III SA/Lu 619/13

WyrokWSA w Lublinie2013-12-19

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Jacek Czaja, Grzegorz Wałejko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kategorii C, można odmówić wydania prawa jazdy kategorii C na podstawie przepisów ustawy o kierujących pojazdami, mimo że zakaz ten nie obejmuje tej kategorii?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo iż zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wyrokiem sądu karnego nie obejmował kategorii C, to na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, organ zasadnie odmówił wydania prawa jazdy kategorii C. Przepis ten stanowi, że prawo jazdy kategorii C nie może być wydane w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, co miało miejsce w tej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący P.G. ubiegał się o wydanie prawa jazdy kategorii C, posiadając już uprawnienia kategorii B. Wobec skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, z wyłączeniem kategorii C. Starosta cofnął skarżącemu uprawnienia kategorii B na okres 2 lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą wydania prawa jazdy kategorii C, powołując się na przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] orzekają o odmowie wydania P.G. prawa jazdy kategorii C. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że strona posiadała prawo jady kategorii B, a następnie podjęła działania o rozszerzenie posiadanych uprawnień. P.G. nie spełnił jednak przesłanek ustawowych do wydania prawa jazdy tej kategorii, ponieważ wyrokiem z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] orzekł wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kategorii C na okres 2 lat. Wyrok ten stał się prawomocny i został przekazany do wykonania - w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych - Staroście [...]. Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. cofnął P.G. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie posiadanej przez niego kategorii B na okres 2 lat od dnia 22 września 2012 r. do dnia 22 września 2014 r. powołując się na art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.). Kolegium podniosło, że art. 12 ww. ustawy wymienia przesłanki, które uniemożliwiają wydanie prawa jazdy, nawet wówczas gdy kandydat spełnia wymagane warunki, do których zalicza się wiek, brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych, odbycie przeszkolenia, zdanie egzaminu. Co do zasady prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy). Powyższe regulacje stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy innej kategorii, w tym także kategorii C - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. W ocenie Kolegium rozstrzygnięcie organu I instancji powinno być oparte na art. 12 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 3 pkt 1 ustawy. Z przepisów tych wynika, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami (...) w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Regulacje wynikające z ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy innej kategorii w tym także kategorii C - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Kolegium uznało, że wbrew zarzutom odwołania ziściły się materialnoprawne przesłanki do odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C. Skarżący nie spełnia wymogu dotyczącego posiadania aktualnie uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii B. Zdaniem Kolegium podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące spełnienia warunków do uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kategorii C pomimo nieposiadania uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii C, w świetle przesłanek wskazanych w art. 12 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy, nie mogą być uwzględnione. W skardze do sądu pełnomocnik P.G. nie zgodził się z rozstrzygnięciem Kolegium i wniósł o uchylenie decyzji oraz ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Zarzucił, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 12 ust. 1 pkt b i c ustawy poprzez odmówienie jego mocodawcy wydania prawa jazdy kategorii C w sytuacji, gdy zakaz prowadzenia pojazdów wynikający z wyroku sądowego nie obejmował tej kategorii. Wskazał także, że kwestionowana decyzja została wydana z uchybieniem ogólnym zasadom postępowania administracyjnego wynikającym z art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. polegającym na wydaniu decyzji w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny z pominięciem, iż z zakresu zakazu prowadzenia pojazdów w wyroku sądu została wyłączona kategoria C, do której z strona uzyskała uprawnienia w okresie posiadania prawa jazdy kategorii B. Rozwijając powyższe zarzuty pełnomocnik P.G. stwierdził, że w jego ocenie w dacie wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy w [...] i rozstrzygania o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kategorii C jego mocodawca posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami w tej kategorii. Zdaniem skarżącego w sprawie nie mają zastosowania regulacje ustawowe dotyczące zakazu wydawania prawa jazdy wyższej kategorii osobie, która utraciła uprawnienia do kierowania pojazdami potwierdzonych prawem jazdy kategorii B. Przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy nie może mieć charakteru wtórnopenalnego i obok kodeksu karnego rozstrzygać o zakresie obowiązywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w sytuacji, gdy do takiego orzekania uprawniony jest jedynie sąd. Podkreślił, że orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie oznacza utraty uprawnień do kierowania pojazdami, a jedynie zakaz ich prowadzenia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Okoliczności faktyczne, stanowiące postawę wydania zaskarżonej decyzji są niesporne. Skarżący posiadając wydane w dniu [...] listopada 2011 r. przez Starostę [...]ego prawo jazdy potwierdzające uprawnienia kategorii B wystąpił w dniu [...] czerwca 2012 r. z wnioskiem o wydanie prawa jazdy potwierdzającego uprawnienia kategorii C. Do wniosku dołączył między innymi zaświadczenie z dnia [...]maja 2012 r. o ukończeniu szkolenia dodatkowego podstawowego dla osób ubiegających o prawo jazdy kategorii C oraz orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, C i C+E z oznaczonym kolejnym terminem badań 14 sierpnia 2014 r. Przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., Nr 30, poz. 151 ze zm.) określa warunki, jakie muszą być spełnione przez osobę ubiegającą się o prawo jazdy. Dodatkowym warunkiem wydania prawa jazdy: 1) kategorii C1, C, D1 lub D - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych dla prawa jazdy kategorii B; 2) kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych odpowiednio dla prawa jazdy kategorii B, C1, C, D1 lub D (art. 11 ust. 4). Jest oczywiste, że niespełnienie choćby jednego z wymagań uniemożliwi wydanie dokumentu. Stosownie natomiast do art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Na mocy art. 12 ust. 2 ustawy przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Powyższy przepis wymienia przesłanki, które uniemożliwiają wydanie prawa jazdy, nawet wówczas gdy kandydat spełnia wymagane warunki, do których zalicza się wiek, brak przeciwwskazań zdrowotnych, odbycie przeszkolenia, zdanie egzaminu. Zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony wyrokiem sądu karnego jest nie tylko pozbawieniem prawa do prowadzenia pojazdów, ale równocześnie oznacza zakaz wydania takich uprawnień (por. uchwała SN z dnia 28 lutego 1975 r., V KZP 2/74, OSNKW 1975, nr 3-4, poz. 33). Zakaz może dotyczyć wszystkich rodzajów pojazdów, może być ograniczony tylko do pojazdów mechanicznych albo odnosić się tylko do wybranego rodzaju pojazdów mechanicznych (samochodów osobowych) – zob. W. Kotowski, komentarz do art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, lex 2013. W związku z tym kwestią fundamentalną dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest ustalenie, czy skarżący w chwili składania wniosku o przyznanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, miał ważne uprawnienia kat. B. Organy administracji publicznej ustaliły, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] orzekł wobec P.G. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kategorii C na okres 2 lat. Zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku: orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W niniejszej sprawie Starosta [...] po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt [...]) wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. mocą której cofnął P. G. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie posiadanej przez niego kategorii B na okres 2 lat od dnia 22 września 2012 r. do dnia 22 września 2014 r. Z tego powodu zatrzymano P. G. dokument uprawniający do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że cofnięto skarżącemu uprawnienia w zakresie określonym prawomocnym wyrokiem sądu karnego, a do prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kategorii C na okres 2 lat. Niemniej ustawodawca wprost wskazał w przepisie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy, że zakaz wydawania prawa jazdy kategorii m. in. C - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B - co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jest przy tym oczywiste, że skoro w dacie orzekania w sprawie karnej przez Sąd Rejonowy w . skarżący nie miał uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. C, to wyłączenie tej kategorii z orzekanego zakazu było tego konsekwencją i nie miało żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia żądania skarżącego wobec regulacji zawartej w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy. Podkreślić należy, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. C, orzeczony wyrokiem sądu karnego, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne kat. C. Jest to bowiem zabronione zakazem wprowadzonym przez wspomniany art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Zatem organ zasadnie odmówił jego wydania prawidłowo wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło