III SA/Lu 623/24
WyrokWSA w Lublinie2024-12-17
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Agnieszka Kosowska, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedstawiciel celny ponosi solidarną odpowiedzialność za podatek VAT z tytułu importu towarów, jeśli importer nie spełnił warunków do zastosowania uproszczonej procedury rozliczenia tego podatku, a zgłoszenie celne zostało sprostowane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedstawiciel celny ponosi solidarną odpowiedzialność za podatek VAT z tytułu importu towarów, nawet jeśli importer nie spełnił warunków do zastosowania uproszczonej procedury rozliczenia tego podatku. Odpowiedzialność ta wynika z przepisów prawa celnego i podatkowego, a obiektywne przyczyny niedopełnienia obowiązków są prawnie obojętne dla przypisania odpowiedzialności. Sprostowanie zgłoszenia celnego w zakresie metody płatności podatku VAT jest uzasadnione w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. (przedstawiciel celny) złożyła zgłoszenie celne w procedurze uproszczonej dopuszczenia do obrotu towaru, deklarując podatek VAT w wysokości 153 604 zł i metodę płatności "G" (rozliczenie w deklaracji podatkowej). Okazało się, że importer (E. Sp. z o.o.) nie rozliczył podatku w deklaracji podatkowej i został wykreślony z rejestru VAT przed złożeniem zgłoszenia. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego sprostował zgłoszenie, zmieniając metodę płatności na "H" (płatność ogólna). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka P. wniosła skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących odpowiedzialności przedstawiciela celnego i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 lipca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Lublinie rozpatrzył odwołanie P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. i utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 23 kwietnia 2024 r. Nr 308000-COC-3.4400.549.2023.kk z w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego z dnia 25 grudnia 2021 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynikało, że w dniu 25 grudnia 2021 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. działając jako przedstawiciel bezpośredni E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. dokonała zgłoszenia celnego Nr [...] w procedurze uproszczonej dopuszczenia do obrotu w Unii Europejskiej towaru, wykazując kwotę należnego podatku od towarów i usług w wysokości 153 604 zł. W ww. zgłoszeniu celnym zgłaszający zadeklarował w polu 47 typ opłaty B00 (podatek VAT) metodę płatności "G" w związku ze stosowaniem rozliczenia podatku VAT z tytułu
importu w deklaracji podatkowej, przewidzianego w art. 33a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W zakresie zadeklarowanej metody płatności podatku VAT w imporcie w polu 44 zgłoszenia celnego umieszczono kod informacji dodatkowej 4PL05 stosowany w przypadku korzystania przez zgłaszającego z uproszczonego sposobu rozliczania podatku VAT w imporcie przewidzianego w art. 33a ustawy o VAT.
Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej powiadomiono o tym, że E. Sp. z o.o. nieprawidłowo zadeklarowała rozliczenie kwoty podatku VAT z tytułu importu na podstawie art. 33a ustawy o VAT w deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 2021 r. (w deklaracji nie zostały ujęte zgłoszenia celne Nr [...] oraz [...]). Dane zawarte w dostępnych systemach KAS wskazywały, że podatnik E. Sp. z o.o. nie dokonał zarówno rozliczenia w deklaracji podatkowej za miesiąc grudzień 2021 r. podatku należnego z tytułu importu dokonanego w dniu 25 grudnia 2021 r. w kwocie 153 604 zł, wynikającego z przedmiotowego zgłoszenia celnego, jak i nie dokonał korekty w zakresie kwoty tego podatku w deklaracji podatkowej w terminie 4 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów.
Na podstawie art. 22 ust. 6 UKC Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej powiadomił obie strony o zamiarze wydania niekorzystnej decyzji w tej sprawie.
Skarżąca Spółka złożyła wyjaśnienia podnosząc m.in., że w dniu 14 grudnia 2021 r. Spółka E. została wykreślona z rejestru podatników VAT czynnych, co oznacza, że w momencie składania zgłoszenia celnego tego statusu już nie posiadała, że przypisanie P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. jako przedstawicielowi celnemu działającemu E. Sp. z o.o. odpowiedzialności solidarnej, o której mowa w art. 33a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług jest możliwe wyłącznie w sytuacji, o której w ust. 7 tego przepisu, tzn. wówczas, gdy zastosowanie procedury uproszczonej nie jest możliwe z powodu braku rozliczenia VAT wynikającego ze zgłoszenia celnego w odpowiedniej deklaracji podatkowej w ciągu 4 miesięcy, licząc od miesiąca, następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, że przedstawiciel celny nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za kwotę podatku uproszczonej rozliczenia VAT z tytułu importu towarów wynika z niewypełnienia podstawowych przesłanek do jej zastosowania, o których mowa w art. 33a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług, czyli m.in. braku posiadania statusu podatnika VAT czynnego, co miało miejsce w przypadku oraz że tego rodzaju stanowisko prezentowane przez Spółkę potwierdzają rozstrzygnięcia organów podatkowych wyrażone m.in. w indywidualnych interpretacjach podatkowych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 października 2018 r. nr [...] [...] i [...] [...]
Decyzją z dnia 23 kwietnia 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej sprostował zapisy w polu 44 i 47 zgłoszenia celnego Nr [...] w poniższy sposób: pole 44 (dodatkowe informacje) jest: 4PL05, powinno być: brak, pole 47 (metody płatności przy opłacie typ B00) jest: "G" powinno być "H".
P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia 22 lipca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że skontrolowane rozstrzygnięcie jest orzeczeniem prawidłowym. W tej materii organ odwoławczy argumentował m.in., że w niniejszej sprawie nastąpiło przyjęcie zgłoszenia celnego bez weryfikacji i towar objętą procedurą polegającą na dopuszczeniu go do swobodnego obrotu (przy typie opłaty B00 z metodą płatności oznaczonej kodem "G" oznaczającym, że podatek nie będzie podlegał uiszczeniu ani zabezpieczeniu). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 33a ust. 1 ustawy o VAT podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny może rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów. Podatnik, który wybrał rozliczenie podatku należnego z tytułu importu towarów na zasadach określonych w ust. 1 i nie rozliczył tego podatku w całości lub w części na tych zasadach w terminie, o którym mowa w ust. 6a, traci prawo do rozliczania w deklaracji podatkowej podatku należnego z tytułu importu towarów wykazanego w zgłoszeniu celnym, w odniesieniu do którego nie rozliczył w całości podatku w deklaracji podatkowej. Podatnik jest obowiązany do zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu do poboru kwoty należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego (art. 33a ust. 7). W przypadku gdy zgłoszenie celne dotyczące towarów, o których mowa w ust. 1, jest dokonywane przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych, przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio, z tym że obowiązek zapłaty kwoty podatku z odsetkami ciąży solidarnie na podatniku oraz na działającym na jego rzecz przedstawicielu (art. 33a ust. 8).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wobec niedopełnienia obowiązku z art. 33a ust. 1 ustawy o VAT, strona utraciła prawo do rozliczenia podatku w oparciu o art. 33a ust. 1 tej ustawy, co uzasadniało zmianę danych w polu 47 zgłoszenia przez zmianę kodu metody płatności podatku VAT z kodu "G" na kod "H" oznaczający płatność na zasadach ogólnych przelewem bankowym. Importer naruszył warunek z art. 33a ust. 7 ustawy o VAT, co z kolei spowodowało, że utracił on prawo do rozliczenia podatku na zasadach określonych w art. 33a ust. 1 ustawy o VAT. W tych warunkach uzasadniona była dokonana przez organ zmiana danych dotyczących zadeklarowanego rozliczenia należnego podatku VAT z tytułu importu towarów polegająca na wykreśleniu kodu "4PL05", który oznaczał wnioskowanie o procedurę uproszczoną wynikającą z art. 33a ust. 1 ustawy VAT oraz zmiana kodu metody płatności z "G" na "H", tj. z kodu oznaczającego płatność z przesuniętym terminem systemu podatku VAT, na kod oznaczający płatność przelewem bankowym.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że zmianie uległ sposób rozliczenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu. Nie uległa zmianie ani kwota zobowiązania podatkowego, ani zwolnienie z tego podatku.
Dalej organ wyjaśnił, że z regulacji art. 33a ustawy o VAT wynika, że procedura rozliczenia VAT z tytułu importu towarów jest odstępstwem od zasady, zgodnie z którą podatek VAT należny rozlicza się w zgłoszeniu celnym. W tej podstawowej procedurze podatnik musi faktycznie uiścić podatek przy dokonywaniu formalności celnych związanych z dopuszczeniem towaru do obrotu. W przypadku natomiast zastosowania art. 33a ust. 1 ustawy o VAT, podatek VAT od importu rozlicza się w ramach deklaracji podatkowej, wykazując w niej zarówno podatek należny (art. 33a ust. 1 ustawy o VAT), jak i podatek naliczony (art. 86 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o VAT). W tym przypadku nie uiszcza się podatku VAT do urzędu celnego. Skorzystanie z uprzywilejowanej formy rozliczenia podatku uzależnione jest od spełnienia łącznie kilku warunków określonych w art. 33a ustawy o VAT. Podatnik rozlicza podatek VAT z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił ponadto, że skarżąca Spółka podjęła się korzystania z instytucji uproszczonego rozliczania podatku od towarów i usług z tytułu importu. Tym samym zobowiązała się do wypełniania określonych obowiązków. Miała więc także świadomość zarówno konsekwencji, jakie mogą powstać w przypadku naruszenia tych powinności, jak i braku możliwości uniknięcia przewidzianych prawnie sankcji. Możliwość odstąpienia od zapłaty podatku od towarów i usług na rachunek organu celnego jest wyjątkiem od reguły i stanowi uprzywilejowanie dla importera.
Jeżeli importer zamierza skorzystać z tego uprawnienia, to jednocześnie powinien spełnić wszystkie warunki przewidziane w art. 33a ustawy o VAT, w przeciwnym razie naraża się na skutek przewidziany w art. 33a ust. 7 ustawy. Z uwagi na preferencyjny charakter instytucji z art. 33a ustawy VAT, oceny spełnienia przesłanek uprawniających do rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu importu w odnośnej deklaracji podatkowej należy dokonywać ściśle.
Sposób rozliczenia podatku VAT w przedmiotowym zgłoszeniu celnym zgłaszający zadeklarował w polu 47 typ opłaty B00 (podatek VAT) metodę płatności "G" w związku ze stosowaniem rozliczenia podatku VAT z tytułu importu w deklaracji podatkowej oraz w polu 44 umieszczono kod informacji dodatkowej 4PL05, który stosuje się w przypadku korzystania przez zgłaszającego z uproszczonego sposobu rozliczania podatku VAT w imporcie. Obowiązek podatkowy w przypadku towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym powstał w chwili powstania długu celnego. Spółka korzystając z uprzywilejowanej formy rozliczenia podatku nie rozliczyła go zgodnie z wynikającymi z przywołanych przepisów zasadami. Skutkiem tego była utrata przez Spółkę prawa do rozliczenia podatku w deklaracji podatkowej w odniesieniu do kwoty należnej z tytułu importu tych towarów. Nie budzi wątpliwości fakt, iż w złożonej deklaracji Spółka nie wykazała kwot podatku z powyższego zgłoszenia celnego naruszając tym samym warunki wynikające z art. 33a ust. 7 ustawy o VAT. W konsekwencji Spółka utraciła prawo do rozliczenia podatku w oparciu o art. 33a ust. 1 ustawy o VAT. Skarżąca zatem zobowiązana była do zapłaty podatku w terminie 10 dni, licząc od dnia powiadomienia podatnika przez organ celny (art. 33 ust. 4 ustawy o VAT).
Organ odwoławczy zauważył, że twierdzenia, że importer już w momencie importu nie był podatnikiem VAT czynnym i nie utracił prawa do zastosowania procedury uproszczonej z powodu braku wykazania kwoty podatku ze zgłoszenia celnego w deklaracji podatkowej, nie dają podstaw do przyjęcia, że art. 48 UKC został przez organ niewłaściwie zastosowany. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wyjaśnił, że do właściwości organów celnych należy kontrola i weryfikacja zgłoszeń celnych. W razie stwierdzenia nieprawidłowości weryfikacja zgłoszenia celnego następuje w drodze decyzji, za którą uznawany jest każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociągał za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób. Decyzja taka jest wydawana przez organ celny z urzędu, bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby i takie uprawnienia wynikają z art. 5 pkt 39, art. 29, art. 48, art. 188 UKC.
Zaskarżona decyzja dotyczy sprostowania zgłoszenia celnego i zmiany metody płatności podatku. W wyniku sprostowania zgłoszenia celnego i zmiany metody płatności podatku powstał obowiązek jego zapłaty w wysokości podanej w zgłoszeniu.
Organ odwoławczy argumentował ponadto, że skorzystanie jednak z tej uprzywilejowanej formy rozliczenia podatku uzależnione jest od spełnienia łącznie kilku warunków określonych w art. 33a ustawy o VAT. Takie ukształtowanie przepisów krajowych mieści się w granicach swobody państwa członkowskiego do określenia szczegółowych zasad dotyczących płatności z tytułu importu towarów, o czym wprost mowa w zdaniu pierwszym ust. 1 art. 211 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 187 § 1 w związku z art. 191 § 1 oraz art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego i stanu faktycznego, a w konsekwencji przekroczenie granic swobodnej oceny i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, tj. oparcie rozstrzygnięcia na wybiórczo i tendencyjnie ocenionych dowodach i w konsekwencji dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z rzeczywistym stanem sprawy przejawiających się uznaniem, że pomimo braku spełnienia przez E. Sp. z o.o. ustawowych warunków do zastosowania procedury uproszczonej w imporcie towarów, przepisy dotyczące tej procedury mają zastosowanie w sprawie oraz że Spółka jak przedstawiciel celny ponosi solidarną odpowiedzialność za dług celny i rozliczenie VAT, jak również, bezpodstawnego uznania, że Spółka wiedziała lub mogła wiedzieć, iż w momencie złożenia zgłoszenia celnego E. Sp. z o.o. nie był podatnikiem VAT;
- art. 48 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny w zw. z art. 33a ust. 1, ust. 2 i ust. 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że przepisy te mogły być podstawą do dokonania sprostowania zgłoszenia celnego, podczas gdy E. Sp. z o.o. w momencie jego złożenia nie był czynnym podatnikiem VAT, co uniemożliwiało zastosowanie procedury uproszczonej, w konsekwencji czego E. Sp. z o.o. nie mógł utracić prawa do zastosowania procedury uproszczonej w imporcie towarów z powodu niewykazania kwoty podatku należnego wynikającego ze zgłoszenia celnego w deklaracji podatkowej, gdyż nigdy takiego prawa nie nabył;
- art. 77 ust. 3 UKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu - bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów w tym zakresie i uzasadnienia przyjętego założenia - że Spółka wiedziała lub mogła wiedzieć, iż w momencie złożenia zgłoszenia celnego E. Sp. z o.o. nie był podatnikiem VAT, podczas gdy warunkiem zastosowania powyższego przepisu jest wykazanie powyższych okoliczności.
W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi Spółka podniosła m.in., że organ dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego w wyniku czego wydano rozstrzygnięcie oparte na błędnej interpretacji przepisów ustawy o VAT oraz UKC przypisujące skarżącej Spółce solidarną odpowiedzialność za rozliczenie podatku VAT. Takie działanie stanowi rażące naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania, tj. zasady swobodnej oceny dowodów, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zaufania do organów podatkowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora Izby Celnej wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącej (P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. - dalej jako Spółka) od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 23 kwietnia 2024 r. dotyczącej zmiany zgłoszenia celnego z dnia 25 grudnia 2021 r.
Z uwagi na charakter prowadzonego w sprawie sporu tytułem wstępu należy wyjaśnić że zgodnie z art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (dalej: UKC), niniejsze rozporządzenie ustanawia unijny kodeks celny (kodeks) określający ogólne przepisy i procedury mające zastosowanie do towarów wprowadzanych na obszar celny Unii lub z niego wyprowadzanych. Nie naruszając prawa międzynarodowego i konwencji międzynarodowych oraz prawodawstwa unijnego w innych dziedzinach, kodeks stosowany jest w sposób jednolity na całym obszarze celnym Unii.
W niniejszej sprawie zastosowanie miały przede wszystkim przepisy prawa celnego. Obejmują one zarówno przepisy UKC oraz przepisy uzupełniające lub wykonawcze przyjęte na szczeblu unijnym lub krajowym (art. 5 pkt 2 lit. b/ UKC).
Przedstawicielem celnym jest każda osoba ustanowiona przez inną osobę w celu prowadzenia czynności i załatwiania formalności wymaganych przepisami prawa celnego przed organami celnymi (art. 5 pkt 6 UKC).
Zgłoszenie celne definiowane jest jako czynność, przez którą osoba w wymaganej formie i w określony sposób wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną, wskazując w stosownych przypadkach wszelkie szczegółowe ustalenia, które mają mieć zastosowanie (art. 5 pkt 12 UKC).
Zgłaszający to osoba, która składa zgłoszenie celne (art. 5 pkt 15 UKC).
Dopuszczenie do obrotu jest jedną z procedur celnych (art. 5 pkt 16 lit. a/ UKC).
Dług celny to nałożony na określoną osobę obowiązek zapłaty stosownej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych, określonej dla danych towarów na mocy obowiązujących przepisów prawa celnego (art. 5 pkt 18 UKC).
Dłużnikiem jest każda osoba odpowiedzialną za dług celny (art. 5 pkt 19 UKC).
Należności celne przywozowe oznaczają należności celne płatne przy przywozie towarów (art. 5 pkt 20 UKC).
W myśl art. 5 pkt 35 UKC za osobę uprawnioną do korzystania z procedury uznaje się:
a) osobę, która składa zgłoszenie celne lub na rzecz której składane jest to zgłoszenie; lub
b) osobę, na którą przeniesione zostały prawa i obowiązki związane z procedurą celną.
Decyzja – w świetle art. 5 pkt 39 UKC - oznacza każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób.
Udzielanie informacji organom celnym uregulowano w art. 15 UKC. Przepis ten w ust. 1 określa, że na żądanie organu celnego i w określonym terminie każda osoba bezpośrednio lub pośrednio uczestnicząca w załatwianiu formalności celnych lub podlegająca kontrolom celnym dostarcza organom celnym wszelkie wymagane dokumenty i informacje w odpowiedniej formie, jak również udziela im wszelkiej pomocy niezbędnej do zakończenia tych formalności lub kontroli.
Stosownie do art. 15 ust. 2 UKC osoba składająca zgłoszenie celne, deklarację do czasowego składowania, przywozową lub wywozową deklarację skróconą, zgłoszenie do powrotnego wywozu, powiadomienie o powrotnym wywozie, wniosek o udzielenie pozwolenia lub o wydanie innego typu decyzji jest odpowiedzialna za:
a) prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji, powiadomieniu lub wniosku;
b) autentyczność, prawidłowość i ważność dokumentu załączanego do zgłoszenia, deklaracji, powiadomienia lub wniosku;
c) wypełnianie - w stosownych przypadkach - wszystkich zobowiązań związanych z objęciem towarów daną procedurą celną lub z prowadzeniem dozwolonych operacji.
Z dalszej treści tego przepisu wynika, że przepisy akapitu pierwszego mają również zastosowanie do wszelkich innych form udzielania informacji wymaganych przez organy celne lub dostarczanych organom celnym i obowiązkom określonym w akapicie pierwszym niniejszego ustępu podlega również przedstawiciel celny danej osoby, o którym mowa w art. 18, jeżeli składa zgłoszenie, deklarację lub powiadomienie, przedkłada wniosek lub udziela wymaganych informacji.
Według art.18 ust. 1 UKC każda osoba może ustanowić przedstawiciela celnego (zdanie pierwsze). W zdaniu drugim wspomniany przepis stanowi, że przedstawicielstwo może być bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby.
W myśl art. 22 ust. 7 UKC decyzja niekorzystna dla wnioskodawcy określa podstawy, na których ją oparto i zawiera pouczenie o prawie do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 44.
Każda osoba ma prawo do odwołania się od wydanej przez organy celne decyzji w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, dotyczącej jej bezpośrednio i indywidualnie (art. 44 ust. 1 UKC).
W ramach kontroli po zwolnieniu towarów – stosownie do art. 48 UKC - do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję takich towarów lub pobrać próbki, jeżeli nadal istnieje taka możliwość. Kontrole takie mogą zostać przeprowadzone u posiadacza towarów lub jego przedstawiciela, u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanej w te operacje w charakterze handlowym lub każdej innej osoby dysponującej w celach handlowych tymi dokumentami i danymi.
W myśl art. 77 ust. 1 UKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku objęcia towarów nieunijnych podlegających należnościom celnym przywozowym jedną z następujących procedur celnych:
a) dopuszczenia do obrotu, w tym na mocy przepisów o końcowym przeznaczeniu;
b) odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem z należności celnych przywozowych.
Według art. 77 ust. 2 UKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.
Dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na której rzecz dokonuje się zgłoszenia celnego. Jeżeli zgłoszenie celne dotyczące jednej z procedur, o których mowa w ust. 1, zostaje sporządzone na podstawie danych powodujących, że nie zostają pobrane w całości lub części należności celne przywozowe, osoba, która dostarczyła dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, jest również dłużnikiem (art. 77 ust. 3 UKC).
Standardowe zgłoszenie celne zawiera wszystkie dane niezbędne do stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary (art. 162 UKC). Zgłoszenie celne może zostać złożone przez każdą osobę mogącą dostarczyć wszystkie informacje, które są wymagane do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są dane towary (art. 170 ust. 1 UKC).
W myśl art. 188 UKC dotyczącego weryfikacji zgłoszeń celnych, organy celne, w celu zweryfikowania prawidłowości danych zawartych w przyjętym zgłoszeniu celnym, mogą:
a) skontrolować zgłoszenie i dokumenty załączane do zgłoszenia;
b) zażądać od zgłaszającego dostarczenia innych dokumentów;
c) przeprowadzić rewizję towarów;
d) pobrać próbki w celu dokonania ich analizy lub dokładniejszej rewizji towarów.
Według art. 191 UKC, wyniki weryfikacji zgłoszenia celnego wykorzystuje się do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, którą towary zostały objęte (ust. 1). Jeżeli zgłoszenie celne nie jest weryfikowane, ust. 1 stosuje się na podstawie danych zawartych w tym zgłoszeniu (ust. 2).Wyniki weryfikacji przeprowadzonej przez organy celne mają jednakową moc wiążącą na całym obszarze celnym Unii (ust. 3).
Zasadą jest, że towary nieunijne przeznaczone do wprowadzenia na rynek Unii lub przeznaczone do osobistego użytku lub konsumpcji na obszarze celnym Unii są obejmowane procedurą dopuszczenia do obrotu (art. 201 ust. UKC). W świetle art. 201 ust. 2 dopuszczenie do obrotu wymaga:
a) pobrania wszelkich należnych należności celnych przywozowych;
b) pobrania - w stosownych przypadkach - innych należności zgodnie z właściwymi obowiązującymi przepisami dotyczącymi pobierania tych należności;
c) zastosowania środków polityki handlowej oraz zakazów i ograniczeń, jeżeli nie musiały one być stosowane na wcześniejszym etapie; oraz
d) załatwienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie danych towarów.
Dopuszczenie do obrotu nadaje towarom nieunijnym unijny status celny (art. 201 ust. 3 UKC).
Instytucję odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego unormowano w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo celne. Wymieniony przepis określa, że organ celny odmawia, w postaci papierowej lub elektronicznej, przyjęcia zgłoszenia celnego, wskazując przyczyny odmowy, jeżeli:
1) zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym przewidzianym w przepisach prawa celnego, określającym formy dokonania takiego zgłoszenia, wymagane dane oraz dołączane do niego dokumenty;
2) nie są spełnione warunki do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną;
3) objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną nie może nastąpić z powodu obowiązujących zakazów lub ograniczeń.
Stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy Prawo zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych.
Powyższe oznacza, że przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialnotechniczną, która nie przesądza o prawidłowości danych zwartych w zgłoszeniu celnym. Osoba składająca zgłoszenie celne zobowiązana jest do podania prawidłowych i kompletnych danych przy dołożeniu należytej staranności; obowiązek ten odnosi się do importera oraz przedstawiciela celnego i to bez względu na formę przedstawicielstwa.
Trzeba zwrócić uwagę, że przedstawicielstwo może być bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby. Powyższe oznacza, że podczas kontaktu z organami celnymi przedstawiciel celny zgłasza fakt wykonywania czynności na rzecz osoby reprezentowanej i określa, czy jest to przedstawicielstwo pośrednie czy bezpośrednie. Organy celne mogą zażądać od osoby deklarującej, że działa w charakterze przedstawiciela celnego dostarczenia dowodu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa przez osobę reprezentowaną. W szczególnych przypadkach organy celne nie żądają dostarczenia takiego dowodu (art. 19 ust. 2 UKC). Organy celne nie żądają od osoby działającej jako przedstawiciel celny regularnie wykonującej czynności i załatwiającej formalności, aby każdorazowo przedstawiała dowód potwierdzający udzielenie pełnomocnictwa, jeżeli jest ona w stanie przedstawić taki dowód na wniosek organów celnych (art. 19 ust. 3 UKC). Przedstawiciel celny zawsze działa na rzecz innej osoby dokonując czynności faktycznych w zastępstwie innej osoby wywołujące skutki prawne bezpośrednio dla tej osoby.
W myśl art. 76 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, czynności dokonane przez przedstawiciela celnego w granicach pełnomocnictwa pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która go ustanowiła. W art. 79 oraz art. 80 Prawa celnego uregulowano instytucję agenta celnego, którym jest osoba wpisana na listę agentów celnych spełniająca warunki ustawowe. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego agent celny odpowiada za powstały dług celny solidarnie wraz z osobą, na rzecz której złożył zgłoszenie celne. Agent celny występujący jako przedstawiciel bezpośredni nie ponosi z mocy prawa odpowiedzialności za dług celny, lecz może odpowiadać za ten dług w sytuacji określonej w art. 77 ust. 3 UKC, kiedy złożył zgłoszenie celne zawierające nieprawdziwe dane skutkiem czego było nie pobranie w całości lub części należności celnych przywozowych.
Obowiązek podatkowy z tytułu importu towaru powstaje z chwilą powstania długu celnego (art. 19a ust. 9 ustawy o VAT w związku z art. 77 ust. 2 UKC).
Oznacza to, że zarówno importer, jak i jego przedstawiciel powinien uwzględnić przepisy, które będą odnosić się do wykonywanych czynności i przewidzieć skutki swoich decyzji na gruncie przepisów UKC oraz ustawy o VAT. Kwestie relacji między importerem a jego przedstawicielem, stopień zawinienia któregokolwiek z tych przedsiębiorców skutkującego niedopełnieniem obowiązków wynikających z prawa celnego lub podatkowego pozostają zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ.
W świetle przepisów regulujących postępowanie celne do właściwości organów celnych należy kontrola i weryfikacja zgłoszeń celnych. W tym celu organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych m.in. w zgłoszeniu celnym, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Organy celne mogą również zażądać od zgłaszającego dostarczenia innych dokumentów; przeprowadzić rewizję towarów lub pobrać próbki w celu dokonania ich analizy lub dokonania dokładniejszej rewizji towarów, jeżeli nadal istniała taka możliwość. Kontrole takie mogą być przeprowadzone u posiadacza towarów lub jego przedstawiciela, u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanej w te operacje w charakterze handlowym lub każdej innej osoby dysponującej w celach handlowych tymi dokumentami i danymi (art. 48 UKC).
Rozliczenia należności celno-podatkowych wykazanych w zgłoszeniu celnym przez importera (jego przedstawiciela) mogą korzystać z uproszczenia na podstawie art. 166 lub art. 182 UKC.
Przechodząc do szczegółowych rozważań należy podnieść, że zaskarżona decyzja adresowana do skarżącej Spółki (jako przedstawiciela celnego) oraz importera wynika przede wszystkim z przeprowadzonej przez organ celny kontroli zgłoszenia celnego w trybie przepisów prawa celnego w nawiązaniu do art. 33a ustawy VAT. Stosowanie procedury uproszczonej w imporcie towarów, daje możliwość (po spełnieniu wymogów, o których mowa w art. 33a ustawy VAT) rozliczenia podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji od towarów i usług przez ujęcie w niej kwot podatku naliczonego w zgłoszeniu celnym, bez konieczności bezpośredniej jego wpłaty na rachunek właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego. W tym zakresie podatnik może korzystać z usług przedstawicieli celnych, którzy dysponują stosownymi pozwoleniami do korzystania z procedury uproszczonej. Przedstawiciel bezpośredni, tak jak miało to miejsce w tej sprawie, działa w imieniu i na rzecz osoby, w imieniu której jest składane zgłoszenie celne. Jednakże, w razie gdy podatnik nie wywiąże się z ciążących na nim z tego tytułu obowiązków, za spełnienie obowiązku odpowiada solidarnie z podatnikiem przedstawiciel celny.
Niezrealizowanie tego ustawowego obowiązku przez importera zobowiązywało organ do dokonania sprostowania zgłoszenia celnego.
W zakresie metody płatności podatku organ odwoławczy rozstrzygnął w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego bez naruszenia art. 77 ust. 3 UKC. Formułowany w tym zakresie zarzut skargi o tym, że miało miejsce niewłaściwe zastosowanie wspomnianego przepisu, polegające na nieuzasadnionym i "pustym" przyjęciu przez Dyrektora Izby Celnej, że skarżąca Spółka wiedziała lub mogła wiedzieć, że w momencie złożenia zgłoszenia celnego w dniu 25 grudnia 2021 r. dokonująca importu Spółka E. nie była podatnikiem VAT, okazał się nieusprawiedliwiony. W celu zastosowania art. 77 ust. 3 UKC organ nie musi udowodnić, że osoba dokonująca zgłoszenia celnego posiadała wiedzę o wykreśleniu importera z rejestru czynnych podatników VAT. Z treści art. 77 ust. 3 zdanie czwarte UKC wynika, że osoba, która dostarczyła dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia celnego i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, jest dłużnikiem. Oznacza to, że skarżąca Spółka jako profesjonalny uczestnik obrotu prawnego i dokonująca zgłoszenia celnego powinna była wiedzieć i ewentualnie upewnić się w ramach prowadzenia czynności i załatwiania formalności wymaganych przepisami prawa celnego przed organem celnym; czy może podać w zgłoszeniu celnym zgłoszeniu celnym w polu 47 typ opłaty B00 (podatek VAT) metodę płatności "G" w związku ze stosowaniem rozliczenia podatku VAT z tytułu importu towaru. Kwestie relacji między importerem a jego przedstawicielem, stopień zawinienia któregokolwiek z tych przedsiębiorców skutkującego niedopełnieniem obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego są prawnie obojętne dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ dokonujący weryfikacji zgłoszenia celnego i jego obligatoryjnej zmiany w sytuacji, kiedy doszło do jego nieprawidłowego sporządzenia zgłoszenia celnego poprzez podanie w nim przez zgłaszającego informacji niezgodnych z prawdą. Bezspornym jest, że obowiązkiem skarżącej było wskazanie w zgłoszeniu celnym prawidłowych danych. Tak się jednak nie stało. Skarżąca Spółka nawet nie odwołuje się do próby nawiązania kontaktu z importerem w celu wyjaśnienia jego statusu prawnego jako podatnika VAT. W tej materii podnosi jedynie, że sporządzając zgłoszenie celne działała w oparciu o dane zawarte w dostępnym Systemie Zintegrowanej Rejestracji Przedsiębiorców i Obsługi Wniosków należącym do Krajowej Administracji Skarbowej. Marginalizuje tym samym zakres przyjętych na siebie obowiązków.
Poza tym należy zauważyć, że skarżąca Spółka formułując zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 77 ust. 3 UKC) pomija istotną okoliczność, że tenże przepis już w zdaniu pierwszym wprost stanowi, że dłużnikiem jest zgłaszający. Powyższe prowadzi do wniosku, że Spółka prezentuje nieuzasadniony pogląd prawny wynikający z przyjętego założenia, że jako bezpośredni przedstawiciel celny importera nie jest dłużnikiem i w związku z tym nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku VAT z tytułu importu towaru.
Takie stanowisko zaprezentowano zresztą przy formułowaniu wniosków skargi o naruszeniu przepisów proceduralnych (art. 187 § 1 w związku z art. 191 § 1 oraz art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej) między innymi poprzez dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z rzeczywistym stanem sprawy przejawiających się uznaniem, że skarżąca Spółka jako przedstawiciel celny ponosi solidarną odpowiedzialność za dług celny i rozliczenie podatku VAT.
W postępowaniu celnym mają zastosowanie art. 187 § 1 i art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej (poprzez odesłanie zawarte w art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo celne). Nie mają natomiast zastosowania przepisy zawierające zasady ogólne (w tym art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej i wyrażone w nich zasady - legalizmu, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, prawdy obiektywnej oraz zasada przekonywania strony). Ostatnio wspomniane przepisy zamieszczone zostały w Rozdziale 1. Działu IV Ordynacji podatkowej. Do nich nie odsyła art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego. Zatem zarzut o naruszeniu art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej należało ocenić jako oczywiście nietrafny zwłaszcza, że ani Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, ani Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej rozstrzygając sprawę w przedmiocie sprostowania zapisów w zgłoszeniu celnym nie powoływał się na treść ww. przepisów.
Odnosząc się do zarzutów, że niezgodnie z dyspozycją wynikającą z treści art. 187 § 1 i art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Celnej załatwił sprawę, należy podnieść, że pierwszy z tych przepisów stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Trzeba też wyjaśnić, że art. 191 Ordynacji podatkowej przewidujący, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, nie zawiera jednostki redakcyjnej w postaci § 1. Należy też pamiętać, że zasada oficjalności postępowania dowodowego w postępowaniu w sprawie celnej doznaje ograniczeń wynikających z prawa celnego, ponieważ to nie organ celny zbiera materiał dowodowy, lecz osoba dostarczająca wszelkie informacje wymagane przez właściwe organy celne niezbędne do wydania decyzji (art. 5 pkt 39 UKC).
Organ bez naruszenia powyższych przepisów (art. 187 § 1 i art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej) rozstrzygnął sprawę, której stan faktyczny nie budził żadnych wątpliwości, co do tego, że Spółka była osobą zgłaszającą w rozumieniu art. 5 pkt 15 UKC. Nie jest również sporne to, że Spółka zadeklarowała w zgłoszeniu celnym jako metodę płatności "G" przy opłacie typ B 00 (typ B 00 jako rodzaj opłaty dotyczy podatku VAT), czyli płatność z przesuniętym terminem - system podatku VAT (art. 211 dyrektywy 2006/112/WE) - według przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny. Wspomniane rozporządzenie wykonawcze nr 2015/2447 określa kody, które mogą być stosowane przez państwa członkowskie.
Skontrolowaną decyzją organ zmienił w polu 47 spornego zgłoszenia na metodę płatności "H" oznaczającą według cyt. rozporządzenia 2015/2447 "Elektroniczny przelew bankowy".
W ocenie Sądu, jest to prawidłowa czynność organu w świetle obowiązujących przepisów prawa celnego. Bez znaczenia jest tutaj okoliczność, że wcześniej organ przyjął zgłoszenie celne jako spełniające wymogi formalne i dopuścił towar do swobodnego obrotu. Z treści art. 172 UKC wynika, że zgłoszenie celne spełniające formalne warunki jest niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, jeżeli towary, których dotyczy zostały przedstawione organom celnym. Poza tym jak wcześniej wyjaśniono organ celny odmawia przyjęcia zgłoszenia celnego, wskazując przyczyny odmowy, jeżeli zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym przewidzianym w przepisach prawa celnego, określającym formy dokonania takiego zgłoszenia (art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo celne).
Zaskarżona decyzja dotyczy zmiany nieprawidłowego zgłoszenia celnego zarówno w zakresie metody płatności podatku VAT, jak i zadeklarowanej metody płatności podatku VAT w imporcie. W polu 44 zgłoszenia celnego umieszczono kod informacji dodatkowej 4PL05. Taki kod stosowany jest ale w przypadku korzystania z przewidzianego w art. 33a ustawy o VAT uproszczonego sposobu rozliczania podatku VAT w imporcie. Usunięcie w drodze decyzji ww. kodu informacji dodatkowej 4PL05 jest działaniem jak najbardziej uzasadnionym i przemawiają za tym następujące względy. Bezspornym jest, że importer - E. Sp. z o.o. w swoich deklaracjach podatkowych nie zamieścił zgłoszenia celnego Nr [...] Podatnik ten nie dokonał zarówno rozliczenia w deklaracji podatkowej za miesiąc grudzień 2021 r. podatku należnego z tytułu importu dokonanego w dniu 25 grudnia 2021 r. w kwocie 153 604 zł, wynikającego z przedmiotowego zgłoszenia celnego, jak i nie dokonał korekty w zakresie wysokości tego podatku w deklaracji podatkowej w terminie 4 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów. Nie ulega też wątpliwości, że w dniu 14 grudnia 2021 r. Spółka E. została wykreślona z rejestru czynnych podatników VAT. Oznaczało to, po pierwsze, że w czasie składania zgłoszenia celnego tego statusu ww. Spółka już nie posiadała, a po drugie, że przy imporcie sprowadzony towar nie podlegał uproszczonej procedurze dopuszczenia do obrotu na terenie Unii Europejskiej. Po trzecie, że kod informacji dodatkowej 4PL05 (zadeklarowany w zgłoszeniu celnym) stosowany wyłącznie w przypadku prawidłowego korzystania z przewidzianego w art. 33a ustawy o VAT uproszczonego sposobu rozliczania podatku VAT w imporcie, pozostawał w sprzeczności z rzeczywistym stanem sprawy. Zatem błędny kod informacji dodatkowej 4PL05 podlegał usunięciu z treści zgłoszenia celnego.
Zaskarżona decyzja, co trzeba wyraźnie podkreślić, zmienia – zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa - zgłoszenie celne, które w pierwotnej wersji było oczywiście nieprawidłowe, co wyżej udowodniono. To, że wywołuje ona dodatkowe skutki w sferze prawa podatkowego jest kwestią drugorzędną w rozpoznawanej sprawie. Niemniej jednak wyjaśnienia wymaga, że dokonana przez Dyrektora Izby Celnej wykładnia art. 33 a ustawy o VAT wynikała z wykonania obowiązku poinformowania adresatów tego rozstrzygnięcia (importera i jego przedstawiciela) o skutkach prawnych spowodowanych zmianą danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Nie można więc skutecznie zarzucać organowi, że z naruszeniem prawa materialnego (art. 48 UKC, art. 33 a ust. 1, ust. 2 i ust. 7 ustawy o VAT) wydał rozstrzygnięcie w sprawie. Nietrafny jest również zarzut, że organ nie uwzględnia braku solidarnej odpowiedzialności Spółki za zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w wysokości 153.604,00 zł zwłaszcza w sytuacji, kiedy skarżąca przyznaje wprost, że E. Sp. z o.o. nie spełniała ustawowych warunków do zastosowania procedury uproszczonej w imporcie towarów.
Należy wskazać, że organ nie stwierdził w decyzji, że przepisy dotyczące tej procedury mają zastosowanie w sprawie. Wykreślenie kodu informacji dodatkowej 4PL05 przez organ tylko to potwierdza
Zdaniem składu orzekającego WSA w Lublinie, zarzut skargi oparty na twierdzeniu, że w momencie złożenia zgłoszenia celnego E. nie był już czynnym podatnikiem VAT, co uniemożliwiało zastosowanie procedury uproszczonej, w konsekwencji czego ten importer nie mógł utracić prawa do zastosowania procedury uproszczonej w imporcie towarów z powodu niewykazania kwoty podatku należnego wynikającego ze zgłoszenia celnego w deklaracji podatkowej, ponieważ takiego prawa nie nabył, jest przejawem prowadzenia polemiki ze słusznym stanowiskiem prezentowanym przez Dyrektora Izby Celnej. W tej materii Spółka nie przedstawiła bowiem rzeczowej argumentacji. Za taką nie można uznać stwierdzenia, że przypisanie skarżącej Spółce jako przedstawicielowi celnemu działającemu na rzecz E. Sp. z o.o. odpowiedzialności solidarnej, o której mowa w art. 33a ust. 8 ustawy o VAT jest możliwe wyłącznie w sytuacji, o której mowa w ust. 7 tego przepisu, tzn. wówczas, gdy zastosowanie procedury uproszczonej nie jest możliwe z powodu braku rozliczenia podatku VAT wynikającego ze zgłoszenia celnego w odpowiedniej deklaracji podatkowej w ciągu 4 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów. Tego rodzaju zapatrywanie jest niesłuszne, po pierwsze dlatego, że przedstawiciel celny ponosiłby odpowiedzialność warunkową (wyłącznie w sytuacji, kiedy importer będący czynnym podatnikiem podatku VAT nie dokonuje rozliczenia podatku we właściwej formie i w wyznaczonym ustawowo terminie). Po drugie, że przedstawiciel celny w ogóle nie odpowiadałby za zobowiązanie w podatku VAT, jeśli w dacie zgłoszenia celnego importer nie posiada statusu czynnego podatnika VAT (i nie są spełnione przesłanki z art.33 a ust. 1 i 2 ustawy o VAT). Nie sposób zatem zgodzić się z wnioskiem, że organ powinien był w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o VAT zobowiązać importera do zapłaty podatku wraz z odsetkami. Stanowiska tego – na gruncie rozpoznawanej sprawy – nie sposób uznać za prawidłowe nawet w nawiązaniu do indywidualnych interpretacji podatkowych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przywołanych przez Spółkę. Mowa tu o interpretacjach z dnia 2 października 2018 r. nr [...] [...] i nr [...] [...], które z uwagi na charakter skontrolowanego rozstrzygnięcia (o sprostowaniu zgłoszenia celnego) nie mogły podważać jego legalności.
Spółka twierdzi, że importer nie spełniał wyrażonej w art. 33a ust. 1 ustawy o VAT podstawowej przesłanki zastosowania procedury uproszczonej rozliczenia VAT z tytułu importu, co oznacza, że już na tym etapie nie był do niej uprawniony. Z tego względu – w ocenie Spółki - prawidłową podstawą prawną odmowy stosowania przez importera procedury uproszczonej rozliczenia VAT z tytułu importu jest art. 33a ust. 1 ustawy o VAT. Tego rodzaju oceny świadczą jednoznacznie, że strona pomija kluczową okoliczność, że skontrolowana decyzja dotyczy sprostowania zgłoszenia celnego, a nie wymiaru podatku VAT.
W orzecznictwie odnoszącym się do analogicznych spraw sygnalizuje się, że nie można utożsamiać sprostowania zgłoszenia celnego w części odnoszącej się do metody zapłaty podatku ze skutkami, jakie to sprostowanie wywołuje w sferze rozliczeń podatkowych, że jako adresata decyzji wydawanych z uwagi na treść art. 33a ust. 7 w zw. z ust. 8 ustawy VAT, należy wskazać przedstawiciela bezpośredniego oraz podatnika, na rzecz którego było dokonywane przedmiotowe zgłoszenie celne, że w szeroko rozumianych postępowaniach celno-podatkowych dla przypisania przewidzianej w tych przepisach odpowiedzialności z tytułu nieuiszczenia zobowiązań celno-podatkowych nie mają znaczenia ewentualne wewnętrzne relacje między podmiotami prawnie odpowiedzialnymi za ich prawidłową realizację, a także mniej lub bardziej staranne działania tych podmiotów, że odpowiedzialność za brak wywiązania się z ciążących z tego tytułu obowiązków jest oparta na przesłankach obiektywnych a nie subiektywnych, że ta współodpowiedzialność przedstawiciela bezpośredniego z importerem (podatnikiem), w imieniu i na rzecz którego działa, jest konsekwencją przyjętego w przepisach celnych rozwiązania prawnego dopuszczającego możliwość skorzystaniu przez importera (za pośrednictwem przedstawiciela) z dozwolonego w prawie celnym uproszczenia w rozliczaniu należności celno-podatkowych (tak NSA w wyrokach z dnia 22 lipca 2021 r. sygn. I GSK 307/21, I GSK 308/21, I GSK 377/21, I GSK 378/21).
W świetle powyższych rozważań na akceptację zasługiwał pogląd prawny Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, że obowiązek zapłaty kwoty podatku VAT obciążał importera (Spółkę E. ) oraz występującego w sprawie przedstawiciela (skarżącą Spółkę). Powyższy pogląd organ wywiódł na podstawie prawidłowo zinterpretowanych przepisów ustawy o VAT, w tym jej art. 33a ust. 1 (uprawniającego podatnika zarejestrowanego jako podatnika VAT czynnego do rozliczenia kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów), art. 33a ust. 7 (przewidującego, że podatnik jest obowiązany do zapłaty kwoty podatku) i art. 33a ust. 8 (określającego, że w przypadku gdy zgłoszenie celne dotyczące towarów, o których mowa w ust. 1, jest dokonywane przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych, przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio, z tym że obowiązek zapłaty kwoty podatku z odsetkami ciąży solidarnie na podatniku oraz na działającym na jego rzecz przedstawicielu). Takie rozumienie art. 33 a ustawy o VAT należy uznać za słuszne także z tego względu, że - jak wcześniej wykazano – w przypadku dopuszczenia towaru do obrotu UKC wymaga (art. 201 ust. 2 lit. a/ i b/) pobrania wszelkich należnych należności celnych przywozowych oraz - w stosownych przypadkach - innych należności zgodnie z właściwymi obowiązującymi przepisami dotyczącymi pobierania tych należności. Do tych innych należności zaliczyć trzeba należności z tytułu podatku VAT.
Data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą wykorzystywaną do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych (art. 172 ust. 2 UKC). Powyższy przepis oznacza w powiązaniu z treścią art. 162 UKC określającego, że standardowe zgłoszenie celne zawiera wszystkie dane niezbędne do stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, że w niniejszej sprawie miarodajną dla oceny skutków prawnych wywołanych przyjęciem zgłoszenia celnego jest data 25 grudnia 2021 r. Złożone tego dnia zgłoszenie celne powinno było zawierać zatem prawidłowe dane, których jednak zabrakło dla zastosowania właściwej procedury celnej, co organ logicznie wywiódł w uzasadnieniu swojej decyzji. Obiektywne przyczyny, które spowodowały, że zgłoszenie celne zawierało mankamenty były prawnie obojętnie przy przypisywaniu odpowiedzialności zarówno skarżącej Spółce, jak i importerowi.
Należy też wyjaśnić w nawiązaniu do zarzutu Spółki, że występuje sprzeczność pomiędzy uzasadnieniem (k. 35 akt adm.), w którym organ I instancji wskazał m. in., że przedstawiciel celny nie ponosi odpowiedzialności solidarnej za kwotę podatku wykazanego w zgłoszeniu celnym w przypadku, gdy utrata prawa do uprzywilejowanego rozliczenia wynika z niewypełnienia podstawowych przesłanek określonych w art. 33 a ust. 1 i 2 ustawy o VAT, a wydanym przez ten organ rozstrzygnięciem, trzeba stwierdzić, że kwestia ta nie ma wpływu na wynik sprawy dotyczącej sprostowania zgłoszenia celnego. Dlatego organ II instancji nie miał obowiązku uchylenia skontrolowanej decyzji z tego powodu, że "przepisy dotyczące procedury uproszczonej, w szczególności określone art. 33a ust 6-8 ustawy o VAT, nie mogły stanowić podstawy do sprostowania przez Organ Zgłoszenia Celnego".
Ubocznie należy wskazać, że oświadczenie importera z dnia 17 grudnia 2021 r. o przeznaczeniu importowanego oleju sojowego, podobnie jak i pozostałe dowody zgromadzone w sprawie świadczą, że przedmiotem importu nie był olej z nasion słonecznika. Omyłkowe określenie przez organ I oraz II instancji, że zgłoszeniem celnym Nr [...] objęto olej z nasion słonecznika należy potraktować oczywistą nieścisłość, która nie miała wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy skarga pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
[...]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło