III SA/Lu 617/20
WyrokWSA w Lublinie2021-01-21
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Robert Hałabis, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej na realizację operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa" z powodu niespełnienia kryterium regionalnego dotyczącego występowania cieków wodnych w miejscowościach objętych wnioskiem, pomimo przedstawienia przez wnioskodawcę map i pism potwierdzających istnienie cieków?Ratio decidendi
Organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wymagany przez przepisy rozporządzenia, że na obszarze obu miejscowości objętych wnioskiem znajdują się cieki wodne spełniające kryteria przyznania dodatkowych punktów. Przedłożone dokumenty, takie jak wydruki map z portalu "Hydroportal" czy pisma urzędowe, nie stanowiły wystarczającego dowodu na spełnienie tego kryterium, a braki dowodowe nie mogły być uzupełniane na późniejszym etapie postępowania.Stan faktyczny
Gmina złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na realizację operacji "Gospodarka wodno-ściekowa". Organ odmówił przyznania pomocy, wskazując na niespełnienie kryterium regionalnego dotyczącego występowania cieków wodnych, co skutkowało przyznaniem jedynie 11,5 punktów zamiast wymaganych 12. Gmina wniosła skargę, twierdząc, że przedłożone dokumenty (mapy, pisma urzędowe) potwierdzają istnienie cieków wodnych w obu miejscowościach objętych wnioskiem, a organ błędnie ocenił te dowody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: WSA Robert Hałabis WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 21 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. Z. na akt Inne z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy oddala skargę.
W dniu 14 maja 2020 r. G. Z. (dalej jako "skarżąca" lub "gmina") wniosła o przyznanie pomocy na realizację operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji na energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Pismem z [...] 2020 r. (znak sprawy: [...],[...]), Inne poinformował gminę o odmowie przyznania pomocy na realizację operacji "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości K. [...] i wodociągowej w miejscowości Z.", o którą ubiegała się skarżąca na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lato 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 217 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich" lub "ustawą".
Uzasadniając odmowę przyznania pomocy organ wskazał na niespełnienie przez skarżącą przesłanek zawartych w § 11 ust. 9 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 526 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, pomoc może zostać przyznana na realizację operacji, która uzyskała co najmniej 12 punktów. W wyniku oceny punktowej przedmiotowej operacji przyznano łącznie 11,5 punktów z tytułu: 1 punkt za podstawowy dochód podatkowy gminy, 1 punkt za wskaźnik bezrobocia w powiecie, 5 punktów za JCWP, 2 punkty za wskaźnik zwodociągowania gminy, 1 punkt za wskaźnik skanalizowania, 1,5 punktu za łączenie gospodarki ściekowej i wodnej oraz 0 punktów z kryterium regionalnego.
Pismem z 13 sierpnia 2020 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na czynność Zarządu Województwa [...] (dalej jako "zarząd województwa" lub "organ") odmawiającą gminie przyznania pomocy na realizację inwestycji. Skarżąca w uzasadnieniu skargi, stwierdziła, że liczba punktów przyznana operacji przez zarząd województwa została zaniżona, ponieważ nie zostało uwzględnione kryterium, o którym mowa w § 11 ust. 5 pkt 3 lit. b rozporządzenia z dnia 14 lipca 2016 r.: "realizacja operacji jest planowana w miejscowości, na której obszarze znajduje się zbiornik wodny lub ciek wodny".
Gmina podniosła, że do wniosku o przyznanie pomocy załączono dokument pn. Spełnienie kryterium zawartego w §11 ust. 5 pkt. 3 lit. b rozporządzenia - "Gospodarka wodno-ściekowa", w którym wskazano dokumenty, które gmina załączyła na potwierdzenie spełniania wyżej wymienionego kryterium "regionalnego", tj.:
1. mapę - dokument potwierdzający, że w miejscowości [...] znajduje się ciek wodny;
2. mapę - dokument potwierdzający, że w miejscowości Z. znajduje się ciek wodny;
3. pismo Wojewódzkiego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. Oddział w [...] z dnia [...] 2016 r. znak: [...]
Skarżąca wyjaśniła, że na potwierdzenie występowania cieku wodnego w miejscowości K. [...] do wniosku załączono pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w L. Oddział w B. P. z [...] 2016 r., z którego wynika, że rów "[...]" figuruje w rejestrze melioracji wodnych podstawowych i szczegółowych pod nr [...] Ponadto rów ten widnieje na załączonej do wniosku mapie, wydrukowanej ze strony Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich "Hydroportal".
Dalej skarżąca wskazała, że kolejny ciek wodny, którego dokumentacja została załączona do wniosku znajduje się w miejscowości Z. oraz L. M.. Figuruje on w rejestrze melioracji wodnych podstawowych i szczegółowych pod nr [...]. Analogicznie jak do cieku wodnego w miejscowości [...] zostały załączone dokumenty na potwierdzenie występowania cieku wodnego (oznaczonego jako rów [...]) oraz płyta CD ze zdjęciami cieku wodnego w miejscowości Z..
Zdaniem skarżącej w obu przypadkach nie było możliwości załączenia wypisu i wyrysu z rejestru gruntów - dokumentów potwierdzających lokalizację i tytuł prawny, z uwagi na to, że rowy przebiegają przez kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt działek.
W ocenie skarżącej, zgodnie z § 11 ust. 5 pkt 3 lit. b rozporządzenia, mówiącym o przyznawaniu punktów w wyniku spełnienia kryterium dotyczącym specyfiki regionu w przypadku cieków naturalnych, nie było obligatoryjne załączenie do wniosku o dofinansowanie wypisu i wyrysu z rejestru gruntów. Wynika to wprost z dokumentu "Wyjaśnienia dotyczące kryterium regionalnego dla operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa" zamieszczonym 18 lutego 2020 r. na stronie internetowej Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 dla Województwa L. zgodnie, z którym zobowiązanie do dostarczenia dokumentów potwierdzających lokalizację i tytuł prawny (wskazany wypis i wyrys z rejestru gruntów) dotyczy tylko zbiornika, a nie cieków naturalnych, takich jak wskazano we wniosku o dofinasowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest czynność zarządu województwa polegająca na odmowie przyznania skarżącej pomocy finansowej na zrealizowanie projektu typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji na energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, która określa warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działań i poddziałań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej.
Zaskarżona czynność jest kontrolowana przez sąd pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, zawartymi w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 526 z późn. zm.), powoływanym dalej jako "rozporządzenie". Na tej podstawie ocenie sądu podana została zaskarżona w niniejszej sprawie czynność zarządu województwa, polegająca na odmowie przyznania skarżącej pomocy finansowej na zrealizowanie projektu w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Wniosek o przyznanie pomocy finansowej w niniejszej sprawie został złożony w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy, tj. wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii. Zaskarżona czynność odmowy przyznania pomocy dokonana została na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy, w przypadku odmowy przyznania pomocy, podmiotowi ubiegającemu się o nią przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia, o kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów przyznanych na podstawie kryteriów wyboru operacji oraz kryteriów dotyczących specyfiki regionu określonych dla poszczególnych województw.
Kryteria wyboru operacji wskazane zostały w 11 ust. 4 rozporządzenia, natomiast kryteria dotyczące specyfiki regionu – w § 11 ust. 5 rozporządzenia.
W sprawie niniejszej nie jest kwestionowana liczba punktów przyznanych skarżącej na podstawie kryteriów wyboru operacji. Spór w sprawie dotyczy oceny spełnienia kryterium dotyczącego specyfiki regionu, wskazanego w § 11 ust. 5 pkt 3 lit. b rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli realizacja operacji jest planowana w miejscowości leżącej na terytorium województwa lubelskiego, na której obszarze znajduje się zbiornik wodny lub ciek wodny, przyznawane są 4 punkty w ramach kryterium specyfiki regionu. Z przepisu § 11 ust. 7 rozporządzenia wynika przy tym, że w przypadku gdy operacja będzie realizowana na obszarze więcej niż jednej miejscowości, punkty w ramach poszczególnych kryteriów wyboru oraz kryteriów dotyczących specyfiki regionu, które odnoszą się do miejscowości, przyznaje się, jeżeli dane kryterium jest spełnione dla wszystkich miejscowości, które są objęte planowaną operacją.
Jak wynika z treści wniosku, planowana operacja będzie realizowana w miejscowościach [...] oraz Z.. Z tego zatem względu kryterium dotyczące specyfiki regionu powinno być spełnione co do obu tych miejscowości, co oznacza, że warunkiem uzyskania dodatkowych czterech punktów jest występowanie zbiornika wodnego lub cieku wodnego w każdej z tych miejscowości.
Stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia, kolejność przysługiwania pomocy jest ustalana na podstawie sumy przyznanych punktów za poszczególne kryteria wyboru operacji oraz kryteria dotyczące specyfiki regionu, określone dla poszczególnych województw na podstawie danych zawartych we wniosku o przyznanie pomocy oraz w dokumentach, o których mowa w § 9 ust. 2, złożonych wraz z tym wnioskiem. Zgodnie zaś z § 9 ust. 2 rozporządzenia, do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się dokumenty niezbędne do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy albo ich kopie, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy.
Formularz wniosku o przyznanie pomocy, instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy oraz istotne informacje dotyczące załączników wymaganych do oceny wniosków podane zostały do publicznej wiadomości na stronie http://prow.lubelskie.pl w ogłoszeniu o naborze wniosków o przyznanie pomocy na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W dokumencie zatytułowanym "Ważna informacja dla Wnioskodawców operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa" wskazano, że jeżeli wnioskodawca chce mieć przyznane punkty za kryterium regionalne, to obowiązkowo powinien dostarczyć dokumenty potwierdzające, że realizacja operacji jest planowana w miejscowości, na której obszarze znajduje się ciek lub zbiornik wodny. Wyjaśniono również, że ocena punktowa wniosku będzie przeprowadzona na podstawie danych zawartych we wniosku i załączonych dokumentach. Organ nie będzie wzywał do uzupełnień/wyjaśnień na tym etapie oceny wniosku.
Z kolei w dokumencie zatytułowanym "Wyjaśnienia dotyczące cieków wodnych" poinformowano, że punkty w ramach kryterium regionalnego, o którym mowa w §11 ust. 5 pkt 3b będą mogły być przyznane, gdy wnioskodawca przedłoży dokumenty potwierdzające, że w miejscowości, na której obszarze będzie realizowana operacja znajduje się ciek lub zbiornik wodny. Wyjaśniono, że wnioskodawca powinien przedłożyć czytelne fragmenty mapy z zaznaczonym i nazwanym ciekiem wodnym, przy czym za cieki wodne, uprawniające do przyznania 4 punktów, będą uznawane:
1) cieki naturalne, przez które rozumie się rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami;
2) kanały, przez które rozumie się sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ich ujściu lub ujęciu.
Wyjaśniono, że za zbiorniki wodne, uprawniające do przyznania 4 punktów, będą uznawane zbiorniki ogólnie dostępne, zapewniające powszechne korzystanie z wód, będące wodami publicznymi, a do takich zalicza się wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Nie będą przyznawane punkty za ziemne stawy rybne, zbiorniki przeciwpożarowe, osadniki wód deszczowych itp. dodatkowo wskazano, że w przypadku zbiornika, oprócz mapy z zaznaczonym obiektem wodnym, należy dostarczyć dokument potwierdzający lokalizację i tytuł prawny (wyrys i wypis z rejestru gruntów).
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca, ubiegając się o dofinansowanie operacji, polegającej na budowie sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości K. [...] i wodociągowej w miejscowości Z., zobowiązana była do złożenia czytelnych fragmentów map z zaznaczonymi i nazwanymi ciekami wodnymi w obu tych miejscowościach. Sąd podziela stanowisko organu, że złożone przez skarżącą dokumenty nie potwierdziły, że kryterium wskazane w § 11 ust. 5 pkt 3 lit. b rozporządzenia zostało spełnione dla miejscowości K. [...] oraz miejscowości Z..
Jak wynika z akt sprawy, na potwierdzenie istnienia cieków wodnych w tych miejscowościach skarżąca dołączyła do wniosku mapę wydrukowaną ze strony Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich "Hydroportal" oraz pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w L. Oddział w B. P. z [...] 2016 r. Do wniosku dołączono także płytę CD, na której miały się znajdować zdjęcia cieku wodnego w miejscowości Z., co organ zakwestionował. Z dołączonego przez skarżącą pisma z [...] 2016 r. wynika, że Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w L. poinformował skarżącą, że na terenie Gminy znajdują się urządzenia melioracji wodnych podstawowych i szczegółowych w obrębach:
- K. i K. K. – rzeka K. ,
- Z. i L. M. – rów [...],
- [...] (osada) – rów [...] (rów "[...]").
W ocenie sądu, powyższe załączniki nie potwierdzają spełnienia kryterium wskazanego w § 11 ust. 5 pkt 3 lit. b w powiązaniu z § 11 ust. 7 rozporządzenia. Słusznie zwraca uwagę organ, że wydruki mapy ze strony Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich "Hydroportal" w formacie pdf mają charakter wyłącznie poglądowy, co wyraźnie wskazano na przedstawionym wydruku. Żaden z tych wydruków nie jest więc dokumentem, o jakim mowa w warunkach naboru. W części VI formularza wniosku zatytułowanej "Informacja o załącznikach" w pkt 16 wskazano, że jednym z załączników są mapy lub szkice sytuacyjne oraz rysunki charakterystyczne dotyczące umiejscowienia operacji złożone w oryginale lub kopii, która to kopia powinna być potwierdzona za zgodność z oryginałem przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy albo pracownika samorządu województwa, albo podmiot, który wydał dokument, albo poświadczona za zgodność z oryginałem przez notariusza lub przez występującego w sprawie pełnomocnika będącego radcą prawnym albo adwokatem. Jednocześnie analiza mapy "Hydroportal" mającej potwierdzić, że w miejscowości K. [...] znajduje się ciek wodny, wskazuje, że brak jest na niej zaznaczonej wskazanej miejscowości. Natomiast na mapie opisanej jako dokument potwierdzający, że w miejscowości Z. znajduje się ciek wodny, naniesiono ciek "Dopływ z Z." oraz miejscowości: [...], Z., L. M. i L. D.
Z kolei na 3 mapach załączonych do pisma Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w L. z [...] 2016 r. nie są zaznaczone miejscowości objęte wnioskiem o przyznaniu pomocy, tj. [...] i Z.. Zaznaczono na nich: Rów K. , Rzeka K., Rów [...] oraz Rów [...] W piśmie tym wskazano, że na terenie G. Z. znajdują się urządzenia melioracji wodnych, takie jak: rzeka K. , rów [...] i Rów [...] Trafnie zauważa organ, że wymieniona w niniejszym piśmie rzeka K. nie stanowi "urządzenia melioracji wodnych" oraz że w treści pisma nie wymieniono rowu [...], który zaznaczony jest na załączonej do pisma mapie.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że nawet gdyby przyjąć, że zgodnie z mapą załączoną do przedmiotowego pisma, ciekiem wodnym występującym na terenie inwestycji jest rów [...] przecinający planowany rurociąg, a także jego przedłużenie – rów [...], to skarżąca nie wykazała, że spełnia on kryteria przyznania pomocy.
W warunkach naboru wniosków jednoznacznie wyjaśniono bowiem, że za cieki wodne, uprawniające do przyznania 4 punktów, będą uznawane cieki naturalne, którymi są rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami oraz kanały, przez które rozumie się sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ich ujściu lub ujęciu. Dla uznania rowu oznaczonego jako [...], niebędącego ciekiem naturalnym, za kanał zdefiniowany w "Wyjaśnieniach dotyczących cieków wodnych" wymagane było wykazanie przez skarżącą, że szerokości dna tego rowu wynosi co najmniej 1,5 m przy ujściu lub ujęciu. Jak słusznie zauważył organ skarżąca nie udokumentowała, że rów [...] spełnia powyższe kryteria. Żaden z przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie wskazuje jego parametrów.
Wbrew twierdzeniom skarżącej nie można uznać, że przebieg cieku wodnego przez miejscowość Z. potwierdzają zdjęcia na płycie CD, załączonej do skargi. Pliki znajdujące się na płycie CD zawierają zdjęcia nieoznaczonego cieku naturalnego lub kanału. W żaden sposób nie wykazano zatem, że zdjęcia potwierdzają istnienie na terenie miejscowości Z. cieku wodnego, uprawniającego do przyznania dodatkowych 4 punktów, niezależnie od tego, że dokumentem wymaganym dla oceny wniosku jest mapa z widocznym ciekiem wodnym.
Z przepisu § 11 ust. 5 pkt 3 lit. b rozporządzenia wynika jednoznacznie, że cztery punkty przyznawane są, jeżeli realizacja operacji jest planowana w miejscowości, na której obszarze znajduje się zbiornik wodny lub ciek wodny, przy czym w przypadku, gdy operacja jest realizowana na obszarze więcej niż jednej miejscowości, punkty w ramach tego kryterium przyznaje się, jeżeli kryterium jest spełnione dla wszystkich miejscowości, które są objęte planowaną operacją (§ 11 ust. 7). Ze względu na to, że miejscem realizacji niniejszej operacji miały być miejscowości K. [...] i Z., aby uzyskać 4 punkty w ramach spornego kryterium, skarżąca powinna wykazać, że ciek wodny znajduje się na terenie obu tych miejscowości.
Ciężar wykazania spełnienia tego warunku spoczywał na skarżącej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 ustawy stosuje się odpowiednio. W tym zakresie na uwadze mieć trzeba art. 27 ust. 1 pkt 1, który stanowi, że w postępowaniu o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, pkt 2, zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, pkt 3 zobowiązujący organ do udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz pkt 4 nakazujący organowi zapewnienie stronom, na ich żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwieni wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich przewiduje zatem odstępstwa w stosunku do regulacji k.p.a, w szczególności zaś nie wprowadza zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Jednocześnie ustawa wprowadza zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania pomocy objętej wnioskiem oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stosownie bowiem do zasady praworządności, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy, a którą należy rozumieć jako działanie organów na podstawie przepisów prawa, organ powinien wprawdzie podejmować działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, niemniej jednak, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia spełnienia kryteriów przyznania pomocy. Obowiązek ten doprecyzowany został w § 9 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się dokumenty niezbędne do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy albo ich kopie, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy. Z kolei zgodnie z § 11 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy lub dołączone do niego dokumenty nie zawierają danych niezbędnych do ustalenia liczby punktów za dane kryterium, nie przyznaje się punktów za to kryterium.
