prowadzącego w wyniku kontroli dotyczącej aspektów działania szkoły sprzed dłuższego czasu – około roku (lipiec - wrzesień 2024 r.) nie będzie mogło spełniać wymogu natychmiastowości. Trudno bowiem mówić o potrzebie natychmiastowego zaprzestania pełnienia funkcji dyrektora w sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących kwestii organizacyjnych zaistniałych na początku roku szkolnego 2024/2025 i zniesionych w wyniku późniejszych działań naprawczych dyrektora. Natychmiastowe działanie nie odnosi się do momentu stwierdzenia przez organ prowadzący nieprawidłowości, ale przede wszystkim do momentu zaistnienia tych nieprawidłowości. Organ nadzoru podkreślił, że "szczególnie uzasadnione przypadki" to takie, które powodują, iż nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie w "szczególnie uzasadnionym przypadku" powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Wojewoda stwierdził również, że wyjaśnienia Wójta Gminy W. zawarte w piśmie z dnia 26 września 2025 r. nie mogą zostać uwzględnione. W powyższym piśmie Wójt akcentował, że zaniedbanie obowiązków oznaczało realne zagrożenie zdrowia i życia dzieci oraz, że każdy wypadek ucznia na skutek niedostatecznego nadzoru pociągałby odpowiedzialność gminy, zarówno organizacyjną, jak i finansową. Zdaniem Wojewody okoliczności te, jako zdarzenia hipotetyczne, nie mogą stanowić skutecznej przesłanki odwołania dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Wójt Gminy W. zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu nadzorczemu Wojewody Lubelskiego naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wskazane w uzasadnieniu zarządzenia Wójta nr [...] z dnia 13 sierpnia 2025 r. okoliczności odwołania nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu tego przepisu, co doprowadziło do niezastosowania przez organ nadzoru art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy spełnia hipotezę zawartą w wymienionej normie prawnej. Powołując się na powyższy zarzut, Wójt Gminy W. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Lubelskiego i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego nie precyzuje pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego" i w każdej sytuacji obowiązkiem organu prowadzącego jest dokonanie oceny, czy działanie bądź zaniechanie dyrektora uniemożliwia jego pozostawanie na stanowisku. Organ ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą, placówką lub jej wyodrębnioną organizacyjnie częścią stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia. W ocenie strony skarżącej, Wójt Gminy W. wykazał, że zaistniałe w niniejszej sprawie przesłanki stanowią o szczególnie uzasadnionym przypadku uzasadniającym odwołanie dyrektora Szkoły Podstawowej im. K. G. w W. w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Konieczność odwołania dyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia podyktowana była wagą naruszonych przepisów prawa, która jest na tyle istotna, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków dyrektora przez D. S. i może prowadzić do destabilizacji w pracy samej szkoły w takim zakresie, że prawidłowe wykonywanie zadań oświatowych jest w oczywistym zakresie zagrożone, a tym samym zagrożony jest również interes publiczny. Dyrektor utraciła zdolność wykonywania powierzonej jej funkcji z przyczyn etycznych oraz z powodu stwierdzonej niekompetencji w realizacji spoczywających obowiązków. Odwołana dyrektor rażąco naruszyła prawo i podstawowe obowiązki. Jej zaniechania stwarzały realne zagrożenie dla zdrowia uczniów. Celem art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego jest zapobieżenie takiemu zagrożeniu poprzez natychmiastową reakcję organu prowadzącego, bez konieczności czekania aż dojdzie do szkody. Z uwagi na szczególną wagę zdarzenia każdy łagodniejszy środek oddziaływania byłby nieadekwatny. Organ prowadzący miał więc prawo przyjąć, że doszło do "szczególnie uzasadnionego przypadku". Tworzenie oddziału sportowego z naruszeniem wymogów zdrowotnych stanowi naruszenie tak poważne, iż dalsze pełnienie funkcji dyrektora godziłoby w dobro uczniów i prawidłowe funkcjonowanie szkoły. Późniejsze usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (uzupełnienie brakujących orzeczeń lekarskich i wyników sprawnościowych post factum) nie niweczy faktu, że doszło do poważnego uchybienia. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego ma charakter prewencyjny, tj. pozwala reagować, gdy stwierdzone działania lub zaniechania dyrektora stwarzają realną groźbę poważnych negatywnych skutków, nawet jeśli te skutki jeszcze nie nastąpiły. Dyrektor szkoły musi cechować się nie tylko kompetencją, ale i nienaganną postawą etyczną, a dopuszczenie się rażących nadużyć podważa legitymację do pełnienia tak ważnej funkcji publicznej. Strona skarżąca podkreśliła, że zaniechania dyrektora miały bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo dzieci. Stwierdzone uchybienia nie miały charakteru incydentalnego ani formalnego. Wywołały one stan faktycznego zagrożenia oraz dezorganizacji pracy szkoły. Przez kilka miesięcy zajęcia sportowe odbywały się bez wymaganej dokumentacji medycznej i testów, co naruszało przepisy i dobrą organizację szkoły. Działania Dyrektora spowodowały konieczność interwencji organu prowadzącego, gdyż tego rodzaju sytuacja w oczywisty sposób wpływa destabilizująco na funkcjonowanie szkoły. Organ prowadzący został narażony na odpowiedzialność prawną, np. w razie wypadku ucznia z powodu braku badań. Strona skarżąca podniosła również, że przy opracowywaniu arkusza organizacyjnego szkoły na rok 2025/2026 dyrektor ponownie planowała utworzenie oddziału sportowego bez zapewnienia warunków wymaganych prawem, tj. z naruszeniem procedur określonych w art. 137 ustawy Prawo oświatowe. Fakt ten potwierdza, że zachowanie dyrektor nie było jednorazowe czy już naprawione, lecz wskazywało na trwałą niezdolność lub niechęć do przestrzegania przepisów ustawy Prawo oświatowe i standardów bezpieczeństwa. Zdaniem strony skarżącej postępowanie dyrektora - ignorowanie przepisów służących dobru dzieci - świadczy o braku należytej staranności, a wręcz o lekceważeniu podstawowych wartości, jakie powinna wyznawać osoba peniąca taką funkcję. Powyższe działania nie są zwykłymi uchybieniami, lecz przejawami nagannej postawy. Wojewoda Lubelski pominął ocenę jakościową tych zachowań i nie dostrzegł, że ich ciężar gatunkowy wykracza daleko poza zwykłe niedociągnięcia. Dalsze pełnienie funkcji dyrektora zagrażało dobru szkoły i uczniów, a nawet jeśli skutki tych działań nie objawiły się w postaci realnej szkody, to ich wpływ na naruszenie zasad praworządności, etyki i zaufania publicznego jest oczywisty. Na stanowisku dyrektora oprócz kompetencji liczy się nienaganna postawa i dawanie dobrego przykładu. Wojewoda Lubelski błędnie pominął ten aspekt, wskutek czego doszło do zawężenia przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe w sposób nieuprawniony. Wojewoda w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia zdawał się umniejszać rangę naruszeń. Późniejsze uzupełnienie dokumentacji nie cofnie faktu, że przepisy były złamane, a ryzyko zaistniało. Odwołanie dyrektora nastąpiło z powodu naruszeń mających bezpośredni związek z ochroną życia i zdrowia dzieci oraz zapewnieniem bezpiecznych i higienicznych warunków nauki. Przez długi czas szkoła funkcjonowała w stanie sprzecznym z prawem i potencjalnie niebezpiecznym. Podważone zostało zaufanie do Dyrektora. Okoliczności te świadczą o destabilizacji w funkcjonowaniu szkoły Strona skarżąca podniosła również, że brak pełnej bezpośredniości czasowej nie przekreśla możliwości zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, jeśli sytuacja tego wymaga, a procedura odwołania w okolicznościach sprawy przebiegła bez zbędnej zwłoki. Mianowicie w kwietniu 2025 r. Wójt powziął informację o nieprawidłowościach, podczas roboczej analizy arkusza organizacji pracy szkoły na rok 2025/2026. W arkuszu tym dyrektor zaplanowała powołanie pierwszej klasy sportowej. Podjęto działania w celu ustalenia, w jaki sposób powołano klasę sportową w roku szkolnym 2024/2025, jednakże informacje w tym zakresie nie zostały udostępnione przez dyrektora szkoły. W dniu 12 maja 2025 r. wystąpiono do Lubelskiego Kuratora Oświaty o zbadanie sprawy, a 16 czerwca 2025 r. Kurator potwierdził naruszenia. Następnie w dniu 3 lipca 2025 r. wystąpiono o opinię w sprawie odwołania dyrektora. Opinia została wydana w dniu 28 lipca 2025 r., a w dniu 13 sierpnia 2025 r. podjęto decyzję o odwołaniu. Nawet w sytuacji, kiedy między wystąpieniem uchybienia a odwołaniem upłynęło wiele miesięcy, nie jest to okoliczność automatycznie przekreślająca możliwość odwołania w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, o ile charakter naruszenia jest wyjątkowo naganny i wypełnia przesłanki zwolnienia dyrektora w trakcie roku szkolnego. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 171 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. W świetle ust. 2 art. 171 Konstytucji nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego sprawują między innymi wojewodowie. Kompetencje nadzorcze wojewody są określone w przepisach ustaw ustrojowych: w przypadku gminy - w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 z późn. zm., dalej także jako "u.s.g."). W myśl przepisu art. 87 tej ustawy organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami. Przepis art. 91 ust. 1 u.s.g. stanowi, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Stosownie do art. 91 ust. 3 u.s.g. rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Do rozstrzygnięcia nadzorczego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 91 ust. 5 u.s.g.). W niniejszej sprawie, po dokonaniu kontroli legalności zarządzenia nr [...] Wójta Gminy W. z dnia 13 sierpnia 2025 r. w sprawie odwołania D. S. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. K. G. w W. bez wypowiedzenia, Wojewoda Lubelski zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 91 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność zarządzenia Wójta. Natomiast zdaniem strony skarżącej nie zachodziły podstawy do stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności zarządzenia Wójta Gminy W. w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły. Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Lubelskiego w pierwszym rzędzie wskazać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze odpowiada w pełni wymogom art. 91 ust. 3 u.s.g., jak również zostało wydane w oparciu o prawidłowe ustalenia, wystarczające do wydania tego rozstrzygnięcia. Z art. 91 ust. 3 u.s.g. wynika, że rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego powinno zatem wyjaśniać, na czym polega sprzeczność z prawem uchwały lub zarządzenia organu gminy w stopniu na tyle istotnym, że warunkującym stwierdzenie jej nieważności. Uzasadnienie prawne aktu nadzoru powinno więc zawierać wyjaśnienie przepisów, których naruszenia zarzuca danemu organowi oraz ustalenie ciężaru gatunkowego (rodzaju) stwierdzonego naruszenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 10001/20; z 23 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 2322/17; z 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 686/18). W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ nadzoru wyjaśnił, że zarządzenie Wójta Gminy W. zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, gdyż przyczyny odwołania dyrektora Szkoły Podstawowej im. K. G. w W. wskazane w uzasadnieniu do zarządzenia nr [...] nie mieszczą się w kategorii "przypadków szczególnie uzasadnionych" w rozumieniu powołanego przepisu, stanowiącego podstawę zarządzenia Wójta. Wojewoda przedstawił też w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia szczegółową argumentację przemawiającą za taką oceną. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze uznać należy, że stanowisko wyrażone przez organ nadzoru w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym jest prawidłowe. W świetle art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe wprowadza fakultatywną przesłankę odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Odwołanie dyrektora w trybie natychmiastowym jest czynnością uznaniową organu, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "może odwołać". Z brzmienia tego przepisu wynika ponadto, że ustawodawca zezwala na odwołanie z funkcji dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jednakże w tym zakresie wprowadza nie tylko wymóg formalny, jakim jest wcześniejsze zasięgnięcie opinii kuratora oświaty, ale również przesłankę o charakterze materialnoprawnym określaną jako "przypadek szczególnie uzasadniony". Powyższe uregulowanie, dające organowi prowadzącemu szkołę pewną swobodę w ocenach zaistniałych konkretnych zdarzeń, nie upoważnia jednak w ramach tej swobody, związanej z uznaniem administracyjnym, do dowolności, w sytuacji, kiedy działanie organu polegające na odwołaniu dyrektora bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego, wkraczające w stabilność wykonywania funkcji dyrektora placówki oświatowej, wywołuje daleko idące skutki zarówno dla osoby odwołanej, jak i dla zarządzanej przez nią placówki. Dlatego zaniedbania w zarządzaniu i kierowaniu placówką oświatową klasyfikowane jako przypadki szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 tej ustawy muszą być na tyle doniosłe, że dyrektora powinno się odsunąć w trybie natychmiastowym od dalszego wykonywania powierzonej mu funkcji. Z przepisów art. 68 ustawy Prawo oświatowe wynika szeroki zakres kompetencji dyrektora szkoły. Na mocy tych przepisów dyrektor wykonuje szereg obowiązków. Ich realizacja jest możliwa poprzez gwarancję w stabilności zatrudnienia osoby zarządzającej szkołą. Prowadzi to do wniosku, że przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, będąca swoistym wyjątkiem od zasady niedopuszczalności rozwiązania stosunku nawiązanego z nauczycielem, któremu organ powierzył stanowisko kierownicze w szkole, bez wypowiedzenia i to w czasie trwania roku szkolnego, nie może być interpretowana rozszerzająco. W doktrynie sygnalizuje się, że kategoria przypadków szczególnie uzasadnionych zawęża pole zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy do sytuacji wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów (Krzysztof Lisowski, Powołanie i odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły i przedszkola – aktualne regulacje prawne, publ. LEX/el 2022). W świetle powyższych uwag nie budzi wątpliwości, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe dotyczyć może tylko sytuacji nadzwyczajnych, wyjątkowych, a przede wszystkim nagłych, które upoważniają organ prowadzący szkołę do stwierdzenia, że dalsze pełnienie funkcji kierowniczej w szkole stanowi istotne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania takiej jednostki. Stwierdzone w pracy dyrektora uchybienia mają prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, a przy tym bezdyskusyjną powinna być kwestia, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji. Tylko takie sytuacje usprawiedliwiają konieczność natychmiastowego przerwania czynności związanych z zarządzaniem placówką oświatową poprzez odwołanie dyrektora bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego. Pogląd powyższy należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2024 r., sygn. akt III OSK 4789/21; z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 7392/21; z 17 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2803/21). Nie każde naruszenie prawa przez dyrektora szkoły uzasadnia jego odwołanie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05; z 9 września 2021 r., sygn. akt III OSK 2403/21). Przyjmuje się, że nawet negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący, zaniedbania dotyczące organizacji pracy szkoły, zwłaszcza odmienna koncepcja prowadzenia placówki oświatowej, czy też konflikt z organem prowadzącym szkołę lub współpracownikami nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadniają odwołania osoby sprawującej funkcję kierowniczą w szkole w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2022 r., sygn. akt III OSK 6593/21; z 21 października 2022 r., sygn. akt III OSK 2066/21; z 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05; z 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 2018/10; z 9 września 2021 r., sygn. akt III OSK 2403/21). Z katalogu "szczególnie uzasadnionych przypadków" usprawiedliwiających natychmiastowe odwołanie dyrektora szkoły wykluczono m.in. takie okoliczności, jak: utrata zaufania organu prowadzącego, naruszenie dyscypliny finansów publicznych, naruszenie procedury udzielania zamówień publicznych, tudzież okoliczności, które powinny raczej stanowić przesłankę negatywnej oceny pracy i ewentualnego dalszego odwołania w innym trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1814/17). W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że użycie przez ustawodawcę pojęcia "w przypadkach szczególnie uzasadnionych" wymaga przyjęcia wykładni zawężającej do kwalifikowanych sytuacji, w których ze względu na stopień naruszeń obowiązków nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczych i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1792/12). Naruszenie prawa przez dyrektora musi być na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, zaś stwierdzone uchybienia w pracy dyrektora mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 86/08). Mając na względzie przedstawioną wykładnię przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody Lubelskiego, że przedstawione w uzasadnieniu zarządzenia Wójta Gminy W. zarzuty w stosunku do osoby sprawującej funkcję Dyrektora Szkoły Podstawowej im. K. G. w W. nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku, który dawałby podstawę do odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły bez wypowiedzenia. Niezasadny jest natomiast zarzut strony skarżącej, że Wojewoda nieprawidłowo ustalił i zdefiniował brak zaistnienia w sprawie szczególnie uzasadnionej przesłanki pozwalającej na odwołanie ze stanowiska dyrektora ze skutkiem natychmiastowym. Wbrew argumentacji podniesionej w skardze, Wójt Gminy W. nie wykazał zaistnienia takiej przesłanki ani nie wynika ona ze zgromadzonych w sprawie dowodów. W uzasadnieniu zarządzenia Wójta z dnia 13 sierpnia 2025 r. w ramach podstawy odwołania dyrektora wskazano na naruszenie art. 137 ustawy Prawo oświatowe. Przepis ust. 1 powołanego artykułu przewiduje, że do klasy I publicznej szkoły podstawowej sportowej, publicznej szkoły podstawowej mistrzostwa sportowego, oddziału sportowego w publicznej szkole podstawowej ogólnodostępnej lub oddziału mistrzostwa sportowego w publicznej szkole podstawowej ogólnodostępnej lub do klasy wyższej niż I w tych szkołach, w przypadku gdy szkolenie w danym sporcie rozpoczyna się w tej klasie, przyjmuje się kandydatów, którzy: 1) posiadają stan zdrowia umożliwiający podjęcie nauki w szkole lub oddziale, potwierdzony orzeczeniem lekarskim wydanym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej; 2) posiadają pisemną zgodę rodziców na uczęszczanie kandydata do szkoły lub oddziału; 3) uzyskali pozytywne wyniki prób sprawności fizycznej, na warunkach ustalonych przez polski związek sportowy właściwy dla danego sportu, w którym jest prowadzone szkolenie sportowe w danej szkole lub danym oddziale. W świetle treści dokumentów zgromadzonych w sprawie w postaci pisma Lubelskiego Kuratora Oświaty z dnia 16 czerwca 2025 r. oraz opinii Lubelskiego Kuratora Oświaty z dnia 28 lipca 2025 r. w sprawie odwołania dyrektora szkoły, naruszenie dotyczyło wymogu posiadania przez szkołę przed rozpoczęciem pracy klasy sportowej potwierdzenia bardzo dobrego stanu zdrowia kandydata potwierdzonego orzeczeniem lekarskim wydanym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz wymogu posiadania przez szkołę przed rozpoczęciem pracy klasy sportowej potwierdzenia uzyskania pozytywnych wyników prób sprawności fizycznej, na warunkach ustalonych przez polski związek sportowy właściwy dla danego sportu, w którym jest prowadzone szkolenie sportowe w danej szkole lub danym oddziale (art. 137 ust. 1 pkt 3 ustawy). Jak wynika przy tym z powołanych dokumentów i na co trafnie zwrócił uwagę Wojewoda podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, w czasie kontroli przeprowadzonej przez Lubelskiego Kuratora Oświaty w dniu 5 czerwca 2025 r. powyższe naruszenia, dotyczące naboru do klasy sportowej w roku szkolnym 2024/2025, były już wyeliminowane. Szkoła dysponowała już wydanymi w okresie od kwietnia do czerwca 2025 r. stosownymi zaświadczeniami lekarskimi, których brakowało w okresie rozpoczęcia działalności klasy sportowej, a wymagane próby sprawnościowe odbyły się w okresie do listopada 2024 r. W tych okolicznościach zgodzić się należy ze stanowiskiem organu nadzoru, że opisane okoliczności nie spełniały wymogu sytuacji wyjątkowych, nadzwyczajnych, a przy tym nagłych, które wymagałyby odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły bez wypowiedzenia. Zauważyć należy, że stwierdzone naruszenia miały miejsce na kilka miesięcy przed wydaniem zarządzenia w przedmiocie odwołania. Odwołanie nie pozostawało więc w bezpośrednim związku czasowym z naruszeniami, które już w momencie kontroli były wyeliminowane. Oceny tej nie podważają podniesione w skardze okoliczności dotyczące momentu powzięcia przez organ prowadzący szkołę wiedzy o naruszeniach i toku procedury odwołania. W zaistniałej sytuacji, wobec wyeliminowania już na datę kontroli zaistniałych na kilka miesięcy wcześniej naruszeń, nie ma podstaw do przyjęcia, iż wystąpiła sytuacja o charakterze nagłym, która wymagałaby zastosowania nadzwyczajnego środka w postaci natychmiastowego odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie przewidzianym w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Słusznie organ nadzoru powołał się na orzecznictwo, w którym podkreśla się, że możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły na podstawie omawianego przepisu, przewidziana jest dla przypadków wymagających natychmiastowego działania (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 22/17). Tego rodzaju sytuacja nie miała w sprawie miejsca w okolicznościach sprawy, w której naruszenia wystąpiły na kilka miesięcy wcześniej, natomiast nie istniały już w czasie kontroli. Przede wszystkim zaś w opisanych okolicznościach zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody, że nie zaistniała przesłanka destabilizacji funkcjonowania szkoły. Nie budzi wątpliwości, że stwierdzone naruszenia dotyczyły bieżącej pracy dyrektora i jako takie nie uzasadniały odwołania w szczególnym trybie, o jakim mowa art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Strona skarżąca nie wykazała przejawów destabilizacji w pracy szkoły. Nie powołała tego rodzaju okoliczności w funkcjonowaniu szkoły, które rzeczywiście potwierdzałyby wystąpienie destabilizacji. Sam fakt zaistnienia opisanych naruszeń, które zostały następnie przed datą kontroli wyeliminowane, nie stanowi o takiej destabilizacji, która dopiero mogłaby stanowić przesłankę odwołania na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Podkreślić należy, że przejawów destabilizacji w funkcjonowaniu szkoły w zakresie realizowania zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, w następstwie stwierdzonych w sprawie naruszeń art. 137 Prawa oświatowego, nie dostrzegł również Lubelski Kurator Oświaty, a zatem organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Lubelski Kurator Oświaty dał temu jednoznaczny wyraz w treści negatywnej opinii z dnia 28 lipca 2025 r. w sprawie odwołania dyrektora szkoły. Kurator w uzasadnieniu swojej opinii podniósł między innymi, że skoro stwierdzone nieprawidłowości zaistniałe jakiś czas temu i naprawione przez dyrektora szkoły, z obiektywnego punktu widzenia nie spowodowały i nie powodują obecnie destabilizacji w funkcjonowaniu szkoły i realizowaniu jej podstawowych funkcji, to z całą pewnością nie mogą być nagle uznane za przypadek szczególnie uzasadniony. Wprawdzie przewidziana w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego opinia kuratora oświaty nie jest wiążąca z punktu widzenia możliwości odwołania dyrektora szkoły na podstawie powołanego przepisu, jednak okoliczność, że Lubelski Kurator Oświaty nie stwierdził destabilizacji w funkcjonowaniu szkoły w związku ze stwierdzonymi naruszeniami art. 137 Prawa oświatowego potwierdza stanowisko Wojewody co do niewystąpienia tego rodzaju destabilizacji i braku konieczności natychmiastowej zmiany osoby zarządzającej szkołą. Twierdzenia strony skarżącej w żadnym razie nie dowodzą okoliczności przeciwnych, a zgromadzone w sprawie dokumenty potwierdzają, że mimo stwierdzonych, istniejących wcześniej, ale następnie naprawionych naruszeń, nie występowały zaburzenia w funkcjonowaniu szkoły. Tego rodzaju zaburzeń nie stwierdzono bowiem w czasie kontroli realizowanej przez Lubelskiego Kuratora Oświaty w czerwcu 2025 r., na co wskazuje treść pisma Kuratora z dnia 16 czerwca 2025 r. Kurator wskazał, że wynikające z art. 137 Prawa oświatowego zalecenia dotyczące posiadania przez szkołę przed rozpoczęciem pracy klasy sportowej potwierdzenia bardzo dobrego stanu zdrowia ucznia oraz uzyskania pozytywnych wyników prób sprawnościowych zostały zrealizowane podczas bieżącego roku szkolnego, choć nie w ustawowym terminie. Funkcjonowanie szkoły do czasu wydania przez Wójta Gminy W. zarządzenia z dnia 13 sierpnia 2025 r. przekonuje, że mimo powołanych w uzasadnieniu tego zarządzenia nieprawidłowości, nie było podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego odwołania dyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W odniesieniu do powoływanych przez stronę skarżącą argumentów dotyczących zagrożenia, wskutek opisanych naruszeń, zdrowia i życia dzieci, jak również odpowiedzialności w związku z tym organu prowadzącego, zasadnie Wojewoda wyjaśnił, że podstawę odwołania dyrektora mogą stanowić wyłącznie zdarzenia faktyczne, a nie mające charakter hipotetyczny. Dostrzec przy tym należy, że Wojewoda w swoim rozstrzygnięciu przyznał, że przedstawione w uzasadnieniu do zarządzenia Wójta okoliczności dotyczące przeprowadzenia naboru uczniów do klasy pierwszej sportowej na rok szkolny 2024/2025 z naruszeniem przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe, co hipotetycznie mogło doprowadzić do narażenia życia i zdrowia dzieci przyjętych do oddziału sportowego oraz ustalenia projektu arkusza organizacyjnego pracy szkoły w roku szkolnym 2025/2026 i tym samym braku prawidłowej współpracy z organem prowadzącym szkołę, niewątpliwie są zjawiskiem niepożądanym, nie stanowią jednak podstaw do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Trafnie też, powołując się na stanowisko wyrażane w orzecznictwie, Wojewoda ocenił, że podnoszone przez Wójta okoliczności dotyczące projektowanego arkusza organizacji pracy szkoły na następny rok szkolny 2025/2026 nie skutkowały zagrożeniem dla funkcjonowania szkoły. W świetle omówionych wcześniej przesłanek uznania danego przypadku za "szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe stanowisko Wojewody w pełni zasługuje na podzielenie. Jak zasadnie podniesiono w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, negatywna ocena pracy dyrektora przez organ prowadzący lub negatywna ocena wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe, w tym przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów (pkt 2) oraz przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki (pkt 3), stanowią podstawę do odwołania dyrektora w trybie zwykłym, a nie nadzwyczajnym określonym w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Wbrew zarzutom strony skarżącej, charakter stwierdzonych uchybień w pracy dyrektora szkoły nie uzasadnia tezy, że osoba pełniąca funkcję dyrektora utraciła zdolność wykonywania powierzonej jej funkcji z przyczyn etycznych. Stwierdzone naruszenia nie odnoszą się bowiem do sfery etyki. Z kolei utrata zaufania organu prowadzącego nie stanowi podstawy do odwołania dyrektora w trybie przewidzianym w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Stwierdzonych uchybień nie można ocenić jako rażące i wymagające odwołania dyrektora w szczególnym trybie. Z tych wszystkich względów Sąd uznał za prawidłową ocenę Wojewody, iż wskazane w zarządzeniu Wójta Gminy W. okoliczności, z powodu których nastąpiło odwołanie dyrektora Szkoły Podstawowej im. K. G. w W. bez wypowiedzenia, analizowane zarówno odrębnie, jak i łącznie, nie stanowią o wystąpieniu "szczególnie uzasadnionego przypadku", o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Zarządzenie Wójta Gminy W. wydane zostało zatem z istotnym naruszeniem powołanego przepisu, co w świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uzasadniało stwierdzenie jego nieważności zaskarżonym rozstrzygnięciem organu nadzoru. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody Lubelskiego pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. Zarzuty podniesione w tym zakresie w skardze są niezasadne. Z tych przyczyn i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.