W świetle przytoczonych unormowań nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca, aby uzyskać cztery punkty w ramach kryterium określonego w § 11 ust. 5 pkt 3 lit. b rozporządzenia, obowiązana była umożliwić organowi identyfikację cieku wodnego i wykazać jego lokalizację w obu miejscowościach objętych wnioskiem o pomoc, czego nie uczyniła. Podnoszona w skardze okoliczność, że nie było możliwości załączenia wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów jako dokumentów potwierdzających lokalizację i tytuł prawny, z uwagi na to, że rowy przebiegają przez kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt działek, a ponadto obowiązek ten dotyczy tylko zbiorników, nie usprawiedliwia niedołączenia map, na których zaznaczone byłyby cieki wodne.
Na ocenę wniosku skarżącej nie może mieć także wpływu powoływany w skardze fakt, że w 2016 r. gmina złożyła wniosek o dofinansowanie na realizację operacji pn.: "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach Z., L. M., K. [...] (osada) i K. K." w ramach naboru wniosków na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania 7.2 objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W tym postępowaniu, jak podaje skarżąca, jednym z kryteriów dotyczących specyfiki regionu, w przypadku województwa lubelskiego także było spełnienie warunku występowania zbiornika lub cieku wodnego w miejscowości, w której planowana jest operacja. Skarżąca podkreśla, że do wniosku o dofinansowanie, złożonego w 2016 r. także załączono pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w L. Oddział w B. P. z dnia [...] 2016 r., a Zarząd Województwa ocenił wówczas operację na 15 punktów, uwzględniając spełnienie kryterium dotyczącego specyfiki regionu. Kontrola sądu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo ocenił wniosek o udzielenie pomocy, w ramach konkretnego postępowania. Sąd nie może oceniać słuszności oceny wniosku złożonego w innym naborze, mimo, że skarżąca twierdzi, w ramach tego samego kryterium złożone przez nią dokumenty zostały ocenione odmiennie.
W ocenie sądu, skarżąca nie wykazała spełnienia kryterium określonego w § 11 ust. 5 pkt 3 lit. b rozporządzenia z dnia 14 lipca 2016 r. dla obu miejscowości, w których realizowana ma być operacja, zatem organ prawidłowo nie przyznał skarżącej spornych czterech punktów.
Należy podkreślić, że zgodnie z przepisami rozporządzenia, ocena spełnienia kryteriów przyznania pomocy następuje na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów niezbędnych do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy. Braki w tym zakresie nie mogą być usunięte w toku postępowania, na etapie oceny spełniania kryteriów wyboru i kryterium regionalnego. Zgodnie z § 11 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy lub dołączone do niego dokumenty nie zawierają danych niezbędnych do ustalenia liczby punktów za dane kryterium, nie przyznaje się punktów za to kryterium. Wezwanie do usunięcia braków przysługuje dopiero na kolejnym etapie postępowania, po przyznaniu punktów za kryteria, o których mowa w § 11 ust. 4 i 5, oraz sporządzeniu i podaniu do publicznej wiadomości listy, która zawiera informację o kolejności przysługiwania pomocy (§ 14 ust. 3 i 4 rozporządzenia). Wezwania nie stosuje się jednak, jeżeli stwierdzone braki dotyczą danych niezbędnych do ustalenia spełniania kryteriów wyboru operacji (§ 14 ust. 8 pkt 3 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie nie było zatem podstaw do wzywania skarżącej do przedstawienia dokumentów niezbędnych do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy. Kompletne dokumenty, w tym mapy, spełniające wymogi podane w ogłoszeniu o naborze wniosków, z zaznaczonymi ciekami wodnymi, powinny być dołączone do wniosku.
Stwierdzić zatem należy, że dokonując oceny wniosku skarżącej według obowiązujących kryteriów wyboru, organ nie naruszył przepisów prawa. W wyniku przeprowadzonej oceny planowana operacja uzyskała 11,5 punktów, co spowodowało odmowę przyznania skarżącej pomocy finansowej, zgodnie bowiem z § 11 ust. 9 rozporządzenia, pomoc może być przyznana na realizację operacji, która uzyskała co najmniej 12 punktów.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło